Danny Wood BBC Madrid muhabiri

	ETA Mart 2006'da "kalıcı" ateşkes ilan ettiğini açıklamıştı

ETA ve destekçileri (Batasuna partisi ve diğer radikal Bask grupları ) uzun bir zamandır hükümete tepkiliydi.

Ayrılıkçılar, hükümetin ETA'nın siyasi kanadı olarak görülen Batasuna partisini yasallaştırmayı reddetmesine öfkeli.

Bu huzursuzluk Mayıs sonundaki yerel seçimlerde daha da arttı.

Hükümet, Bask bölgesinde Batasuna'yla bağlantıları olduğu gerekçesiyle yüzlerce adayın seçime girmesini engelledi.

İspanya Hükümeti, ETA'nın Madrid Havaalanı'nda iki kişinin ölümüyle sonuçlanan bombalı saldırısından sonra Bask barış sürecini askıya almıştı.

Kamuoyu yoklamalarına göre Bask bölgesinde yaşayanların yarısı daha fazla özerklik istiyor. Bu kişilerin içinde İspanya'dan tamamen bağımsız olmak isteyenlerin de oranı yüksek.

Bask bölgesinin bağımsızlığı için mücadele veren ETA'nın çok fazla destekçisi yok. Bazı uzmanlara göre ETA'nın tam gün silah altında olan 30 kadar militanı var.

Batasuna ve diğer radikal sol grupların ETA'nın, Bask bölgesinin hakları için şiddete başvurmasını onaylaması, sorunu daha da karmaşık hale getiriyor.

İspanyol halkının büyük bir çoğunluğu, - Bask'ın Avrupa'nın en bağımsız bölgelerinden biri olduğu, demokratik bir İspanya'da - bu yaklaşımı son derece rahatsız edici buluyor.

	Başbakan 'ETA yine hata yaptı' diyor

Aralık ayındaki havaalanı saldırısı ve şimdi de ateşkesi bozma kararı aldığını açıklamasıyla ETA, hükümetle diyalog şansını kaybetti. Örgütün yıllarca böyle bir şansı olmamıştı.

Başbakan Jose Luis Rodriguea Zapatero, ayrılıkçı militan grubun yeniden hata yaptığını söylüyor.

Bu değerlendirmeye sadece ETA'nın destekçileri katılmıyor.

ETA geçen yıl ateşkesi ilan ettiğinde ihtiyatlı bir iyimserlik havası oluşmuştu. Birçok siyasetçi ve İspanyol vatandaşı, bunun Bask sorununun çözümünde sonun başlangıcı olabileceğini düşünmeye başlamıştı.

Fakat İspanyollar, şimdi ETA'nın niyetleri konusunda hiç olmadığı kadar şüpheciler.

Yakın bir zamanda herhangi bir İspanyol hükümetinin ETA'yla diyaloğa girmesi de çok olası görünmüyor.

Başbakan ETA'nın açıklaması karşısında diğer hükümetler ne yaptıysa aynısını yapacağını söylüyor: Yasaların sıkı sıkıya uygulanarak, demokratik değer ve kurumların güçlü bir şekilde savunulması.

Ama bazıları ETA'yı suçlamakla işin bitmediğini hükümetin kendi hatalarını da kabul etmesi gerektiğini düşünüyor.

Madridli Joaquin bunlardan biri.

Joaquin, "Hükümetin işi zor. Malesef ETA şimdi daha güçlendi" diyor.

Birçok İspanyol, hükümetin, başarısızlıkla sonuçlanan diyalog girişimine başından karşıydı. Bazıları da hükümetin bu süreçte pekçok hata yaptığını düşünüyor.

Örnek olarak hapishanede açlık grevi yapan ETA militanı Jose
Ignacio de Juana Chaos'un serbest bırakılmasını gösteriyorlar.

Birçokları da ETA'nın ateşkes dönemini yeniden silahlanmak için kullandığına inanıyor.

Alberto, "ETA'nın açıklamasına şaşırmadım. Çünkü teröristlerle masaya oturursanız ne bekleyebilirsiniz ki?" diyor.

Bu görüş, Madrid ve diğer kentlerde binlerce kişiyi sokaklara dökmüştü. Göstericiler, hükümetin ETA'yla diyaloğa girmesini protesto etmişlerdi.

İspanya, Bask sorununun nasıl çözüleceği konusunda bölünmüş durumda.

Geçmişte İspanyolların büyük çoğunluğu hükümetin sorunu diyalog yoluyla çözme çabasına destek verdi. Halkın önemli bir bölümü hala aynı görüşte.

Hükümet için en büyük zorluklardan biri anamuhalefetteki muhafazakar Halk Partisi'nin buna karşı çıkmasıydı.

Halk Partisi, hükümetin "şiddete tamamen son verilmesi" talebine karşılık Halk Partisi görüşmelerin başlamasından önce ETA'nın silahlarını teslim etmesi ve kendisini lağvetmesi gerektiğini savundu.

Bu açıdan ETA'nın ateşkese son verdiğini ilan etmesi Halk Partisi için siyasi bir zafer.

Ancak İspanyollar, iki büyük parti arasındaki bu ayrılıktan şikayetçi.

Bazı İspanyollar Kuzey İrlanda barış sürecinde İngiltere'de iktidar ve muhalefet partileri arasındaki birliğin örnek alınması gerektiğini söylüyorlar. Bunu özellikle de Halk Partisi'ne tavsiye ediyorlar.

Hükümetin başka bir siyasi zorluğu Bask bölgesinde.

Yasaklı Batasuna partisi bölgesel hükümette ve yerel belediyelerde Bask halkının yüzde 15'ini temsil ediyor. Parti 2003'te yasaklanmıştı.

Batasuna, ateşkesin bozulmasının ETA'nın hatası olduğunu ancak hükümetin ve ılımlı Bask Milliyetçi Partisi'nin başarısızlıkla sonuçlanan barış sürecinde hiçbirşey yapmadığını savunuyor.

Bask bölgesindeki ana siyasi güç olan Milliyetçi Parti, hükümete destek veriyor.

Bask'ta ve İspanya'nın diğer bölgelerinde yaşayanların büyük bir kısmı, hükümetin çözüm ilkesini destekliyor: Bask'a barış ancak diyalog yoluyla gelir.

Ama hükümetin en büyük sorun, diyaloğa bir fırsat daha verebilecek yeni bir Bask politikası oluşturabilmek.