Steven Eke BBC Rusya uzmanı

ConocoPhilips, Lukoil'in yüzde 7'sine karşılık yaklaşık 2 milyar dolar ödedi

Böylece Lukoil, tamamen yabancı yatırımcıların kontrolüne geçti.

Lukoil'la ConocoPhilips arasındaki anlaşma, kaçınılmaz bir sonuç gibi görünüyor. Özellikle de Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin'in, bizzat bu yıl görüşmelere müdahale etmesinin ardından...

Putin daha önce eşi görülmemiş bir şekilde, Temmuz ayında her iki şirketin başkanlarının bir toplantıda bir araya getirmişti. Uzmanlar görüşmeyi, Lukoil hisselerinin satış sürecinin hızlandırılmasının resmi onayı olarak yorumlamıştı.

Hisselerin satışının, birçok potansiyel yatırımcının kaygılarını giderebileceği belirtiliyordu. Zira hala çok sayıda yatırımcı, Rusya'nın karlı ancak hala büyük ölçüde işlenmemiş petrol ve gaz rezervlerine ilgi duyuyor.

Lukoil hisselerinin satışı, gaz üreticisi Novatek'in kontrolünün, milyar dolarlık sözleşmeyle, Fransız şirketi Total'e geçmesini izliyor. Hem Lukoil, hem de Novatek'le ilgili anlaşmalar, Kremlin'in direkt onayıyla yapılmış görünüyor. Verilen sinyal ise Rusya'ya hala yatırım yapılabileceği.

Rusya hükümeti hafta başında da, dünyanın en büyük doğal gaz şirketi Gazprom'un mülkiyetiyle ilgili olarak, yabancılara yönelik tüm sınırlamaları kaldırdığını duyurmuştu. Fakat bu ancak, devletin birleşmeler yoluyla, şirketin çoğunluk hisselerini garanti altına almasıyla mümkün olabildi.

Tüm bu eylemler de Kremlin'in ikili anlayışını yansıtıyor: Amaç yatırımcıları cezbetmeye çalışırken, aynı anda enerji sektörünün etkin kontrolünü yeniden ele geçirmek.

Büyük sermayenin iktidara siyasi tehdit oluşturmasının önlenmesine yönelik istek de, bu anlayışın nedenleri arasında. Lukoil ya da Gazprom'un, petrol devi Yukos'tan ayrıldığı nokta da işte burası.

Yukos'un eski yönetim kurulu başkanı Mihail Hodorkovsky, Vladimir Putin'e direkt meydan okumuştu. Hodorkovsky halen hapisteyken, Rus yetkililer açıkça onun eski imparatorluğunun hangi parçalarının, kime ve hangi maliyetle satılacağını tartışıyor.