Orhan Pamuk'un ilk duruşması 16 Aralık'ta yapılmıştı

Bunun üzerine Şişli 2. Asliye Ceza Mahkemesi davayı düşürdü.

Bu kararla birlikte Türk Ceza Kanunu'nun 301'inci maddesi de yeniden tartışılmaya başlandı.

Mahkeme, Orhan Pamuk'un davasında suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan eski TCK'nın sanığın lehine olduğunu belirterek, yeni TCK'ya dayanarak eski maddeden yargılama için Adalet Bakanlığı'ndan izin istemişti.

Bakanlığın yanıtı gelmeden 16 Aralık'ta yapılan ilk duruşmada dosya Adalet Bakanlığı'nda olduğu için yargılamanın durdurulmasına karar verilmişti. İkinci duruşma 7 Şubat'a yapılacaktı.

Orhan Pamuk davasında başlıca tartışma konusu eski Türk Ceza Kanunu'yla, 1 Haziran'da yürürlüğe giren yeni Türk Ceza Kanunu arasındaki farklılıklardı.

BBC Türkçe Bölümü'nden Cenk Erdil'in sorularını yanıtlayan Bilgi Üniversitesi Hukuk fakültesi Dekanı Turgut Tarhanlı, ceza hukukunda bir kişi yargılanırken ilgili ceza mevzuatında değişiklik meydana gelmesi halinde, yeni kanunda daha aleyhte olabilecek bir sonuç varsa bu değişikliğin uygulanmayabileceğini; Orhan Pamuk davasında da eski TCK'da 159'uncu maddenin yeni kanuna oranla sanığın daha fazla lehine olduğunu hatırlattı.

Hukukçular Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Kemal Kerinçsiz ise davanın düşmesi yönündeki kararın hatalı olduğunu savundu ve suçun yurtdışında işlenmiş olmasının göz ardı edildiğini iddia etti.

Kerinçsiz kararı temyiz ettiklerini de belirtti.

Sessiz Orhanlar

Eski yasanın 159 ve yeni yasanın 301'inci maddelerinden yargılanan, davası sonuçlanıp mahkum olan pekçok kişi var.

Turgut Tarhanlı, Orhan Pamuk davası hakkında verilen kararın diğer davalardan bazıları için de emsal teşkil edebileceğini belirtti, ancak asıl sorunun Türk yargı sistemindeki 301'inci madde olduğunu vurguladı.

Bu maddede korunması gereken varlıkların soyut olduğunu ifade eden Tarhanlı, maddenin 'ipin ucunun tamamen kaçmasına rahatlıkla elverişli şekilde kaleme alınmış olduğunu' savundu.

Eski TCK'nın 159'uncu maddesi, yeni TCK'nın 301'inci maddesinden yargılanan ve mahkumiyet alan Aram yayıncılıktan Fatih Taş da, Orhan Pamuk davasının düşmesinin düşünce özgürlüğü önündeki engelleri kaldırmadığı görüşünü dile getirdi.

Agos gazetesi başyazarı Hrant Dink de, "Bizim temel sorunumuz Orhan Pamuk'un kurtulması mıydı, Türk demokrasisinin 301'den kurtulması mıydı?" diye sordu.

Orhan Pamuk davasının düşmüş olmasının, bu gibi maddelerin varlığının Türk demokrasisine zarar verdiğine işaret eden kesimlerde rahatlama yaratabileceğini ve bunun da 301'inci maddenin kalıcılığını meşrulaştırabileceğini söyleyen Dink, "Orhan Pamuk popüler bir isimdi ve bu sayede teknik bir çözüm bulunmak zorunda kalındı. Ama nice sessiz Orhanlar var bu ülkede. Bu madde kaldığı sürece onlar yargılanma tehdidi altında bulunacaklar ve onlar popüler olmadığı için belki de sessizce hükümler giyecekler" şeklinde konuştu.

Hrant Dink ayrıca, Orhan Pamuk davasında yetkisi bulunmadığını ifade eden Adalet Bakanlığı'nın kendisi hakkındaki iki davada yargılanması yönünde izin verdiğine de dikkat çekti.