Liderleri yüklü bir gündem bekliyor

Bu zirvenin en önemli iki gündem maddesi, Avrupa Komisyonu Başkanı Romano Prodi'nin kendi ülkesi İtalya’da siyasete atılma amacıyla Komisyon Başkanlığı’ndan çekilme kararı üzerine yerine gelecek kişiyi saptamak ve Avrupa Birliği’nin Anayasası üzerinde görüş birliği oluşturmak.

Avrupa Anayasası'nda son zirvede üyelerin oy hakları üzerinde çıkan kriz anlaşma sağlanamamıştı.

Finlandiya Dışişleri Bakanı Erkki Tuonioja BBC'ye yaptığı açıklamada bu konuda çözüm sağlanaması halinde 10 küçük ülkenin anayasayı reddedeceğini söyledi.

Bu arada, Avrupa Komisyonu Başkanlığı’na gelecek kişi üzerinde uzlaşma sağlamak konusunda İrlandalı yetkililer kararlı görünüyor.

Dün düzenlediği basın toplantısında bu konuyu bir kez kaç vurgulayan Avrupa Dönem Başkanlığı Sözcüsü bu akşam yemeğinde devlet ve hükümet başkanlarının görüşeceği ana konunun Avrupa Komisyonu içinde yapılacak atamalar olduğunu söyledi.

Önemli üç atama olduğunu vurgulayan sözcü bunların başında Avrupa Komisyonu Başkanlığı’nın geldiğini belirtti.

Devlet ve hükümet başkanlarının yemeği sürerken, dışişleri bakanları da ayrı bir yemekte buluşacak ve onlar da Orta Doğu barış süreci, İran ve Afganistan konularını ele alacak.

Komisyon başkanı arayışı

Fransa ve Almanya, Belçika Başbakanı Guy Verhofstadt’ın Komisyon Başkanı olmasından yana.

Bu ülkelerin tercih ettiği bir diğer isim ise Lüksemburg Başbakanı Jean Claude Juncker.

Ancak Juncker aday olmayacağını söylüyor ve Verhofstadt’ı desteklediğini belirtiyor. Fakat İngiltere ve İtalya bu adaylara karşı.

Adı geçen adaylar arasında Avusturya Başbakanı Wolfgang Schüssel, eski Nato Genel Sekreteri ve halen Avrupa Birliği’nin dış politika ve güvenlik sorumlusu olan Javier Solana ve görev süresi sona ermekte olan Avrupa Parlamentosu Başkanı Pat Cox da var.

Ancak İrlanda’nın Avrupa Birliği temsilcisi, Başbakan Bertie Ahern’in bugün tek bir ismi aday gösterme eğilimininde olduğu işaretini verdi.

Sözcü, bu konuda görüş birliği oluşturma çabasına ağırlık vereceklerini söylerken, İrlanda Başbakanı’nın bu dorukta sonuca varmaya kararlı olduğunu yeniden vurguladı.

Anayasada uzlaşma arayışı

Dönem başkanı İrlanda’nın getirdiği bir diğer öneri de oylama sistemi konusunda. Bu öneride amaç üyeler arasında karar almayı güçleştirecek gruplaşmaları engellemek.

Oylama sistemi, bu dorukta kabul edilmesi umulan Avrupa Birliği Anayasası’nın en önemli bölümünü oluşturuyor.

Oy dağılımı konusunda kesin bir tavır ortaya koyan İrlanda sözcüsü gündemdeki diğer konularda da ülkesinin kendi yaklaşımlarını ortaya koyacağını ancak bu konularda tartışmaya hazır olduklarını ifade etti.

Avrupa Birliğinin yeni Anayasası iki yeni makam oluşturulmasını öngörüyor. Bunlar Avrupa Konseyi Başkanlığı ve Avrupa Birliği Dışişleri Bakanlığı.

Ne var ki hala görüş ayrılığı giderilemeyen bir çok konu varken İrlandalılar’ın iyimser beklentilerinin gerçekleşip gerçekleşemeyeceğini görmek için Cuma gecesini beklemek gerekecek.

Avrupa Birliği Devlet ve Hükümet Başkanları’nın 17-18 Haziran’da yapacağı doruk toplantısının sonuç bildirisinin taslağı dün basın mensuplarına dağıtıldı.

Türkiye için övgü ve uyarı

Bildiri taslağında, Avrupa Birliği Konseyi’nin Türkiye’nin reform sürecinde kaydettiği ilerlemeleri övdüğü belirtiliyor.

Konsey, Türkiye Hükümeti’nin Kopenhag kriterlerine uyma yolunda gösterdiği çabalardan övgüyle söz ederken üyelik öncesindeki reformları tam anlamıyla uygulayabilmek için Türkiye’ye yardım etmeyi sürdüreceğini belirtiyor.

Özellikle yargının bağımsızlığı ve işlevini güçlendirme, temel özgürlükler ve kültürel haklar konularındaki reformları uygulama çerçevesindeki hazırlıklara yardımın devam edeceği kaydediliyor.

Sonuç bildirisi taslağında 26. paragrafta ise şu ifadelere yer verilmekte:

"Avrupa Birliği Konseyi, Türkiye’yi, 25 üye ülke ve Avrupa Birliğini temsil eden Avrupa Birliği Komisyonu ile Ankara Anlaşması’nın, yeni üye ülkelerin katılımını sağlayacak şekilde uyumlaştırılması için müzakereleri sonuçlandırmaya davet eder.”

Bu paragrafla açıkça adı verilmese de Türkiye, dokuz yeni üyenin yanı sıra Kıbrıs’ın da Gümrük Birliği kapsamına alınması için Kıbrıs Rum Yönetimiyle gerekli düzenlemeleri yapmaya çağrılıyor.