Imogen Foulkes BBC Cenevre muhabiri

Tarım en tartışmalı konu

Bu toplantıda, Aralık ayında Hong Kong'da bakanlar düzeyinde yapılacak zirve öncesinde en azından temel ilkeler üzerinde anlaşılması umuluyordu.

2001 yılında Doha'da başlatılan müzakereler, ticaret duvarlarının kaldırılmasını ve yoksul ülkelere yardımı öngörüyor.

Ancak iki yıl önceki zirve, zengin ülkelerin tarım sübvansiyonlarından vazgeçmeme ısrarı nedeniyle, başarısızlıkla sonuçlanmıştı.

Dünkü toplantıda ortaya çıktı ki, iki yılda değişen pek bir şey yok.

Tarım başlığı, müzakereleri tıkayan nokta olmaya devam ediyor.

Gelişmekte olan ülkeler, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'nin, çiftçilerine yönelik destekte aşırı cömert davrandığı kanısında.

Avrupa Birliği, bu konuda zaten büyük fedakarlık yaptığını savunuyor ve bu konuda biraz da Amerika'nın adım atmasını istiyor.

Sonuçta düğüm, Cenevre'deki müzakerelerde de çözülemedi.

Bu kilit konuda mutabakat sağlanmadığı sürece de, ticaret kurallarının esnetilmesi konusundaki diğer başlıklarda da ilerleme sağlanamıyor.

Dünya Ticaret Örgütü genel sekreteri Supaçayi Paniçpakdi; "Bu ay sonu için belirlediğimiz hedefe ulaşamamış olmamız gerçekten bir hayal kırıklığıdır" dedi.

Ancak Aralık ayında Hong Kong'ta düzenlenecek zirve öncesinde bir anlaşmaya varılabileceği umudunu da koruyor. Ancak bu konuda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, çözümün aceleye getirilmesi durumunda, yine yoksul ülkelerin zararlı çıkacağını savunuyor.

ActionAid adlı kalkınma örgütünün temsilcisi Aftab Alam, sırf uzlaşma görüntüsü vermek için varılacak bir anlaşmanın fayda sağlamayacağını hatırlatarak "Yoksul ülkelerin, örneğin 6 milyon kişinin geçimini şekerden sağladığı Kenya'nın, Avrupa Birliği'nin ucuza mal ettiği ürünleri ile rekabet edebilmesinin koşulları bir an önce hazırlanmalı." diye konuştu.

Yaklaşık 4 yıldır üzerinde çalıştıkları ticaret anlaşmasını tamamlamak için, artık 4 ayı var Dünya Ticaret Örgütü'nün. İki yıl önce Kankun'da uğranan başarısızlığın tekrarlanmamasını kimse istemiyor, ama zaman da daralıyor.

Örgüt bu hedefe ulaşmak için belirlediği tarihi iki yıl aşmış durumda ve şimdi bir iki yıl daha kaybetme riskiyle karşı karşıya.