Anayasa değişikliği teklifinin gizli oylamasına 399 milletvekili katıldı

Dün TBMM Genel Kurulu'nda milletvekili olma yaşını 25'e çeken ve bağımsız adayların birleşik oy pusulasında yer almasını öngören yürürlük maddesinin oylamasında 382 kabule karşı 7 ret oyu çıktı.

Anayasa değişikliği teklifinin gizli oylamasına 399 milletvekili katılırken; 382 kabul, 7 ret, 4 çekimser oy verildi. 3 oy geçersiz sayıldı, 3 oy ise boş çıktı.

Anayasa değişikliği teklifinin ikinci tur oylaması, 6 Mayıs Pazar günü yapılacak.

Sıradaki tasarı ve tekliflerin görüşülmesi için Genel Kurul bugün TSİ 11'de yeniden toplanacak.

Bağımsız adaylara ilişkin düzenlemenin yüzde 10 barajını aşmakta zorlanan partilerin meclise başka yollarla girme arayışını engellemeyi amaçladığı yorumlarını yapan kimi gözlemciler, öncelikle Demokratik Toplum Partisi'nin güneydoğudan bağımsız adaylarla meclise girdikten sonra burada partileşme olasılığının zorlaştırıldığını düşünüyor.

Dün ayrıca Adalet ve Kalkınma Partisi, Meclis Başkanlığı'na cumhurbaşkanlığı seçimi dahil bir dizi konuda anayasa değişikliği öngören teklif paketini sundu.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin desteğinden yoksun olan AKP'nin umudu, Anavatan milletvekilleri.

Teklife, 348 AKP'li milletvekilinin yanı sıra 9 Anavatan Parti'li milletvekili de imza atmış bulunuyor.

Anayasa değişikliğinin kabulü için 367 oy gerekiyor.

Onayına sunulan yasayı 15 gün süreyle inceleyecek olan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in yasayı veto hakkı bulunuyor.

Sezer'in vetosu halinde, Meclis düzenlemeyi komisyonda ve Genel Kurul'da yeniden görüşecek.

TBMM'nin yasayı aynen kabul etmesi halinde de Sezer, yeniden 15 günlük inceleme süresine sahip olacak.

Sezer düzenlemeye yine olumsuz bakarsa değişiklikleri referanduma götürebilecek.

Anayasa değişiklikleri lehinde 330 ile 360 aralığı içinde oy kullanılması halinde değişiklikler doğrudan referanduma götürülüyor.

Anayasa paketi

Anayasa değişikliği teklifi, cumhurbaşkanının 5 artı 5 sistemiyle ve halkoyuyla seçilmesini öngörüyor.

Teklife göre, TBMM, yapacağı tüm toplantı ve seçimlerde, üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanacak.

TBMM, anayasada başkaca bir hüküm yoksa, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verecek.

Ancak karar yeter sayısı, hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamayacak.

Teklifle, genel seçimler 5 yılda bir yerine, 4 yılda bir yapılacak.

Cumhurbaşkanı, 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim görmüş TBMM üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilecek.

Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıla indirilirken, ''Bir kimse, en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir.'' hükmü getiriliyor.

Cumhurbaşkanlığına TBMM üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi 20 milletvekilinin yazılı teklifiyle mümkün olacak.

Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde aldıkları geçerli oylarının toplamı yüzde 10'u aşan partiler, bir arada aday gösterebilecek.

Cumhurbaşkanı seçimi

Cumhurbaşkanı seçimi, cumhurbaşkanının görev süresinin sona ermesinden önceki 60 gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden 60 gün içinde tamamlanacak.

Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilecek.

İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci Pazar günü, ikinci oylama yapılacak.

Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oyu alan iki aday katılacak ve geçerli oyların çoğunu alan aday, cumhurbaşkanı seçilecek.

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölüm veya seçilme yeterliliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılacak.

İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde olacak.

Aday, geçerli oyların çoğunluğunu alması halinde cumhurbaşkanı seçilecek.

Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar, görev süresi dolan cumhurbaşkanının görevi devam edecek.

Anayasanın, ''seçim kanunlarında yapılacak değişikliklerin, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde uygulanamayacağına'' ilişkin maddesi, cumhurbaşkanı seçiminde dikkate alınmayacak.

Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren, ilk cumhurbaşkanlığı seçimi 60 gün içinde yapılacak.