Ancak Sırbistan siyaseti açısından önemli etkiler yaratabilecek davaya, ilk oturum ardından Çarşamba gününe kadar ara verildi.

Yeni kurulan Özel Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülecek davada sanıklar, eski Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç ile yakın ilişkisi bulunan dokuz kişi.

Stamboliç 1986-87 arasında Sırbistan Devlet Başkanı'ydı

Sanıklar, eski Devlet Başkanı İvan Stamboliç'in bundan 4 yıl önce uğradığı suikasti ve önde gelen siyasetçi Vuk Draskoviç'e yönelik saldırıları düzenlemekle suçlanıyor.

Bu saldırıları Miloşeviç'in rakiplerini bertaraf etmek için düzenlediği iddia ediliyor. Halihazırda Lahey'deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'nde yargılanan Miloşeviç ise sanıklar arasında yer almıyor.

Bu dava aslında Sırbistan'da reform yanlısı Başbakan Zoran Cinciç'e düzenlenen suikastle de yakından ilgili.

Suikastlerin ardından aynı grup çıkıyor

Çünkü Stamboliç davası sanıkları 2003 Mart'ında Cinciç'in öldürülmesi ardından organize suça karşı yürütülen büyük operasyon sayesinde yakalandı.

Cinciç'in katil zanlısı Özel Operasyon Timi adlı seçkin polis gücünün komutan yardımcılarından biriydi. Kızıl Bereliler olarak anılan bu tim, bizzat Miloşeviç'in emriyle kurulmuştu.

2000 yılındaki Yugoslavya devlet başkanlığı seçimleri öncesinde Stamboliç'i kaçırıp öldürdükleri suçlamasıyla yargıç önüne çıkanlar da Kızıl Bereliler'in tetikçilerinden.

Stamboliç Makedonya'dan Slovenya'ya diğer eski Yugoslav cumhuriyetleriyle, Yugoslavya içinde de Karadağ ile dostane ilişkiler kurabiliyordu. Nikola Baroviç, Stamboliç ailesi avukatı

Sanık sandalyesinde ayrıca Miloşeviç'e yakınlığıyla bilinen gizli polis şefi Rade Markoviç ve Yugoslav ordusunun eski genelkurmay başkanı Neboysa Pavkoviç de var.

Savcılar, Stamboliç cinayetinin emrini, eski liderin uzun süre himayesinde kalan ve dostu olan Miloşeviç'in verdiğini söylüyorlar.

Miloşeviç, 1987'de Sırp milliyetçiliği temasını öne çıkararak Stamboliç le yollarını ayırmış ve Stamboliç iktidarına son vermiş; ardından Komünist Parti'nin siyasetlerini de buna uygun biçimde yeniden düzenlenmişti.

Peki Miloşeviç neden Stamboliç'in iktidarına son verdikten 10 yıl sonra hala eski liderin öldürülmesini istesin?

Stamboliç ailesinin avukatı Nikola Baroviç bu soruya cevaben, Stamboliç'in 1987'de Sırbistan devlet başkanlığını kaybetmesinden sonra da siyasi olarak önde gelen bir isim olma özelliğini sürdürdüğüne dikkat çekiyor.

Baroviç "Stamboliç Miloşeviç için imkansız olan herşeyi yapabildiğini gösteriyordu. Makedonya'dan Slovenya'ya diğer eski Yugoslav cumhuriyetleriyle, Yugoslavya içinde de Karadağ ile dostane ilişkiler kurabiliyordu. Bence Miloşeviç'in Stamboliç'in öldürülmesi emri vermesi ardındaki bir neden bu olabilir." diyor.

2000 Ağustos'unda parkta spor yaparken kaybolan ve ancak cesedi daha geçen yıl, başından kurşunlanmış halde bulunan Stamboliç'in öldürülmesi, 2000 yılı seçimleri öncesinde Miloşeviç'in talimatıyla işlendiği iddia edilen tek siyasi suç değil.

Lukoviç'in liderlerinden olduğu Kızıl Bereliler Stamboliç ve Cinciç suikastlerinden sorumlu tutuluyor

Önde gelen muhalif siyasetçilerden Vuk Draskoviç de aynı dönemde iki kez suikast girişimine hedef oldu.

İlkinde bir kamyon Draskoviç'i taşıyan konvoyun arasında dalarak dört yardımcısının ölümüne yol açtı, ikinci girişimde ise Karadağ'daki Budva'da, silahlı saldırıya uğrayan Draskoviç yaralı olarak kurtuldu.

Bu saldırıları da aynı ekibin düzenlediği öne sürülüyor.

Davada iki sanık sandalyesi boş kalıyor. Bunlardan biri Sırbistan'ın en çok aranan adamı olan Milorad Lukovaç'ınki.

Cinciç suikastinin de planlayıcısı olduğu iddia edilen Lukoviç, Kızıl Bereliler'in komutanlarından. Legija kod adıyla tanınan Lukoviç, firari olduğu için gıyaben yargılanacak.

Eski Yugoslavya lideri Slobodan Miloşeviç ise Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Kosova'da işlenen suçlar dolayısyla zaten halihazırda Lahey'de yargılanıyor.

Belgrad'daki mahkeme, bu nedenle Miloşeviç'in dosyasını diğerlerinden ayırdı ve Lahey'deki mahkeme tamamlandıktan sonra eski lideri ayrıca yargılayacak.

Davanın Miloşeviç'in memleketi Sırbistan'daki imajını da zedeleyebileceği düşünülüyor. BBC Doğu Avrupa Uzmanı Gabriel Partos, Sırpların Lahey'deki yargılama sürecine sıcak bakmadıklarını ve Sırpları mağdur konumda gördüklerini vurguluyor.

Partos, Miloşeviç'in kendi vatandaşı olan siyasetçiler için de cinayetler planlamış olduğu kanıtlanırsa bunun milliyetçi lidere desteği sarsabileceğini savunuyor.