|
Özbek ve Türkmen liderlerin Buhara zirvesi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Özbekistan ve Türkmenistan devlet başkanları komşu olmalarına rağmen bugün son dört yıldır ilk kez bir araya geliyorlar.
Özbek lider İslam Kerimov, Türkmen cumhurbaşkanı Saparmurat Niyazov'u tarihi Buhara kentinde ağırlayacak. Orta Asya'nın bu iki güçlü liderinin çölü aşıp yüzyüze gelmesi öyle sıradan bir olay değil. Cumhurbaşkanı Niyazov nadiren Türkmenistan dışına çıkan bir lider. Ayrıca iki yıl önce Niyazov'a yönelik bir suikast girişiminden Özbeklerin sorumlu tutulmasından bu yana ilişkiler gergindi. Ancak birikmiş o kadar çok önemli konu var ki, iki lider sonunda bir araya gelmeleri gerektiğine karar verdi. Su ve petrol paylaşımı İki ülke görüşmelerinde petrol ve su kaynaklarını nasıl bölüşeceklerini tartışacaklar. Her ikisi de kurak olan Özbekistan ve Türkmenistan, Orta Asya üzerinden Afganistan'a giden Amu Irmağı'nın suyunu kullanıyor. Türkmenler ırmağın kendi sınırları içindeki kesiminde dev bir baraj gölü kurmayı düşünüyor. Ülke dışında bunun, ekolojik dengeleri zaten zarar görmüş olan bölgede hasarı daha da artıracağı öne sürülüyor. Ancak Cumhurbaşkanı Niyazov'a göre proje herşey düşünülerek hazırlandı. Gündemdeki bir diğer önemli konu ise Özbek-Türkmen sınırındaki petrol sahalarının gelirinin nasıl paylaşılacağı. Ayrıca Özbekistan'ın Türkmenistan'dan yasadışı yollarla sokulan ucuz ürünler hakkındaki kaygıları da ele alınacak. Tüm bu konular arkasında ise siyasi gerilim var. İki ülke arasındaki ilişkiler her zaman mesafeli olmuştu ancak iki yıl önceki Niyazov'a yönelik suikast girişimi ardından gerilim iyice arttı. Türkmenler Özbekleri saldırıyı düzenleyen grubu barındırmakla suçladı ve Özbek büyükelçisini sınırdışı etti. Bugünkü zirvenin bir amacı karşılıklı güveni tesis etmek. Bu olmadan su ve petrol kaynakları üzerindeki kritik görüşmelerde ilerleme sağlanması zor görülüyor. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||