Sarah Rainsford BBC Moskova muhabiri

Yukos, Rusya'nın en büyük şirketlerinden

Hükümet, bu satışı, Yukos'un vergi borçlarını tahsil etmek için gerçekleştirdiğini söylüyor.

Yukos'a göre ise, bu devlet destekli bir hırsızlık, hedefi de şirketin yıkımı. Ancak görünüşte açık arttırma yasaldı.

Koyu takım elbiseli, elinde çekiciyle müzayede görevlisi de sahnedeki yerini almış, açık arttırma salonunda yaşananlar da bir video bağlantısıyla dünya medyasına aktarılıyordu.

İhale beklendiği gibi kısa sürdü, ama sonuç şaşırtıcıydı.

Uzmanların çoğu, ihaleyi, Kremlin'e yakınlığı nedeniyle Gazprom'un kazanacağına ikna olmuştu. Böylece dev petrol şirketi yeniden devlet kontrolüne geçebilecekti.

Ancak, esrarengiz Baykal finans grubu ihaleyi kaptı.

İhalenin başında grubun açılış teklifi 9 milyar 300 milyon dolardı.

Heyecanlı görünen Gazprom temsilcileri bir telefon görüşmesi yapabilmek için izin istediler. Döndüklerinde ise teklifi arttırmayacaklarını söylediler.

Müzayede görevlisinin masaya 3 kez vuran tokmağı, Rusya'nın dev şirketi Yukos'un dizüstü çöktürüldüğünü ilan ediyordu.

Baykal finans grubu, Yukos'un iddiasına göre değerinin yarı fiyatına, Yuganneftegaz'ın yeni sahibi oldu.

'Bu sizler gibi bizim için de sürpriz oldu' dedi, bir açık arttırma görevlisi şaşkınlık içindeki seyircilere, 'Baykal finans hakkında hiçbir şey bilmiyoruz' diye de devam etti.

Esrarengiz şirket

Yukos sorunu geçen yıl başladı

Bu beklenmeyen bir gelişme.

Ancak çoğu kişi, Baykal finans grubunun birileri adına hareket ettiğini düşünüyor. Kimine göre bu birileri, Gazprom ya da hükümetin kendisi.

Bu girişimin nedeni de, Amerika Birleşik Devletler'inde bir mahkemenin yabancı finans kuruluşlarının ihaleye girecek olan firmalara mali destek sağlamasını engellemesinin ardından Gazprom'un ihalede kalabilmek girişimi.

'Bu şirketin Yugansk'ı yönetebilecek yasal bir şirket olma ihtimali sıfır' diyor, Moskova'daki enerji uzmanlarından Paul Collison.

Collison'a göre, bu şirketin arkasında birileri var, 'ama kim, şimdi herkes bunu anlamaya çalışıyor' diyor.

Gazprom ise, Baykal finansla herhangi bir bağlantısı olmadığı iddiasında ısrarcı.

Yukos sorunu geçen yıl şirketin büyük ortaklarının tutuklanmasının ardından başladı.

Şirketin kurucusu, bir dönem Rusya'nın en zenginlerinden Mikhail Khodorkovsky.

Şimdilerde ise vergi kaçırmak ve yolsuzluk suçlamalarıyla yargı önünde.

Yukos'a göre, Khodorkovsky, zenginliğini Cumhurbaşkanı'na meydan okumakta kullanmaya başladığı için cezalandırılıyor.

Kremlin ise yasayı uygulamakta olduğunu savunuyor.

Mücadele etmekte kararlı görününe Yukos, Yugansk'ın yasadışı bir şekilde ele geçirildiğini savunuyor ve satış işlemine katılan herkesi uluslararası mahkemelerde dava etmekle tehdit ediyor.

Şirkete göre, Baykal finans kendine milyarlarca dolarlık bir başağrısı satın aldı.