Kuş gribi şüphesiyle Brüksel'de hastaneye kaldırılan kişinin dün yapılan tahliller sonucu olağan mevsimsel gribe yakalandığının anlaşılması bir çok kişiye rahat bir nefes aldırdı.

Ancak coğrafi açıdan Türkiye'ye daha yakın olan Orta ve Doğu Avrupa'da gerilim yüksek. Bu bölgedeki durumu Budapeşte'den gazeteci Tarık Demirkan'a sorduk.

BBC Türkçe: Türkiye'de giderek yeni bölgelerde de boy veren kuş gribi konusu Orta Avrupa'da kaygı yaratıyor mu? Türkiye'ye yönelik önlemler, kısıtlamalar vb var mı?

Tarık Demirkan: Kuş gribi doğal olarak, ciddi bir kaygıyla izleniyor Orta Avrupa ülkelerinde. Virüsün Türkiye'de yayılma istikameti, yani batıya doğru ilerlemesi ise ciddi panik yarattı.

Tabii bunda medyanın önemli payı var, insanlar sanki tedavisi hiç olmayan bir hastalığın yarattığı çaresizlikle yaklaşıyorlar kuş gribine. Oysa durum tam böyle değil, biliyoruz ki, hasta olmadan bazı tedbirler, olduktan sonra da başvurulabilecek ilaçlar var.

Bölge ülkelerinde hükümetler ve resmi kurumlar daha ciddi yaklaşıyorlar. İnsanlar ise, korku ve kaygıyla. Türkiye'ye yönelik tedbirlere gelince: Macaristan "sınırlamalara gerek yok, isteyen gidebilir", dedi.

Slovakya da benzer bir açıklama yaptı, ama biraz daha olumsuzdu. "Oralarda çok işiniz yoksa, gitmeyin" demeye getirdi Bratislava. Bulgaristan ve Yunanistan'ın tavrı çok netti. Doğal olarak onlar, sınır ülkesi oldukları için ilaçlama falan gibi tedbirlere de başvurdular.

Ama aslında en ciddi tedbirleri Romanya aldı. Türkiye'nin yaşadıklarından dersler çıkarıp, bir dizi önlem aldı.

BBC Türkçe: Kuş gribi bölgede nerelerde, hangi ülkelerde tespit edildi? Ne gibi tedbirler aldılar şimdiye kadar?

Tarık Demirkan: Kuş gribinin geldiği en batıdaki ülke Romanya. Önce, Türkiye'de Manyas yöresinde virüs ortaya çıktığında, Romanya'da da Tuna deltasında, yani Tuna'nın Karadeniz'e döküldüğü bölgede kuş gribi görülmüştü.

Sonra da batıya doğru ülke içinde yayıldı. En son Bükreş civarında da görüldü kuşlarda, ya da kümes hayvanlarında, ama Romanya'da insana daha bulaşmadı.

Hırvatistan'da bir ara bir vaka tespit edildiği haberleri vardı basında, ama olay kesinleşmedi. Bölgede başka bir ülkede de görülmedi. Ukrayna'da da var, ama Ukrayna daha doğuda odluğu için şimdi konumuz dışında.

Önlemlere gelince: Romanya dediğim gibi çok önlem aldı. İki milyon vatandaşına kuş gribi aşısı yaptı. Denetim, izleme ve ihbar ağları kurdu. Okullarda derslere dahil etti kuş gribini ve ona karşı korunma yöntemlerini.

Macaristan da sürekli testlere başladı. Dönem dönem kritik bölgelerde tavuk çiftliklerinde test yapıyorlar, virüsün bulaşıp bulaşmadığını kontrol ediyorlar.

BBC Türkçe: Kuş gribiyle ilgili uzun vadeli ne gibi çalışmalar yapılıyor?

Tarık Demirkan: Bölge devletlerinin hepsinde açıklanan bir kriz programı var. Yani, virüsün ortaya çıktığı andan itibaren, büyük bir salgın haline gelmesi ihtimali de göz önünde tutularak, kademe kademe uygulanması düşünülen bir eylem planı var.

Bölge ülkelerinin tümünde "sivil savunma" ağları kuş gribine karşı bir doğal afet gibi hazırlanıyorlar. Bu ne oranda uygulanabilir, bilinmez, ama böyle planlar olduğu bir gerçek.

Bir başka önemli çalışma ise aşı. Macarların geliştirdiği bir aşı var H5N1 virüsüne karşı. Bu aşı artık deneme safhasını da aştı. Kasım sonlarıydı sanırım, aralarında sağlık bakanının da bulunduğu 100 kişi aşılandı ve vücudun tepki verdiği kanıtlandı.

Şimdi gerekli dokümantasyon hazırlanıyor ve galiba alttan alta üretim de yapılıyor. Ben bu aşıyı hazırlayanlarla da konuştum. Onların söylediği: aslında bir kaç ülkede birden bu hazırlığın yapıldığı. Ama daha fazla bilgi vermediler.