Sema Emiroğlu New York

Tek hayır, Konsey'deki Rus temsilciden geldi.

BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın sunduğu rapor çerçevesinde, özellikle Rum tarafının güvenlik kaygılarını gidermek amacıyla adada yeni bir BM Barış Gücü kurulmasını öngören ve silah ambargosu getiren karar tasarısı, Güvenlik Konseyi’ni ikiye böldü.

Gün boyunca yapılan kapalı istişare toplantılarında Rusya’nın başını çektiği 10 kadar Konsey üyesi, tasarının oldukça karmaşık ve iddialı hükümler taşıdığını belirttiler ve aceleye getirilmemesini istediler.

Rus daimi temsilci vekili Gennadi Gatilov da, ülkesinin, Konsey’in Cumartesi günkü referandumdan önce harekete geçmesine karşı olduğunu ve tasarının oylamaya getirilmesi halinde veto yetkisini kullanacağını bildirdi.

Dün gece geç saatlere kadar süren istişareler sonunda, aralarında Fransa, Çin, Pakistan, Şili ve Brezilya’nın da bulunduğu ülkeler, ABD ve İngiltere’yi destekleme kararı aldı. Ancak daha sonra yapılan oylamada 15 üyeli Konsey’in 14 üyesi de “evet” oyu kullansa da Rusya tasarıyı veto etti.

Beş daimi üyeden biri olan Rusya'nın 'hayır' oyu, veto hükmü taşıyor.

Konsey’de söz alan Rus temsilci Gatilov, tasarıyı, adadaki referandumu etkileme girişimi olarak gördüklerini söyledi.

Kıbrıs halkının hiç bir dış müdahale ve baskı olmadan oy kullanmaları gerektiğini vurgulayan Gatilov, tasarının teknik ve hukuki açıdan oldukça karmaşık olduğunu ve dikkatli biçimde değerlendirmek için daha fazla zamana ihtiyaç duyduklarını belirtti; “ama tasarıyı sunanlar, bu isteğimizi dikkate almadılar ve teknik veto kullanmaktan başka çaremiz kalmadı” dedi.

Oylamadan sonra söz alan Amerikalı ve İngiliz temsilciler ise, Rusya’nın veto kararından büyük hayal kırıklığı duyduklarını bildirdiler.

İngiliz temsilci vekili Adam Thomson, Rusya da dahil hiç bir üyenin tasarının içeriğine karşı çıkmadığını, sadece zamanlama ve prosedür konusunda görüş ayrılığı bulunduğunu belirtti.

Amerikan daimi temsilci yardımcısı James Cunningham da, Konsey üyelerinin çoğunluğunun tasarıya güçlü destek verdiğine dikkat çekti ve referandumdan evet yanıtı çıkması halinde Konsey’in Kıbrıs’la ilgili yeni güvenlik önlemlerini süratli biçimde alacağını kaydetti.

Bazı gözlemciler, Yunanistan’la tarihe uzanan geleneksel ittifak ilişkisi bulunan Rusya’nın, bu vetoyla, referandumda “hayır” oyu verme eğiliminde olan Rum yönetimine açık destek verdiğini belirttiler.

Kıbrıs’ın BM nezdindeki Rum büyükelçisi Andreas Mavroyiannis ise, “Moskova, Amerika ve İngiltere’nin sadece Türkiye’nin çıkarları ve endişelerini dikkate aldığını düşündü ve durumu dengelemek için müdahale etti” dedi.

Annan: "Plan kabul edilmezse misyonum biter."

Annan'dan 'evet'e davet

Öte yandan Genel Sekreter Kofi Annan, Kıbrıs Türk ve Rum halklarına hitaben bir mesaj yayınlayarak, referandumlarda iki tarafa da “evet” oyu vermesi çağrısı yaptı.

Annan, “eğer hayır yanıtı çıkarsa plan ölür, benim de misyonum biter. Bu, tarafların çözüm için başka yollar aramaya ve bulmaya çalışmayacakları anlamına gelmez. Ama ben bunun çok zor olacağını düşünüyorum” dedi.