Cenk Erdil BBC Türkçe Bölümü, İstanbul

NATO'nun Irak konusundaki tavrı Bush ve Blair açısından önem taşıyordu

Irak konusundaki anlaşma, Cumartesi günü üye ülkelerin NATO büyükelçilerinin, prensipte üzerinde anlaştığı esasları teyid eder nitelikte.

Ancak bazı NATO üyelerinin Irak ordusuna verilecek eğitim konusuna fazla dahil olmak istemedikleri de bilinmekte. Örneğin Fransa'nın bu konuda hâlâ çekinceleri var.

NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer'in sözcüsü gazetecilere yaptığı açıklamada, varılan anlaşmanın "prensipte" olduğunu söyledi ve bu anlaşmanın nasıl uygulanacağı konusunda tüm olasılıkların açık olduğunu belirtti.

Nitekim konuyla ilgili bilgirgede de Kuzey Atlantik Konseyi'nden Irak güvenlik güçlerinin desteklenmesi konusunda ek önerileri de ele alması talep ediliyor.

Eğitim konusunda üç farklı olasılık değerlendiriliyor. Bunlar, eğitimin Irak'ta, Irak dışında ya da hem içeride hem dışarıda düzenlenmesi.

NATO'nun Iraklı askerlere eğitim verme kararı liderlerden onay aldı

Eğitim kararı, bazı gözlemcilerce Irak'taki savaş ve işgale karşı çıkan ülkelerle diğer NATO üyelerinin üzerinde uzlaşabildiği asgari payda olarak görülüyor.

Türk Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Türkiye'nin Irak ordusunun eğitimi konusunda kesin bir tavır aldığını ve Irak askerlerinin eğitiminde Türkiye'nin rol almak istemediğini kaydettiler.

Bunun yerine Türkiye'nin NATO'nun Irak'ta üstleneceği göreve katkısının Irak polis güçlerinin eğitimi olacağı belirtiliyor. Bunun da Irak'ta değil Türkiye'de yapılmasının tercih edildiği ifade edildi.

Afganistan gücü artıyor

26 NATO üyesinin bir araya geldiği zirvede, liderler Afganistan'da NATO öncülüğünde görev yapan İSAF barış gücünün de genişletilmesine onay verdi.

Bu güce mensup asker sayısı 6500'den 10 bine çıkarılacak. Artış gözlemcilerin tahminlerinin üzerinde, ancak hangi ülkenin ne kadar asker katkısında bulunacağı konusunda herhangi bir açıklama yapılmadı.

Asker artışının Afganistan'da Eylül ayında yapılması öngörülen parlamento ve devlet başkanlığı seçimleri öncesinde gerçekleşmiş olması hedefleniyor.

Bu sayıya il bazında oluşturulacak yeni barış gücü birimlerinin yanı sıra, sadece seçim dönemi ile sınırlı olan geçici bir artış da dahil.

ISAF kuvvetleri geçen yıldan bu yana NATO komutasındaydı

Türkiye'nin Afganistan'da alacağı görev konusunda ise bir açıklama İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw'dan geldi.

Straw, Türkiye'nin Afganistan'da yapacağı katkının İl İmar Timleri (Provincial Reconstruction Team - PRT) bünyesinde olmasını istediklerini söyledi.

Türkiye yetkililerinin de böyle bir isteği olduğu ancak bu timlerin nerede konuşlandırılacakları konusunda anlaşmazlığın sürdüğü bildiriliyor.

Afganistan'daki NATO gücünün yetkilerini genişletme önerileri uzun süredir NATO'nun gündemindeydi.

NATO, 2003 Ağustos'undan bu yana Afganistan'da görev yapan Uluslararası Güvenlik Destek Gücü ISAF'ın komutasından sorumlu.

ISAF'ın faaliyetleri şu ana kadar sadece başkent Kabil ve kuzeydeki Kunduz kenti ile sınırlıydı.

Şimdi ISAF dört yeni merkezde daha görev üstlenecek. Bunlardan ikisinin İngiltere, ikisinin Almanya ve Hollanda ortak komutasında olması öngörülüyor.

NATO liderleri zirvede ayrıca 'Yeni Dönemde Güvenliğimiz' başlığı altında bir 'İstanbul Bildirisi' yayınladı.

Bildiride NATO'nun bugün karşı karşıya olduğu tehditlerin özü itibariyle değişime uğradığı, bunların geçmiştekinden çok daha geniş bir coğrafyadan kaynaklandığı ancak ittifakın tehditlerle mücadele etme kararlılığını koruduğu belirtiliyor.