Güney Yıldız BBC Türkçe

	Hollanda'da en kalabalık iki batılı olmayan grup Faslılar ve Türkler

Entegrasyon testleri olarak adlandırılan sınavlar, Hollanda'ya göç başvurusu yapan adayların ülkelerindeki büyükelçilik görevlileri tarafından Hollandaca yapılıyor ve aile birleşmesi için başvuran göçmenlerin ailelerine de uygulanıyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Hollanda araştırmacılarından Haleh Chakrokh'a, düzenlemede sorunlu olarak gördükleri noktaları sorduk.

'Hollanda'nın uygulaması ayrımcılık'

Haleh Chahrokh: Entegrasyon testleri ile ilgili üç temel kaygımız var. Bunlardan en önemlisi, Batı ülkelerinden gelen göçmenlerin bu testlerden muaf olacak olmaları ve bu nedenle ayrımcılık yapılacak olması.

Diğer taraftan, bu sınavların, göçmenlere karşı aile birleşmesi ve başka konularda alınan diğer önlemlerle birlikte düşünüldüğünde bunun, bazı Batılı olmayan Faslı ve Türk göçmen topluluklarına karşı dolaylı bir yolla ayrımcılığa yol açacak olması.

Ayrıca, Hollanda hükümetinin bu adımları, neden yalnızca belirli ülkelerden gelen topluluklara uyguladıklarını meşrulaştıramadığını düşünüyoruz.

Hollanda hükümeti uygulamayı nasıl savunuyor?

BBC: Hollanda hükümeti Fas ve Türkiye'nin gelişmişlik düzeyinin, göç aldıkları başka ülkelere oranla daha düşük olduğunu iddia ediyor? Bu iddia uygulamaya temel oluşturacak kadar güçlü bir iddia mıdır?

Haleh Chahrokh: Hollanda hükümetinin, bu karara gerekçe olarak ortaya koyduğu iki argüman var.

Bunlardan biri teknik düzeyde ve entegrasyon testine tabi tutulmayacak ülkelerin vatandaşlarının vize gereksinimi olmadan Hollanda'ya girebildiklerini ve bu testler vize sistemi içinde uygulandıkları için, bu ülkelerin vatandaşlarını teste tabi tutamayacaklarını söylüyorlar.

Hükümetin kararın esasını ilgilendiren diğer savı ise, batılı Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Japonya ve Avustralya gibi ülkelerin sosyal ve ekonomik bakımdan Hollanda'yla benzerliklerinin olduğu ve bu nedenle, bu ülkelerden gelen göçmenlerin entegrasyon sorunu yaşamadıkları.

Biz insan hakları düzleminden bakarak, bu argümanları güçlü bulmuyoruz. Bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin, o ülkeden gelen insanların entegrasyon kapasiteleri üzerinde nasıl bir etkide bulunduğunun net olarak ispatlanamadığını düşünüyoruz.

Aile birleşmesi ve entegrasyon

BBC: Hollanda basınında örneğin Türkiye'den gelen göçmenlerin, kendi ülkelerinde geldikleri yerlerden insanlarla evlendiklerini ve bunun da entegrasyon önünde bir engel olduğuna dair görüşler de yer alıyor.

Dolayısıyla, entegrasyon testlerinin aile birleşmesi durumunda uygulanmasını bu temelden meşrulaştıranlar var. Böylesi görüşlere nasıl yaklaşıyorsunuz?

Haleh Chahrokh: Söylediğiniz, entegrasyon testleri ortaya atılmadan önceki tartışmalarda da kullanılan bir argümandı.

Biz, bu tür argümanlar konusunda bir tavır almıyoruz. Ancak, bu iddialar kabul edilse bile, entegrasyonun, dışlama yoluyla sağlanamayacağını düşünüyoruz.

Göçmenlerden ayrımcılık şikayetleri

BBC: Hükümet, Hollandaca bilme ve Hollanda halkının kültürüne ilişkin kavramları bilme gibi gereksinimler koymasının amacını entegrasyonu güçlendirmek olarak ortaya koyuyor.

Ancak, Hollanda'da bazı göçmen kuruluşları, göçmenlerin dil bilmesi durumunda dahi, eşit bir Hollanda vatandaşı haline gelemediklerini, dolaylı yollardan ayrımcılığa uğramaya devam ettiklerini iddia ediyorlar.

Siz, Hollanda'da göçmenlerin dil ve kültüre ilişkin bilgi sahibi olmaları durumunda topluma entegre olabilmek için yeterince desteklendiğini düşünüyor musunuz?

Haleh Chahrokh: Hazırladığımız raporda da okuduğunuz gibi, biz daha çok, entegrasyon testlerinin ayrımcı etkisini ele aldık çünkü bizce göçmen topluluklarının entegrasyonuna en çok zarar veren noktalardan biri bu.

Ancak, biz, Hollanda'daki entegrasyon siyasetinin genelinde başka sorunlar olmadığını söylemiyoruz.

Hollanda'daki göçmen gruplar ayrımcılığa uğradıklarını söylüyorlar fakat biz işe alımlarda, eğitim alanında veya diğer alanlarda ayrımcılık yapıldığına dair özel bir araştırma ve değerlendirme yapmadık, o nedenle bu konuda net bir şey söyleyemiyoruz.