Bu sayfayı arkadaşıma gönder		Yazıcı için

Mitolojide aşk tanrıçası Afrodit'in doğum yeri olarak bilinen Kıbrıs'ın yakın tarihine ise, adanın Rum ve Türk sakinleri arasındaki gerginlik damga vuruyor.

KIBRIS'IN KÜNYESİ

Nüfus: 802 bin (adanın tamamı) (BM 2003) Başkent: Lefkoşa En yaygın diller: Rumca, Türkçe En yaygın dinler: Hıristiyanlık (Rum Ortodoks Kilisesi), İslam Ortalama ömür: Erkeklerde 76, kadınlarda 80 yıl (BM) Para birimi: Güneyde 1 Kıbrıs Sterlini = 100 cent, kuzeyde Türk Lirası Başlıca ihraç ürünleri: Giyim, patates, sigara, ilaç Ortalama yıllık gelir: 12,320 $ ( Dünya Bankası, 2001), [kuzeyde 4,610 $ (KKTC Devlet Planlama Örgütü)] İnternet uzantısı: .cy ve .nc.tr Uluslararası telefon kodu: +357, Türk tarafı +90 (392)

GENEL BİLGİLER

Kıbrıs'ta 16 Ağustos 1960'ta her iki toplumun da temsil edildiği Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu.

1974'te Atina (tarafından desteklenen) bir askeri darbeye karşılık Türkiye'nin, adanın kuzeyine asker çıkarmasından bu yana, Kıbrıs fiilen bölünmüş durumda. Türkiye'nin adada halen 30 binin üzerinde askeri bulunuyor.

Bunun sonucunda adanın kuzeydeki üçte birlik bölümünde Türkler, geri kalan üçte ikisinde ise Rumlar yaşıyor.

Lefkoşa'yı bölerek Güzelyurt'tan, Magosa'ya uzanan ve bu iki kesimi ayıran Yeşil Hat'ta 40 yıldan bu yana 1200'ün üzerinde Birleşmiş Milletler barış gücü askeri görev yapıyor. BM denetimindeki topraklar adanın yaklaşık yüzde 5'ini oluşturuyor. Adada ayrıca 1960'tan bu yana egemen statüde iki İngiliz üssü bulunuyor.

1983'te adanın kuzeyinde ilan edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ise sadece Türkiye tanıyor.

Adada çözüm sağlamak amacıyla 1968'ten bu yana toplumlararası görüşmeler yapılıyor.

Avrupa Birliği'nin genişleme süreci ve Kıbrıs'ın adaylar arasında yer alması ardından adadaki çözüm arayışları da hızlandı. Birleşmiş Milletler arabuluculuğuyla 1999'daki dolaylı görüşme turları ile başlayan müzakereler 2002 yılı boyunca sürdü ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan 11 Kasım 2002'de masaya bir çözüm planı getirdi. Bundan kısa süre sonra da Avrupa Birliği Kıbrıs'ı üyeliğe davet etti.

Uluslararası toplumdan gelen yoğun baskılara rağmen, Türk ve Rum toplumlarının liderleri Birleşmiş Milletler'in önce 28 Şubat'a kadar tanıdığı, ardından 10 Mart'a kadar uzattığı süre içinde, Annan planı üzerinde uzlaşamayınca, adanın Avrupa Birliği'ne birleşik halde katılması umutları da azaldı.

Türk toplumu lideri Rauf Denktaş, yönetimde yetkilerin paylaşımı, toprak paylaşımı, mülkiyet düzenlemeleri ve garantörlük hakları konusunda çok fazla taviz istendiğini belirterek planın kabul edilemez olduğunu ilan etti.

Rum tarafının itirazları ise devlet mekanzimasının işleyebilir olmadığı görüşü ile Türkiye'den gelen göçmenlerin durumu ve Rum göçmenlerin dönüş takvimi konusundaki maddelere dayanıyor.

Birleşmiş Miletler Genel Sekreteri Kofi Annan, en azından şimdilik, çözüme ulaşma çabalarında yolun sonuna gelindiğini kabul etmek zorunda kaldı. Bu durum değişmezse 2004 yılı Mayıs'ında adanın sadece Rum kesimi Kıbrıs adına Avrupa Birliği'ne girecek. Abncak AB muktesebatı adanın kuzeyinde geçerli olamayacak.

Bununla birlikte, 2003 Nisan'ında Kıbrıslı Rumların AB katılım anlaşmasını imzalamasının hemen ardından, Kıbrıs Türk tarafı 30 yıldan bu yana ilk kez Yeşil Hat'tan geçişlere getririlen kısıtlamaları gevşetti. Bu kararın alındığı 23 Nisan'dan sonraki kaç gün içinde, her iki taraftan yüzbinlerce kişi bu yeni imkandan faydalanarak karşı tarafa geçti.

