DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ 1995 yılında kuruldu 147 üyesi var Bütçesi 125 milyon dolar ABD, AB ve Japonya en etkin üyeler

Cenevre'de gece geç saatlerde varılan anlaşma gereği, Dünya Ticaret Örgütü'ün varlıklı üyeleri çiftçilerine verdikleri tarım teşviklerinde kesinti yapmayı kabul ediyor.

Karşılığında da örgütün daha yoksul ülkeleri, ithal sanayi ürünlerine uyguladıkları yüksek gümrük bedellerini düşürme sözü veriyor.

Öngürülenden bir gün daha uzun süren pazarlıkların ardından Dünya Ticaret Örgütü sözcüsü Keith Rockwell anlaşmayı "Hiç olmamasındansa geç olması daha iyi" diye değerlendirdi.

Dünya Bankası anlaşma sayesinde getirilecek liberal düzenlemelerin dünya ekonomisine 2015 yılına kadar 520 milyar dolar katkıda bulunacağını söylüyor.

Dünya Bankası, bu katkıdan en çok yoksul ülkelerin faydalanacağı ve milyonlarca insanın yoksulluktan kurtulacağı tahmininde bulunuyor.

Ancak önce Cenevre'de varılan taslak anlaşmanın ayrıntılarını tamamlamak üzere en az bir yıl süreyle görüşmeler yapılması planlanıyor.

Uzmanlar, anlaşma yürürlüğe girdikten sonra etkilerinin hissedilmesi için en az 10 sene gerektiği uyarısında bulunuyor.

Teşvik tartışması

Örgüt üyeleri arasında başlıca anlaşmazlık konusu, tarım teşviklerinde düğümleniyordu.

Tarımla ilgili düzenlemeler başlıca anlaşmazlık konusuydu

Taslak anlaşma uyarınca, tarım ürünlerinin ihracatında sağlanan tüm teşvikler ilerde belirlenecek bir tarihte ortadan kalkacak.

ABD ve Avrupa Birliği'ndeki çiftçilere ödenen milyarlarca dolar değerindeki yerel teşviklerde de büyük indirimlere gidilecek.

Buna karşılık gelişmekte olan ülkeler de pazarlarını ithal sanayi ürünlerine daha fazla açacak.

AB'nin ticaretten sorumlu yetkilisi Pascal Lamy, görüşmelerin en zor kısmının geride bırakıldığını söyledi ve gelecek yılki toplantılarda sonuçlandırılabileceğini belirtti.

Rekabet imkanı

Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim'se anlaşmanın gelişmekte olan ülkelerin çiftçileri için büyük önemi olduğunu belirterek, bu anlaşma olmadan yoksul ülkelerin çiftçilerinin, büyük teşviklerle desteklenen zengin ülkelerdeki çiftçilerle rekabet etmesinin mümkün olmayacağını ifade etti.

Çin'in Dünya Ticaret Örgütü temsilcisi Sun Zenyu da anlaşmanın 'çok kötü' olmadığını, ancak gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini tam olarak karşılayamadığını kaydetti.

Hindistan Ticaret Bakanı Kemal Nath ise zengin ülkelerin tarıma sağladıkları teşviklerle küresel ticarette adaleti engellediklerini farkettiklerini belirtti.

Geçen yıl Cancun'daki toplantıda uzlaşma sağlayamayan Dünya Ticaret Örgütü üyeleri, Cenevre toplantısı öncesinde bir ay boyunca çetin pazarlıklar yürüttü.

Cenevre'deki toplantıda ilk taslak metin delegelere dağıtıldığı andan itibaren, özellikle tarım konusundaki düzenlemeler sorun yaratmaya başlamıştı.

Tarımla ilgili düzenlemeler, bu anlaşmanın ana çerçevesi olarak değerlendiriliyor.

Pazarların sanayi ürünlerine açılması konusundaki anlaşmazlıklarsa geçen yıl Cancun'da başarısızlıkla sonuçlanan toplantıdan bu yana devam ediyor.