Stephen Mulvey BBC muhabiri

Protestolar pazardan beri sürüyor

Birçoklarının hileli diye reddettiği bir seçim, sokaklara dökülen binlerce insan, bir dizi belediyenin seçim sonucuna rağmen muhalefet liderine verdiği onay, olağanüstü kriz toplantısı düzenleyen bir parlamento ve kimsenin nasıl biteceğini kestiremediği bir gerginlik....

Ukrayna'daki bu hükümet karşıtı protesto gösterileri akla bundan iki yıl önce muhalif gazeteci Georgiy Gongadze'nin öldürülüşü ardından düzenlenen yürüyüşlerini getiriyor.

Fakat, o zamana değin Ukraya'nın tanık olduğu en büyük sokak gösterileri olmasına karşın, Gongadze cinayetinin tetiklediği muhalif hareket bir süre sonra sönmüştü.

Hükümet, iki yıl önceki protestolar sırasında bir sarsıntı geçirse de, sonuçta ayakta kalmıştı.

O zamanki protesto gösterilerini organize edenlerden biri, Yuri Lutsenko, bu sefer tekrar sokaklarda.

Pora adlı yeni bir öğrenci hareketi de bu seferki protestolarlın önemli bir ayağını oluşturuyor.

Pora, 'riski göze alan' bir grup olarak değerlendiriliyor.

Pazar günkü seçimler sırasında iktidarın devlet başkanı adayı Yanukoviç'in taraftarlarını kendi evlerinden çok uzaktaki merkezlerde oy vermeye götüren otobüsleri durdurmak amacıyla bazı Pora üyeleri tekerleklerin altına yatmıştı.

Belgrad ve Tiflis örneği

Gürcistan'daki 'kadife devrim'de önemli rol oynayan Kmara adlı örgüt gibi Pora'ya da Sırbistan'ın genç eylemcilerin yol gösterdiği bildiriliyor.

Kadife devrime muktedir mi?

Otpor adı altında toplanan sözkonusu Sırp eylemciler Slobadan Miloşeviç'in iktidardan düşürüldüğü ayaklanmanın aktörleri arasındaydı.

Otpor'un Gürcistan ve Ukrayna'daki muhalefet hareketlerine eğitim verdiği iddia ediliyor.

Kiev'in ana meydanında düzenlenen protesto gösterileri sırasında bir Gürcistan bayrağının da sallandığı görüldü.

Ancak Ukrayna'nın Pora'sının, Gürcülerin Kmara'sı ya da Sırpların Otpor'u kadar etkin olup olmadığı henüz bilinmiyor.

Sıradan Ukraynalıların sivil itaatsizlik kampanyasına ne güçte destek vermeye devam edeceği de tartışmaya açık.

Ukraynalı protestocuların, devlet başkanı seçiminin gerçek galibi olarak gördüğü muhalefet lideri Viktor Yuşçenko, Gürcistan'daki kadife devrimin önderi Mikhail Saakaşvili ile karşılaştırıldığında, arasında benzerlikler olduğu kadar kayda değer farklar da var.

Bankacılık mesleğinden gelen Yuşçenko'un, siyasi yönden Saakaşvili gibi misyon sahibi ve ihtiraslı bir lider olduğunu söylemek zor.

Gürcistan'da taraftarları ile birlikte parlamento binasını basan Saakaşvili'nin siyasi ateşi Yuşçenko'da pek o kadar hissedilmiyor.

Yuşçenko'nun arkasındaki güç artacak mı yoksa giderek seyelecek mi sorusu da büyük oranda parlamentoya bağlı.

Ve Ukrayna parlamentosunda Yanukoviç'e sadık milletvekilleri ile Yuşçenko taraftarları arasındaki sandalye dağılımı aşağı yukarı aynı.

Top mahkemelere düşerse?

Parlamentoda dengeler eşit...

Ukrayna'daki dramatik gelişmelerin nasıl bir seyir izleyeceğinde mahkemelere de önemli bir rol düşebilir.

Oy verme işlemlerine hile karıştığı yönündeki çok sayıda şikayet mahkemelere iletilmiş durumda.

BBC Ukraynaca bölümünün Kiev bürosundan Svetlana Dorozh, 'çoğu ülkenin doğusunda ve güneyinde yer alan 40 kadar oy verme merkezinin sonuçları iptal edilebilir' diyor:

'Söylentilere göre 2 milyon oya hile karışmış olabilir; teorik olarak seçim sonucunu Yuşçenko lehine değiştirebilecek bir durum bu'.

Mahkemelerin bu şikayetleri incelemeye aldığı zaman büyük sokak gösterilerini göz önünde tutması bekleniyor.

Ancak bir noktanın daha bilincinde olacaklardır: Yuşçenko lehine bir karar çıkarsa, Ukrayna'yı son yıllarda yönetmiş olan hükümeti ve bu hükümete destek vermiş güçlü iş çevrelerini karşılarına almış olacaklar.