Güleryüzlü başlayan görüşmelerde zorlu konular ele alınıyor

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ve Savunma Bakanı Robert Gates'i Moskova'da kabul eden Putin, sistem nedeniyle yaşanan sorunların sürdüğüne işaret etti.

Putin, ülkesinin orta menzilli nükleer füzeleri sınırlandıran bir anlaşmayı uygulamayı sürdürmesi için, anlaşmanın başka ülkeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Rusya daha önce de Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Anlaşması AKKA'dan çekilebileceğini duyurmuştu.

Rice ise görüşme öncesinde ABD'nin füze savunma sistemleri ile ilgili planlarının değişmediğini belirtmişti.

Washington yönetimi Çek Cumhuriyeti ve Polonya'ya kurmayı planladığı füze savunma sisteminin İran ve Kuzey Kore gibi tutarsız olarak ifade ettiği ülkelere karşı gerekli olduğunu savunuyor.

Moskova ise bu girişimleri kendi güvenliği açısından bir tehdit olarak görüyor.

Putin görüşmeler öncesinde düzenlenen basın toplantısında, orte menzilli nükleer füzeler konusundaki anlaşmaların "zamanın gerisinde kaldığı" eleştirisinde bulundu.

Putin, anlaşmanın sadece ABD ve Rusya arasında yapıldığını ancak şimdi pek çok ülkenin Rusya sınırlarına yakın bölgeler de dahil olmak üzere bu sistemleri geliştirdiğini belirtti.

Gözlemciler Putin'in bu tavrıyla gün boyu sürecek müzakereler öncesinde Amerikalılar üzerindeki baskıyı artırmayı hedeflediğini belirtiyor.

Putin bakanları bekletti

Gates ve Rice ayrıca, basın toplantısına başlamak için, yaklaşık 40 dakika boyunca, geciken Vladimir Putin'i beklemek durumunda kaldı. Bu protokolde sık yaşanmayan bir durum.

Putin bir ara Rice'a, "bir gün Ay'a da füze savunma sistemleri yerleştirebileceğimize karar verirsek, siz kendi planlarınızı uygulamış olacağınızdan anlaşma sağlama ihtimalimiz çoktan ortadan kalkmış olabilir" dedi.

Putin'in keskin üslubuna rağmen Rice iyimser konuşmaya gayret etti.

Rice kendisi ve Gates'in "ortak fayda" yönünde işbirliği sağlamak için ülkede bulunduğunu söyledi ve ekledi: "Terörle mücadele, silahların yayılması ile mücadele gibi konulardaki ortak fikirlerimiz ve işbirliğimiz ayrı düşündüğümüz konulardan çok daha önemli dedi.

Rice ve Gates Putin ile görüşmelerinden sonra Rus savunma ve dışişleri bakanları ile dörtlü görüşmeye geçti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Washington yönetimi füze kalkanı kurma planlarını dondurursa füze savunması konusundaki görüşmelerin başarı şansının artabileceğini söyledi.

Rusya, ABD'nin bu planları uygulamak yerine Azerbaycan'daki bir erken uyarı radar sisteminin ortak kullanıma açılmasını önermişti.

ABD, Azerbaycan'daki radarın fazla geniş bir ufku taradığını, Çek Cumhuriyeti'nde kurulacak sistemin ise daha dar bir odağı olacağını belirtiyor.

Putin'in masaya koz olarak sürdüğü orta menzilli nükleer füzeler anlaşması 20 yıl önce ABD ve Rusya'nın elindeki bu tip füzelerin sayısını sınırlamak üzere yapıldı.

Bu kapsamda iki taraf üç bin kadar füzeyi devre dışı bıraktı.

Görüşmelerde ele alınacak konulardan bir diğeri stratejik silahları sınırlayan START anlaşmasının süresi 2009'da dolduğunda yerini neyin alacağı.

Ayrıca Kosova'nın geleceği konusunda izlenecek yol ve İran'a uygulanan yaptırımlar da diğer başlıklar arasında.

Moskova muhabirimiz Richard Galpin'e göre Condoleezza Rice ve Robert Gates'in birlikte Moskova'ya gitmesi, iki ülke arasındaki sorunların ne kadar ciddi olduğunun bir göstergesi.

Rusya Dışişleri Bakan yardımcısı Sergey Kisilyak yapılacak görüşmeleri "zorlu ama ciddi" diye tanımladı.

Moskova daha önce ABD'nin Polonya ve Çek Cumhuriyeti'ne füze savunma sistemleri yerleştirmesi durumunda, füzelerini Avrupa'ya çevireceği tehdidinde bulunmuştu.