Trump: NATO’dan bu sürece daha fazla müdahil olmasını isteyeceğim
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı basın açıklamasında “İran harika bir ülke olabilir. Ancak İran savaşı tetikledikçe Orta Doğu’ya barış ve istikrar gelmeyecek. Ancak daha ileri gitmesine izin verilmeyecek. NATO’dan da bu sürece daha fazla müdahil olmasını isteyeceğim" dedi. İran'ın Irak'taki ABD hedeflerine düzenlediği füze saldırıları ile ilgili gelişmeleri canlı sayfamızda aktardık.
Canlı yayın
Misilleme: Kasım Süleymani suikastinin ardından İran ABD’yi Irak’ta vurdu, Trump “orduyu kullanmak istemiyoruz” dedi
Bu makalede Google YouTube içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir. YouTube içerik reklam içerebilir
YouTube paylaşımının sonu
Pegasus ve THY İran ve Irak’a uçuşlarını durdurdu
Türk Hava Yolları İran ve ABD arasındaki
gerilim nedeniyle Irak ve İran’a uçuşlarını 9 Ocak Perşembe saat 21.00’e kadar
durdurma kararı aldığını açıkladı.
İran ve Irak hava sahalarından geçmesi
planlanan uçuşlar da yeniden planlanarak bu iki ülkenin hava sahalarının
kullanılmaması sağlandı.
Pegasus Havayolları da bu iki ülkeye uçuşları
sonlandırdığını açıkladı.
Pegasus’un tekrar ne zaman uçuşlara başlayacağı
açıklanmadı.
ABD Başkanı Trump: NATO’dan bu sürece daha fazla müdahil olmasını isteyeceğim
Kaynak, Getty Images
ABD Başkanı
Donald Trump, Beyaz Saray’da bir basın açıklaması yaptı.
2015’te imzalanan
nükleer anlaşmadan 2018’de çekilen Trump, Tahran’dan Kasım Süleymani’nin
öldürülmesi sonrası gelen “nükleer anlaşmanın taahhütlerine uymayacağız”
açıklamasına yanıt vererek konuşmasına başladı.
“Ben ABD Başkanı olduğum sürece İran nükleer silah sahibi olmayacak” diyen Trump, ardından Çarşamba gecesi İran’ın
Irak’taki iki Amerikan üssüne düzenlediği saldırılarda hiçbir Amerikalının zarar
görmediğini, erken uyarı sisteminin gayet iyi çalıştığını söyledi.
“2015’te nükleer anlaşmayı
imzalamıştık İran’la ama onlar ABD’ye teşekkür etmek yerine ölümle tehdit etti.
Bu anlaşma imzalandığı gün ölümle tehdit etti. Yemen, Suriye, Lübnan, Afganistan
ve Irak’ta adeta bir cehennem yarattı.”
Trump, nükleer
anlaşmanın tarafı olan Avrupa ülkelerini de anlaşmadan çekilemeye çağırdı:
“İran nükleer
hedeflerini terörist amaçlar için kullanacak. Avrupa ülkelerinin de, Çin’in,
Almanya’nın, Fransa’nın da bu gerçeği fark etmesinin zamanı geldi. İran nükleer
hedeflerini ve teröre verdiği desteği bırakmalı. Hepimiz birlikte çalışarak İran’la
dünyayı daha güvenli bir yer haline getirecek bir anlaşma yapmalıyız.
“İran harika bir
ülke olabilir. Ancak İran savaşı tetikledikçe Orta Doğu’ya barış ve istikrar gelmeyecek.
Ancak daha ileri gitmesine izin verilmeyecek. NATO’dan da bu sürece daha fazla
müdahil olmasını isteyeceğim.”
