Gabriel Partos BBC Güneydoğu Avrupa uzmanı

BM, gelecek yıl Kosova'daki durumu değerlendirecek

Birleşmiş Milletler, bir kaç ay sonra, demokratik bir hükümet kurma konusunda son bir kaç yıl içinde kaydedilen gelişmeleri gözden geçirecek.

Yapılan değerlendirmeler ışığında, Kosova'nın uzun vadedeki statüsüne ilişkin müzakerelere başlanıp başlanmamasına karar verilecek.

Eski Yugoslavya'nın dağılmaya başlamasından bu yana geçen son on beş yıldır, Kosova'daki Arnavut çoğunluk bağımsızlığını elde etmek için mücadele ediyor.

NATO'nun beş yıl önce Kosova'daki anlaşmazlığa müdahale etmesiyle bu hayalin gerçeğe dönüşmesine bir adım daha yaklaşıldı. Sırp güçleri, NATO'nun hava saldırısı ardından, bölgeden çekildi.

O zamandan bu yana, Kosova, UNMIK olarak da bilinen Birleşmiş Milletler birimi ve seçilmiş yetkililerin yönetimi altında - ancak bölge resmi olarak Sırbistan Karadağ'a ait.

Belirsiz durum

Ancak Birleşmiş Milletler'in 2005 yılı ortasında yapacağı gözden geçirme çalışmalarından, bölgenin uzun dönemdeki statüsüne ilişkin görüşmelerin başlaması kararı çıkarsa, Kosova'nın geçici statüsüne son verilmesi planlanıyor.

Kosova parlamentosu oturumda

Peki bu ihtimal seçimlere nasıl etki edebilir?

London School of Economics'ten Balkanlar uzmanı Denisa Kostovicova, seçimlerin, "Kosova'nın durumuna bir çözüm bulunması tartışmaları nedeniyle" gölgelendiğini söylüyor.

Kostovicova, "Seçimlerin tek bir konuya odaklandığını söylemek mümkün, çünkü seçimler Kosova'nın siyasi görünümünü yeniden tanımlayacak. Seçimlerden sonra gelecek yıl başlaması beklenen müzakerelerde Arnavutları kimin temsil edeceğini öğrenmiş olacağız." diyor.

Yeni dönem

Bağımsızlık talebi, sadece devlet başkanı İbrahim Rugova'nın değil, Kosova'daki Arnavut partilerin seçim kampanyalarının temel konusu oldu.

Uzun yıllardır siyaset sahnesinde hakimiyetini kurmuş olan Kosova Demokrasi Birliği'nin (LDK) lideri Rugova, temel hedeflerinin, Kosova'ya bağımsızlığını kazandırmak olduğunu söylüyor.

PARTİLER VE LİDERLERİ Kosova Demokrasi Birliği - İbrahim Rugova Demokratik Alternatif Partisi - Edita Tahiri Yurttaşlar Listesi - Veton Surroi

LDK'den ayrılıp kendi partisi 'Demokratik Alternatif'i kuran Edita Tahiri ise seçimlerin Kosova'da yeni bir dönem başlatacağı inancında; Tahiri'ye göre, seçimlerle bölgenin nihai statüsünün tanımlanması süreci başlayacak.

Demokratik Alternatif Partisi, savaş sonrası yapılan ilk seçimlerden bu yana Sırplar ve diğer azınlık temsilcileri ile birlikte Kosova'nın yönetiminde yer alan üç Arnavut partisine meydan okuyor.

Edita Tahiri, "Koalisyon hükümetinin işlevsiz kaldığı ortada, ama asıl önemlisi ülkede yolsuzluk vakalarının arttığını gördük, elbette böyle bir ortam insanları, üçüncü bir yol aramaya sevk etmek için yeterli. Bizim alternatifimiz de reformlara yardımcı olmak" diyor.

Savaşın ardından oluşan kalıpları yıkmak için Rugova'nın partisi LDK'ya karşı ortaya çıkan ilk parti Kosova Demokratik Partisi idi, ardından Veton Surroi'nin başında olduğu Yurttaşlar Listesi geldi.

Peki, yeni partilerin bir etkisi olacak mı? Kosovalı Arnavut gazeteci Davut Davuti şüpheli.

Sırplarda bölünme

Davuti, " Seçimler pek bir şey değiştirmeyecek- siyasi isimler, genel görünüm değişebilir elbette- ama nihayetinde sonuçlar aynı olacak. En büyük parti bir ya da iki sandalye kaybeder, diğer partiler de belki bir belki iki sandalye daha kazanırlar, uluslararası toplum ise bir önceki hükümete benzeyen bir hükümet kurmak için orada olacak zaten"" diyor.

Kostunica Kosova'daki Sırpları seçimi boykot etmeye çağırıyor

Öte yandan bu sefer Sırpların daha az birlik içinde oldukları göze çarpıyor.

Sırbistan Başbakanı Vojislav Kostunica seçimlerin boykot edilmesi çağrısında bulunurken Devlet Başkanı Boris Tadic, Sırplara seçim günü sandık başına gitmelerini önerdi.

Denisa Kostovicova, seçimlere katılımın az olmasının, Sırp halkı içinde Kosova'da yeni gerçekleri kabul eden bir kesim olduğunu göstereceğine inanıyor.

Seçimler sonrasında, dikkatler birbirine yakın iki konu üzerinde yoğunlaşacak:

İktidarın merkezileştirilmesi ve bunun Sırp toplumuna nasıl bir güvenlik duygusu vereceği konusu ile

BM'in Kosova'da demokratik standartları gözden geçireceği gelecek yıla dek yapılacak hazırlıklar.

Peki, Birleşmiş Milletler müzakerelere başlama kararı alırsa, bu durum dört yıllık bir dönem için yapılan bu seçimlerin uluslararası toplumun kontrolü altında yapılan sonuncu seçim olacağı anlamına gelir mi?

Davut Davuti bunun için erken olduğu görüşünde.

Davuti, "Bir yönetim için daha burada kalacaklarını düşünüyorum, böylece demokrasinin kendi destekleri olmadan işlediğinden emin olacaklar." diyor ve ekliyor:

"Ancak bu durum da uluslararası gücün Kosova'da tamamen çekilmesi anlamına gelmez, hala KFOR askerleri bölgede kalacaktır."

En azından şimdilik, dikkatler temel konular üzerinde yoğunlaşacak gibi görünüyor. Yeni partilerin ortaya çıkmasıyla da, Kosova'nın siyasi görünümün, çok daha farklı kesimleri içermesi mümkün.