Tarık Demirkan Budapeşte

	Schengen anlaşması ülkeler arasındaki seyahatlerde gümrük kontrollerini kaldırıyor.

Türkiye kamuoyunda daha çok tüm Avrupa ülkelerine serbest giriş sağlayan vize olarak tanınan Schengen anlaşması, AB'de ulusal sınırların önemini iyice azaltan bir anlaşma.

İşte bu anlaşma AB'ye son katılan ülkelerde 2008 Ocak ayından itibaren yürürlüğe girecek.

Bu ise Orta Avrupa’da birbirine komşu olan, ama bir diğerinde kendi ulusundan etnik azınlıkların yaşadığı ülkelerin sosyal ve ekonomik hayatında derin değişikliklere neden olabilecek.

Çek, Slovak ve Macar basınında yayınlanan haberlere göre uzun vadede Slovakya-Macaristan sınırının değişmesi bile gündeme gelebilir.

Bunun nedeni anlaşmayla birlikte Slovakya’nın güneyinde, yani Macaristan sınırında yaşayan Macar azınlığın, Slovakya’dan çok Macaristan’a yönelecek olması.

Arada kayda değer bir sınır kalmayınca bu bölgedeki Macarların ister ekonomik, isterse sosyal anlamda olsun, Macar belediye ve kamu kurumlarıyla ilişki kuracağına kesin gözüyle bakılıyor.

AB etnik azınlıklara otonomi ve yerel inisiyatiflerde bağımsızlık da tanıyor.

Bölünme kaygısı

Çek basınında çıkan haberlere göre uzun vadede Slovakya’daki etnik Macarlar, bağımsızlık talep edip, referandumla resmen Macaristan’a bile bağlanabilirler.

Basındaki haberlere göre bu iddia çok da temelsiz değil.

Gazeteler bu tehlikeyi bir süredir Slovakya’nın da sezdiğini ve Macarların yaşadığı güney bölgelere ciddi yatırımlar yapılmadığını ileri sürüyorlar.

Gerçekten de Macarların yaşadığı Slovak illerinde yıllardır ne otoyol yapılıyor ne de önemli altyapı yatırımları gündeme geliyor.

Rusya’dan gelen doğalgaz boru hatlarının bile bu bölgeyi es geçmesine özen gösteriliyor.

Bratislava bu tür yatırımlar için, dağlık olması nedeniyle daha pahalı da olsa, Slovakların yaşadığı kuzeydeki bölgeleri seçiyor.

Benzer tartışmalar bir süre sonra Romanya’nın da Schengen anlaşmasına dahil olmasıyla yeniden alevlenecek, çünkü Romanya’da çok daha fazla etnik Macar yaşıyor.

Gözlemciler bu gelişmelerin, bir taraftan etnik gerginlikleri çatışmalara meydan vermeden azaltacağını ama öte yandan da gelişmelerden memnun olmayan milliyetçi akımları güçlendireceğini tahmin ediyorlar.