ABD ekonomisinin
kendi yönetiminde güçlendiğini ve bu sayede ordunun imkanlarını ve silahları da
geliştirdiklerini söyleyen Trump, ordunun elindeki füzeleri ve silahları
anlatarak “Amerikan Silahlı Kuvvetleri hiç olmadığı kadar güçlü” dedi, ancak bu
gücü kullanmak istemediğini belirtti:
“Böyle bir
ordumuzun olması, onu kullanmak zorunda olduğumuz anlamına gelmiyor. Kullanmak
istemiyoruz. ABD, barışı kucaklamaya hazır.”
'Amerikalı askeri yetkililerin çoğu İran'ın can kaybının yaşanmasından özellikle kaçındığını düşünüyor'
CNN televizyonunun muhabiri Jake Tapper, ismini vermediği bir ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkilisi ile yaptığı konuşmanın detaylarını Twitter hesabından paylaştı.
ABD Savunma Bakanlığı CNN muhabirine, pek çok Amerikalı askeri yetkilinin İran’ın
Irak’taki hedeflerini seçerken can kaybının yaşanmamasına dikkat ettiğini düşündüklerini söyledi:
"Dikkatli seçilmiş hedefler, en az zarar, en güçlü uyarı/etki."
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.
X paylaşımının sonu
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani: Akılları varsa, şu noktada başka bir eyleme girişmezler
Kaynak, Getty Images
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Irak’taki Amerikan üslerinin vurulmasının,
Tahran’ın ABD karşısında geri çekilmeyeceğini gösterdiğini söyledi, Washington
yönetimi için “Akılları varsa, şu noktada başka bir eyleme girişmezler” dedi.
Hasan Ruhani, televizyonlardan yayınlanan açıklamasında, “Eğer
ABD bir suç işlerse, bunun karşılıksız kalmayacağını bilmeli” ifadelerini kullandı.
ABD’nin gerektiği durumda tahliyeleri gerçekleştirecek “acil müdahale ekibi” Kıbrıs Rum Yönetimi’nde konuşlanacak
Kıbrıs Rum Yönetimi, Orta Doğu’da tırmanan gerilim nedeniyle
gerektiğinde Amerikalı hükümet görevlilerini ya da sivilleri tahliye edecek “acil
müdahale ekibi”nin Ada’da konuşlandırılması talebini kabul etti.
Rum Yönetimi Sözcüsü Kyriacos Koushos, Çarşamba günü
gazetecilere yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin talebi, Lefkoşa’daki
ABD Büyükeliçiliği aracılığıyla yapıldığını açıkladı.
Kaynak, Getty Images
İran Hükümet Sözcüsü Ali Rabiei: Bölgedeki ülkelere karşı bir eylemimiz yok, özellikle de Müslüman ülkelere karşı
Kaynak, Getty Images
İran Hükümet Sözcüsü Ali Rabiei bölgedeki
ülkelere, özellikle de Müslüman ülkelere karşı bir eylemleri olmadığını söyledi.
Orta Doğu’daki ülkelerin İran’a karşı
kullanması için ABD’ye üs vermeyeceğini açıkladığını belirten Raibei, “Bu
durumda doğal olarak bölgedeki ülkelerle bir çatışma yaşanmaz” dedi.
Rabiei, “ABD zalim eylemlerine devam etmezse
bölgede barış olabilir” diye konuştu.
Pakistan’dan gerilimi azaltma çağrısı
Kaynak, Getty Images
Fotoğraf altı yazısı, İmran Han
Pakistan Başbakanı İmran Han, Orta Doğu’da
gerilimin azaltılması çağrısında bulundu.
Han, gelişmeler nedeniyle “derin endişe
duyduklarını” açıkladı ve savaşın kimsenin çıkarına olmayacağını söyledi.
Pakistan’ın da çatışmalar nedeniyle acı çekmiş
bir ülke olduğunu hatırlatan Han, “Bölgede hiçbir çatışmada taraf olmayacağız”
ifadelerini kullandı:
“Pakistan her zaman barış için çalışacaktır.”
Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmut Kureyşi
de bölgenin savaşı kaldıramayacağını ve gerilimin artmasının kimseye fayda
sağlamayacağını söyledi.
