Hüseyin Alkan BBC Türkçe Bölümü, Burgenstock, İsviçre

Annan, planını bu gece açıklayacak

Birleşmiş Milletler'in Kıbrıslı liderlere adanın birleşmesi amacıyla koyduğu anlaşma mühletine saatler kala, uluslararası liderler Türk ve Rum görüşmecilere 'esneklik' çağrısı yapıyor.

Genel Sekreter Kofi Annan, İsviçre'deki pazarlıklar sırasında, adanın iki toplumunun liderlerinin yanısıra, kendi adıyla anılan barış planı üzerinde anlaşma sağlanabilmesi için, Türkiye ve Yunanistan'ın başbakanları ile de görüştü.

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, 'tarafların taviz vermeye istekli olması gerektiğini' söyledi.

Şayet bugün gece yarısından önce bir anlaşma sağlanamazsa, Kofi Annan, adanın birleşmesini amaçlayan planının ayrıntılarını kendisi tamamlama yetkisine sahip.

Planın bundan sonra Kıbrıs'ın iki kesiminde ayrı halk oylamalarına sunulması beklenirken, son alınan bilgilere göre, Rum tarafı referandum konusunda güvence vermezken, Türkiye ise referanduma yeşil ışık yaktı.

Gün boyunca hızlı diplomasi trafiği

Rum medyasına göre Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tassos Papadopulos, planı bu haliyle kabul etmeyeceklerini söyledi.

Yunanistan Hükümet Sözcüsü Teodoros Rusopulos da öğle saatlerinde düzenlediği basın toplantısında “Şimdiki durumda burada bir anlaşmaya varılması olasılığı zayıf” dedi.

Türk heyetinin de benzer temaslar yaptığı açıklandı. Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün de Amerikan Dışişleri Bakanı’nı arayarak plandaki dengelerin değiştirilmemesi için destek istediği belirtildi.

Şimdiki durumda burada bir anlaşmaya varılması olasılığı zayıf. Teodoros Rusopulos, Yunanistan Hükümet Sözcüsü

Kıbrıs Türk toplumu lideri Rauf Denktaş da Ada’da yaptığı açıklamada Annan planında yapılan değişiklikler konusunda yapay bir iyimserlik havası yaratıldığını öne sürdü ve bunun referandum sonucunu etkilemeyi amaçladığını iddia etti.

Denktaş, Avrupa Birliği’nin genişlemeden sorumlu yetkilisi Günter Verheugen’i de Rumlar lehine planda değişikler yapmaya çalışmakla suçladı.

Planda değişiklikler

İsviçre'den gelen son bilgilere göre Genel Sekreter’in 29 Mart’ta taraflara sunduğu taslak metinde Türk tarafının beklentilerine büyük ölçüde yanıt verildi.

Haritada önemli bir değişiklik yapılmazken, Kuzey’e dönecek Rum göçmenlerin oranı azaltıldı.

Siyasi eşitliğin güvence altına alınması çerçevesinde etnik bir referans yapılarak senatoda 24 Türk ve 24 Rumun temsil edileceği kayda geçirildi.

Yine Türk tarafının taleplerine uygun olarak Türkiye'nin Avrupa Birliği üyesi olmasından sonra da adada asker bulundurabileceği belirtildi.

Rum tarafının isteklerine paralel olarak da federal devletin işleyişi, başkanlık konseyinin oluşumu ve geçiş sürecinin kısaltılması gibi değişiklikler yapıldı.

Bu değişiklikleri yeterli bulmayan Kıbrıs Rum tarafı çok yönlü bir diplomatik atak başlattı.

Rumlar, haritanın değiştirilerek Ada’nın doğu ucundaki Karpaz’ın Rumlara bırakılmasını, 8 yıl sonra Ada’da hiçbir yabancı askerin kalmamasını, adada kalacak Türkiye kökenli göçmenlerin sayısının azaltılmasını, mülkiyet hakkı ile ilgili sınırlamaların kalıcı olmamasını talep etti.

Türk tarafı ise Ada’da bulunacak çözümün Avrupa Birliği’nin temel hukuku olmasında ısrar ediyor ve bu güvencenin alınamaması halinde anlaşma yapmanın hiçbir anlamı kalmayacağını vurguluyor.

Bu konuda çözüm bulunması için Avrupa Birliği’nin genişlemeden sorumlu yetkilisi Günter Verheugen de Burgenstock’ta temaslar yaptı.