Taslak raporda AKP'den de çoğulculuk ve farklılıklara saygı göstermesi isteniyor.

Anadolu Ajansı'nın haberine göre, neredeyse tüm üyeler tarafından kabul edilen raporda "AKP'nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasının sonuçlarından endişe duyulacağı" ifade ediliyor.

Ayrıca Anayasa Mahkemesi'nin kararını; hukuk devleti ilkeleri, Avrupa standartları ve Venedik Komisyonu'nun siyasi partilerin kapatılmasıyla ilgili ölçütlerine uygun alması temennisinde bulunuyor.

Hükümetten ise reformları sürdürürken "demokratik ve laik bir Türkiye'de çoğulculuğa ve farklılıklara saygı göstermesi" isteniyor.

Ayrıca hükümete ve tüm siyasi partilere, ülkenin çağdaşlaşması için önemli adımlarda yapıcı uzlaşmaya gidilmesi çağrısı yapılıyor.

Komisyondan geçen metinde PKK'dan derhal silah bırakması isteniyor; Türkiye hükümetinden Kürt sorununda bir an önce siyasi girişim başlatması, DTP'den ise yapıcı katkı ve PKK'yla arasına mesafe koyması talep ediliyor.

Ayrıca Kıbrıs'taki Türk askerlerinin çekilmesinin adada çözümü kolaylaştıracağı söylenirken, önceki raporların aksine 1915 yılında Ermenilerin tehciri sırasında yaşanan olaylara değinilmiyor.

Bağlayıcı özelliği bulunmayan, tavsiye niteliği taşıyan raporda verilen diğer mesajlar özetle şöyle:

• Üniversitedeki başörtüsü yasağı: "Üniversitelerdeki başörtüsü yasağının, geniş anlamda sivil toplumun görüşlerini temel alacak, geniş çaplı bir reform paketi içinde kaldırılmamasının, halkın bir bölümünde endişe ve düş kırıklığı yaratması not edildi" deniyor.
• Yeni anayasa hazırlığı: İnsan hakları ve özgürlüklerin korunmasını anayasanın merkezine yerleştirme açısından çok önemli bir fırsat sunduğu belirtiliyor; çalışmalarda sivil toplumun geniş katılımının sağlanması tavsiye ediliyor.
• Reformlar: Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın "2008'in reform yılı olacağı" taahhüdünün memnuniyetle karşılandığı belirtiliyor. Hükümetin meclisteki çoğunluğuna dayanarak reformlarda kararlı davranmasının Türkiye'nin modern ve demokratik bir refah toplumuna dönüşümünde hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.
• Ordu: "Demokratik yollarla seçilmiş siyasi liderliğin, iç ve dış politikayla güvenlik konularının biçimlenmesinde tam sorumluluk üstlenmesinin ve ordunun demokratik sorumluluğa saygı göstermesinin güvence altına alınmasında" ve TBMM'nin tüm askeri harcamalarda tam denetim yetkisinin tesis edilmesinde hükümetin yeni sistematik çabalar göstermesi isteniyor.
• 301. madde: Türk Ceza Yasası'nın 301. maddesinin taahhütlere bağlı kalınarak değiştirilmesine öncelik verilmesi isteniyor; ifade özgürlüğü kapsamında yeni reformların yapılmamış olması eleştiriliyor.
• Ergenekon: Soruşturmanın kararlılıkla sürdürülerek örgütün devlet organlarındaki tüm bağlantılarının ortaya çıkarılması, örgütle ilişkisi olanların yargıya teslim edilmesi isteniyor.
• Vakıflar Yasası: Yasanın çıkarılmasından duyulan memnuniyet dile getiriliyor. Ancak "AB Komisyonu'nun metni inceleyerek gayrimüslim azınlıklarca mülklerin yönetimi, satın alınması ve üçüncü kişilere satılmış olanlar dâhil geri alınmasının mümkün olup olmayacağını araştırması gerekir" deniliyor.
• Dinsel özgürlükler: Türk hükümetinin dinsel özgürlüklerle ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getirmesi, bu kapsamda tüm dini toplululuklara faaliyetleri için gerekli yasal statü, ruhani görevlilerin eğitimi, hiyerarşik seçim ve ibadet yerlerinin inşası konusunda yasal çerçeve sunulması, Heybeliada Ruhban Okulu'nun yeniden açılması ve "ekümenik patrik" unvanının kullanımına izin verilmesi isteniyor.
• Kürt sorunu: "Türk hükümetine, Kürt sorununun kalıcı çözümü amaçlayan siyasal inisiyatifin öncelikli olarak başlatılması çağrısı yapılır" deniyor. DTP'li milletvekilleri ve belediye başkanlarından da "demokratik Türk devleti içinde Kürt sorununa siyasal çözüm arayışına yapıcı biçimde dahil olmaları" isteniyor.
• DTP'ye çağrı: DTP milletvekilleri ve belediye başkanlarından PKK'yla aralarına açık bir mesafe koymaları isteniyor. Aynı zamanda, Leyla Zana ile birlikte DTP üyesi 53 belediye başkanı hakkında, görüşlerini açıkladıkları gerekçesiyle dava açılması eleştiriliyor.
• PKK: PKK'nın eylemleri şiddetle kınanıyor, terörle mücadelede Türkiye ile dayanışmaya vurgu yapılıyor. PKK'dan önkoşulsuz olarak derhal silah bırakması isteniyor. Ayrıca "Türkiye'ye karşı terör eylemlerinde topraklarının üs olarak kullanılmasına izin vermemeleri konusunda" Irak hükümetine ve Irak'ın kuzeyindeki bölgesel yönetime çağrı yapılıyor. Bu kapsamda Türkiye ile Irak arasındaki diyalogdan memnuniyet duyulduğu belirtiliyor.
• Kadına yönelik şiddet: Bu sorunla mücadelede Türkiye'nin sağladığı ilerlemeden övgüyle sözediliyor. "Eşit muameleyle kadınların eğitim alabilmeleri ve ekonomik açıdan güçlendirilmeleri Türkiye'nin daha fazla ekonomik kalkınması ve refahı açısından kritik önemdedir" deniliyor.
• Kıbrıs: Soruna BM gözetiminde kapsamlı çözüm bulunması gereğine vurgu yapılan taslak belgede, "Türk askerlerinin çekilmesinin çözüm müzakerelerini kolaylaştıracağı" ifadesi yer alıyor.
• Ermeni olayları: AP'nin önceki Türkiye raporlarında yer bulan 1915'te Ermenilerin tehcir edilmesi sırasında yaşanan olaylara bu kez değinilmiyor. "Türkiye'nin ekonomik ambargoyu sona erdirerek Ermenistan ile sınır kapısını yeniden açması, Türk ve Ermeni hükümetlerinin geçmişteki olaylarla ilgili açık ve samimi tartışmaya izin vererek uzlaşma sürecini başlatması ve AB Komisyonu'nun bu süreci kolaylaştırması" çağrıları yapılıyor.
• Avrupa ülkelerine vize: Vize kolaylığı anlaşması müzakerelerine başlamaları için AB Komisyonu ve Türkiye'ye çağrı yapılıyor.

Avrupa Parlamentosu'nun raporu, Mayıs ayında genel kurulda son bir kez tartışıldıktan sonra onaylanacak.