Erdoğan: Savaş tamtamlarının çaldığı bu süreçte tansiyonu düşürmeye çalışıyoruz
Kaynak, Getty Images
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bugün TürkAkım
hattının açılış töreninde Irak’ta ABD ve İran arasında son dönemde yaşanan karşılıklı
saldırılara dair açıklamalarda bulundu.
“ABD ile İran arasında bir süredir devam eden
gerilim hiç istemediğimiz bir noktaya ulaşmıştır” diyen Erdoğan Suriye, Irak ve
Körfez bölgesinin vesayet savaşlarının sahnesi haline gelmesini istemediğini
söyledi.
Irak halkının Türkiye’nin “özbeöz kardeşi”
olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Irak, zaten sıkıntılı olan
istikrarını tamamen kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Irak Türkmenlerinin
durumu kendi vatandaşlarımız kadar önemlidir” dedi ve ekledi:
“Türkiye olarak bu konudaki hassasiyetimizi
daha önce de ortaya koyduk. 30 yıldır çatışmalarla anılan ırak’ın huzura
kavuşması için büyük çaba harcadık. Mezhepçiliğin bu ülkeyi esir almasını
engellemek için ırak’ı oluşturan tüm gruplara elimizi uzattık.
“Savaş tamtamlarının çaldığı bu süreçte de
tansiyonu düşürmeye çalışıyoruz. Çok sayıda liderle telefon görüşmesi
gerçekleştirdik. Amacımız gerilimi düşürerek yeniden aklıselimi hakim
kılmaktır.
“Bölgemiz son 20 yıldır devam eden çatışmalar
nedeniyle bitap düştü. Vekalet savaşlarının bedelini milyonlarca kardeşimiz
ödedi. Asırlarca medeniyetin
başkenti olan İslam şehirleri bitap düştü. Bundan da en fazla dış güçler
faydalandı.
“Tüm taraflarla görüşebilen bir ülke olarak diplomasi
trafiğimizi çok yönlü şekilde devam ettireceğiz. Bölgemizin kan ve gözyaşına
boğulmasına izin vermeyeceğiz. Bu süreçte Rusya Federasyonu ve dostum Putin ile
sürekli istişare ve diyalog halinde olacağız.
“İnşallah bu sıkıntılı süreci suhuletle
atlatacağımıza inanıyorum.”
İngiltere Başbakanı Johnson: Kasım Süleymani'nin elinde İngiliz askerlerinin kanı var
Kaynak, Getty Images
Fotoğraf altı yazısı, Boris Johnson
İngiltere Başbakanı Boris Johnson, İran’ın ABD’ye yönelik
saldırısını kınadı, Tahran’a “acilen gerilimi azaltması” çağrısı yaptı.
Boris Johnson, İngiltere parlamentosunda yaptığı konuşmada, “İran
bu pervasız ve tehlikeli saldırıları tekrar etmemeli” dedi.
Johnson, saldırıda ölen ya da yaralanan İngiliz askerinin
olmadığını açıkladı.
ABD’nin İran’a geçen hafta insansız hava aracıyla
düzenlediği saldırının meşruluğuyla ilgili bir soruya Johnson, “Bizim
operasyonumuz olmadığı için meşru olup olmadığını belirlemek de bize düşmez” şeklinde
yanıt verdi.
Kasım Süleymani’nin Suriye, Lübnan ve Yemen’deki grupları
silahlandırdığını söyleyen Johnson, “Bu adamın elinde İngiliz askerlerinin kanı
vardı” dedi.
Irak’taki İran destekli Şii milis gücü El Hak’ın
lideri Kais el-Kazali, ABD’nin düzenlediği saldırıda Kasım Süleymani ile
birlikte hayatını kaybeden Ebu Mehdi Mühendis'in “intikamının vaktinin geldiğini” söyledi.
