Gabriel Partos BBC Doğu Avrupa Uzmanı

	Referandumun 21 Mayıs'ta yapılması öngörülüyor

Parlamentonun referandumun hukuki zemini oluşturacak bir yasa çıkarması gerekiyor.

Resmileşmemekle beraber referandumun 21 Mayıs tarihinde yapılması düşünülüyor.

Yugoslavya'nın parçalanması döneminde, AB arabuluculuğu ile Sırbistan ve Karadağ'ın federasyonu sürdürmesi kararlaştırılmış, ancak Karadağlılara federasyonun 2003'te kurulmasından üç yıl sonra bağımsızlık konusunda referanduma gitme hakkı verilmişti.

Avrupa Birliği, daha önce eşine rastlanmadık bir kararla, referandum sonuçlarının geçerli olabilmesi için oylamaya katılanların en az yüzde 55'inin bağımsızlık yönünde oy kullanmasını şart koştu.

Karadağ, istemeyerek de olsa bu şartı kabul etti.

Parlamento'nun bugünkü oturumu öncesinde Avrupa Birliği arabulucusu Miroslav Lajcak, bağımsızlık yanlısı hükümet ve buna karşı çıkan muhalefetin temsilcileriyle görüştü.

Görüşmeler sonunda referandumun geçerli olabilmesi için gerekli olan katılım ve oyların oranları konusunda uzlaşmaya varıldı.

Kamuoyu araştırmalarına göre, kararsızların hesaba katılmaması durumunda bağımsızlık yanlılarının oranı, karşı taraftakilerden yüzde 10 daha fazla.

Buna göre, referandumda bağımsızlık isteyenlerin oranının yüzde 53 ila 55 arasında olacağı tahmin ediliyor.

Hükümet, Karadağ'ın seçim yasaları uyarınca sonucun geçerli olabilmesi için basit çoğunluğun yeterli olduğunu söylüyordu.

Muhalefet ise tüm kayıtlı seçmenlerin en az yüzde 50'sinin bağımsızlığa evet demesi şartını kabul ettirmeye çalışıyordu.

Hükümet buna karşılık yüzde 40-41'lik bir oran önerdi. Sonuçta AB devreye girdi ve gönülsüz de olsa bir uzlaşma sağlandı.

Karadağ Hükümeti, Avrupa Birliği'nin referanduma uluslararası gözlemcilerin gelmesini engelleyeceği ve böylece oylamanın meşruiyetinin tartışmalı hale geleceği gerekçesiyle Brüksel'e evet demek zorunda kaldı.

AB'nin Karadağ için böyle bir oran önermesi daha önceki uygulamalarıyla tezat oluşturuyor.

Diğer üyeler AB'ye katılırken böyle bir şart aranmadı. İsveç ve Malta AB'ye girerken daha düşük oranlara rıza gösterildi.

AB'nin arabulucusu Miroslav Laşak, Slovak bir diplomat.

Slovakya, 13 yıl önce Çek Cumhuriyeti'yle federasyondan vazgeçerken, hayır oyu çıkabileceği gerekçesiyle referanduma gerek görülmedi.

AB, Karadağ'ın bölünmüş bir toplum olduğunu, sonucun iki taraf arasında yaralar açmaması ve meşruiyetinin sorgulanmaması için yüzde 55 şartında ısrar ettiğini söylüyor.