Sırp azınlığı durumu da en büyük sorunlardan biri

Birleşmiş Milletler gözetimindeki görüşmelerde yanıtı aranan soru; Kosova, Sırbistan'a mı bağlı kalacak, bağımsız mı olacak?

Kosovalı Arnavutlar bağımsızlık derken, en büyük sorun, Kosova'daki Sırp azınlığın durumu.

Bugünkü görüşmelerin gündeminde de, şimdiye kadar çözülemeyen bu sorun var.

Kosova, Sırp ordusunun 1999'daki NATO harekâtıyla ülkeden çıkarılmasından bu yana, fiilen Birleşmiş Milletler tarafından yönetiliyor.

Ancak hukuken hala Sırbistan'ın bir parçası.

Kosova nüfusunun yüzde 90'ını oluşturan Arnavutlar, bağımsızlıktan yana.

Belgrat yönetimi ise, bölgedeki kontrolünü kaybetmek istemiyor.

Sırpların nihai statü görüşmelerinde ortaya koydukları en büyük kaygı ise, Kosova'daki Sırp azınlığın durumu.

Savaşın sona ermesinden bu yana, birçok kez saldırıya uğrayan Sırplar, yerel yönetimde daha fazla söz hakkı, ayrıca dini ve kültürel mekânlarının koruma altına alınmasını talep ediyor.

Sırplar Kosova'yı, tarihi ve dini açıdan birçok önemli mekana evsahibi yapması nedeniyle, kendi kültürünün önemli bir parçası sayıyor.

2004 yılında, 30'dan fazla Sırp Ortodoks Kilisesi'nin tahrip edilmesi, Sırpların gelecek için kaygılarını arttırıyor.

Taraflar Mayıs ayında, Sırp Ortodoks kiliselerinin uluslararası barış gücü tarafından korunması için geçici bir anlaşmaya vardı.

Kosovalı Arnavutlar, Sırplara ait belediyelerin sayısını arttırma sözü veriyor.

Ancak bu konularda nihai karar, ilki 24 Temmuz’da yapılacak olan üst düzey görüşmelerde verilecek.

Önümüzdeki hafta yapılacak üst düzey görüşmelerde ise Sırbistan ile Kosovalı Arnavutların liderleri bir araya gelecek.

Ancak Birleşmiş Milletler'in Kosova özel temsilcisi, eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari, bu görüşmelerde de ciddi bir ilerleme beklemediğini dile getiriyor.

"Üst düzey politikacıların pozisyonlarını sunacakları ilk toplantı olacak. Önümüzdeki haftaki toplantıda çözüme ilişkin önemli bir mesafe katedileceğini sanmıyorum. Çünkü bu toplantının amacı, tarafların kendi tutumlarını birbirlerine anlatması. Bu noktadan sonra sürece devam edeceğiz. Teknik düzeydeki görüşmeler de yaz boyunca sürecek."

Ahtisaari'ye göre müzakere sürecinin bundan sonraki en önemli aşaması Eylül ayının ortasında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında dışişleri bakanları arasındaki görüşmelerde yaşanacak.

Kosova'nın nihai statüsü konusunda bir anlaşma sağlanabilmesi için Ahtisaari'nin yılsonuna kadar süresi var.

Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği bu mühlete uyulmasını isterken, bazı Sırp yetkililer müzakerelerin yıllar boyu sürebileceğini söylüyor.

Kosova'ya ilişkin Temas Grubu'nun üyesi olan Rusya da fazla acele edilmesinden yana değil.

Birleşmiş Milletler'in Kosova özel temsilcisi ise, yılsonuna kadar bir çözüme ulaşılıp ulaşılmamasını taraflar arasındaki müzakerelerin hızının belirleyeceğini belirtiyor.