Kais el-Kazali, yaptığı
bir Twitter paylaşımında, “Şehit komutan Süleymani suikastına İran ilk yanıtı
verdi” dedi. “Artık, şehit komutan Mühendis suikastına ilk karşılığın verilmesi
vakti geldi.”
Ebu Mehdi Mühendis, Hizbullah Tugayları Komutanı ve Haşdi Şabi Başkan Yardımcısı'ydı.
BBC Diplomasi ve Savunma Muhabiri Jonathan Marcus'un analizi: İran’dan itidalli bir karşılık
"General Kasım Süleymani’nin önemi ve öldürülmesinin uyandırdığı
ihtiraslar göze alındığında, İran’ın ABD
üslerine yönelik askeri saldırısı itidalli bir karşılık. Saldırının zamanı açık bir şekilde, mümkün olan en az ölü ve
yaralının olacağı şekilde seçilmişti.
"Ne ABD ne de İran, tüm söylemlerine rağmen, daha geniş çaplı
bir çatışma istemiyor. Belki bu konunun altı çizilebilir.
"İran’ın vereceği karşılık son buldu mu? Zaman gösterecek.
"Ancak İran’ın politikalarının değişmesi zor. ABD'nin Irak'tan güçlerini çıkarmasından
ziyade, bölgesel çıkarlarını gerçekleştirmeye çalışmaya devam etmesi olası.
"Süleymani’nin öldürülmesi, ABD’nin buradaki pozisyonunu
zayıflattı. Ancak bu son krizin başlangıcı, İran’ın uydularının – yerel Şii
milislerin – ABD üslerine yönelik roket saldırılarıydı.
"ABD caydırıcılık bağlamında bir önlem aldı mı? Almadıysa,
İran’dan ilham alan saldırılar vakti geldiğinde yeniden başlayacak mı?"
Irak: İran saldırıyla ilgili resmi yoldan Başbakan'ı bilgilendirdi, saldırının düzenleneceği noktaları açıklamadı
Irak Başbakanlık
ofisi, İran’ın Irak’taki Amerikan üslerine düzenlediği saldırıyla ilgili,
İranlı yetkililerin Kasım Süleymani suikastına verilecek karşılığın “an meselesi ya da gerçekleşmekte olduğu" bilgisini Bağdat'la paylaştıklarını açıkladı.
Başbakanlık
ofisinden yapılan açıklamada, Başbakan Adil
Abdül Mehdi’nin geceyarısından hemen sonra İran’dan resmi, sesli bir mesaj aldığı kaydedildi.
Mesajda, Tahran’ın Adil Abdül Mehdi’ye sadece Amerikan askerlerinin bulunduğu hedeflerin
vurulacağını bildirdiği, ancak belirlenen hedefleri açıklamadığı öğrenildi.
Avrupa Komisyonu: Diyaloğa yer açmak için silahların kullanımı acilen durdurulmalı
Kaynak, Reuters
Fotoğraf altı yazısı, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen
Avrupa Komisyonu, Washington ve Tahran arasında artan
gerilimin ışığında, silah kullanımının “acilen sona erdirilmesi” ve “diyaloğun
yeniden başlatılması” çağrısı yaptı,
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula
von der Leyen, Londra’ya ziyaretinden önce yaptığı basın açıklamasında, “Diyaloğa
yer açmak için silahların kullanımı acilen durdurulmalı” dedi.
“Diyaloğun yeniden canlanması için mümkün
olan her şeyin yapılması çağrısında bulunuyoruz” diyen Ursula
von der Leyen, Londra ziyareti sırasında konuyu İngiltere Başbakanı Boris
Johnson ile de ele alacağını söyledi.
Erbil’deki Amerikan noktalarının vurulmasının ardından Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nden açıklama: “Kürdistan Bölgesi’ni çekişmenin içine çekmeyin”
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) liderleri, Çarşamba günü Irak Şam İslam Devleti’ne (IŞİD)
karşı mücadelede ABD öncülüğündeki koalisyonun "hayati" olduğunu söyledi ve
koalisyon üyelerine örgütün yeniden canlanmasına izin vermemeleri çağrısı
yaptı.