Bunu takiben, Kıbrıslı Rum yetkililer adanın güneyinde Kıbrıslı Türklerin ticaret yapmasına getirilen yasağın kalkmasını da içeren ve taraflar arasındaki yakınlaşmaya katkıda bulunmayı hedefleyen bir teşvik paketi açıkladılar.

Kofi Annan, ilişkilerdeki yumuşama işeretlerini memnuniyetle karşılamakla beraber, bunların kapsamlı bir çözümün yerini tutamayacağının da altını çizdi.

LİDERLER

Kıbrıs Devlet Başkanı: Tassos Papadopulos

Tassos Papadopulos

Papadopulos bu seçimde, uzun yıllardır Kıbrıs siyasetinin en önde gelen isimlerinden olan ve 1993'ten bu yana devlet başkanlığını yürüten selefi Glafkos Klerides'i yenilgiye uğratarak başa geçti. Papadopulos'un seçimleri kazanmasında, BM arabuluculuğuyla yürütülen barış görüşmelerinde Türk tarafına çok fazla taviz verildiğine inanan Rumların oylarının etkili olduğu düşünülüyor.

Papadopulos, Annan planının kabul edilip edilmeyeceğini belirleyecek müzakelerlerde heyet başkanlığını da devraldı ve Kıbrıslı Rumlara, özellikle de adanın Türk tarafındaki evlerine dönmek isteyen göçmenllere, daha iyi koşullar sağlayacağı vaadinde bulundu.

10 Mart'ta Birleşmiş Milletler'in tanıdığı süre dolarken, maraton görüşmeler de sonuçsuz kalarak kesildi.

Devlet Başkanlığına seçildiğinde 69 yaşında olan Papadopulos merkez sağdaki Demokrat Parti'nin lideri. Ancak seçim kampanyası boyunca sol eğilimli partilerden de destek aldı.

Mesleği avukatlık olan Papadapulos'un uzmanlık alanı da anayasa hukuku. İlk bakanlık görevini henüz 20'li yaşlarındayken yapan Papadapulos'un Kıbrıs siyasetinde 40 yılı aşan bir deneyimi var.

Papadolupos bir dönem EOKA'nın da Lefkoşa bölgesi sorumluluğu ve EOKA'nın siyasi kolu PEKA'nın genel başkanlığı gibi görevler de yaptı.

Kıbrıs Türk toplumu lideri: Rauf Denktaş

1924'te doğan Rauf Denktaş tüm siyasi kariyerini Kıbrıs Türk tarafını adada ve uluslararası arenada temsil ederek geçirdi.

Rauf Denktaş

Kıbrıs Türk toplumunun bazı kesimlerinde geniş destek bulmasına hatta onbinlerce kişinin plan lehinde gösteriler düzenlemiş olmasına rağmen, Denktaş planı kabul etmektense istifa edeceği tehdidinde bulundu.

Türk lider, planın Türk toplumu için eşitlik teminatı vermediğini bununla birlikte Kıbrıslı Rumlara çok fazla toprak bırakılmasını öngördüğünü ve Türklerin yeniden göçmen konumuna düşmesine yol açacağını vurguluyordu.

Avukat olan Denktaş, adanın İngiltere'den bağımsızlığını kazanması öncesinde ceza mahkemesinde savcı olarak görev yapıyordu.

Denktaş daha sonra ise, adanın Yunanistan ile birleşmesi için mücadele başlatan Kıbrıslı Rum militanların oluşturduğu EOKA'ya karşı, Türk Mukavemet Teşkilatı TMT'nin kurulmasında rol aldı.

İki toplumlu devlet yapısının çökmesi ardından, 1964-1968 yılları arasında, adadaki Kıbrıs Rum yönetimi, Denktaş'ın adaya girmesini yasakladı.

Türkiye'nin Kıbrıs'ın kuzeyine askeri müdahalesi ardından, Denktaş, Ulusal Birlik Partisi'ni kurdu. 1975'te, adanın kuzeyinde uluslararası toplumca tanınmayan Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulduğunda, devlet başkanlığına seçildi. Kıbrıs Türk Federe Devleti 15 Kasım 1983'te yerini Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne bıraktığında da Denktaş cumhurbaşkanı oldu. Denktaş, 1990, 1995 ve 2000'de bu göreve yeniden seçildi.

MEDYA

Kıbrıs medyası da adadaki siyasi bölünmüşlüğü yansıtır nitelikte. Adanın kuzey ve güneyinde ayrı ayrı yayın yapan basın ve yayın kuruluşları var.

kamuya ait yayın kuruluşları izleyici çekmek için özel televizyon ve radyolarla rekabet halinde. Ayrıca Yunanistan ve Türkiye'de yayın yapan kuruluşlar da adada izlenebiliyor.