IKBY Başkanı, Başbakanı ve
Parlamento Sözcüsü Çarşamba günü İran'ın Irak'taki ABD noktalarına düzenlediği saldırının ardından bir araya geldi. İran’ın füze saldırısı
düzenlediği yerler arasında, IKBY’nin başkenti Erbil de vardı.
Yapılan yazılı açıklamada, “Kürdistan
Bölgesi askeri adımların sorunları çözmeyeceğini
yinelemektedir” denildi.
Açıklama
şöyle devam etti:
“Kürdistan
Bölgesi tansiyonun azaltılmasını ve sorunların diyalog ve diplomasiyle çözülmesini
desteklemektedir. İstikrar ve barış arayışındadır ve bütün tarafları Kürdistan
Bölgesi’ni çekişmenin içine çekmemeleri konusunda uyarmaktadır.”
Kaynak, Getty Images
İran hükümet sözcüsü: ABD karşılık verirse daha başka tedbirler alırız
İran
hükümet sözcüsü Ali Rabiei, Devrim Muhafızları’nın
Irak’taki Amerikan güçlerine yönelik saldırısını övdü, ABD’nin karşılık vermesi
durumunda Tahran’ın daha ağır saldırılar düzenleyeceği uyarısında bulundu.
Rabiei, “Biz militan değiliz ve bu bizim meşru
hakkımız. ABD karşılık verirse, daha başka tedbirler alacağız” dedi.
Kaynak, Getty Images
Fotoğraf altı yazısı, Ali Rabiei
Air France: Irak ve İran hava sahalarındaki uçuşlarımızı askıya alıyoruz
Fransız havayolu şirketi AirFrance, İran’ın
Irak’taki ABD üslerine yönelik saldırısının ardından, Irak ve İran hava
sahalarındaki tüm uçuşları askıya aldı.
Air France’tan yapılan yazılı
açıklamada, “Fransız yetkililerin aldığı karar doğrultusunda, en üst düzey uçuş
güvenliğini sağlamak için, uçakları yeniden yönlendiriyoruz” dedi.
Kaynak, Getty Images
ABD - İran gerilimi: Bakan Çavuşoğlu yarın Irak'a gidecek
Kaynak, Getty Images
Anadolu Ajansı, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun ABD ve İran arasındaki gerilimin azaltılması çabaları çerçevesinde yarın Irak'a gideceğini duyurdu.
BBC Orta Doğu Editörü Jeremy Bowen'ın analizi: ABD ile İran arasındaki kriz şimdilik son bulsa bile, kökenindeki asıl sorunlar var olmaya devam edecek
"Bildiğimiz kadarıyla hayatını kaybeden yok. Durum böyle olursa, Donald Trump’ın danışmanları şunu söyleyebilirler: 'Bu, Amerika Birleşik Devletleri için bir kazanım, Sayın Başkan'
"Arkasına yaslanıp, şunu diyebilir: 'Harika bir karar daha aldım' – ve orada bırakabilir.
"Şunu yine de vurgulamak zorundayım, İran ve ABD arasındaki daha kapsamlı kriz, çatışma, tehlikeler devam edecek. Bu şimdilik söz konusu krizin sonu bile olsa, kökenindeki asıl sorunlar var olmaya devam edecek."
Kaynak, Getty Images
İran'ın dini lideri Hamaney saldırının ardından ilk kez konuştu: ABD'nin yüzüne tokadı indirdik
Kaynak, Getty Images
İran'ın dini lideri Ali Hamaney, İran’ın Irak’taki Amerikan üslerini füzeyle
vurmasını "yüzlerine tokadı indirdik" şeklinde nitelendirdi, Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin "direnişe yol açtığını” söyleyerek, “Onun şehitliğinin yol açtıkları karşısında eğiliyorum”
dedi.
Hamaney'in konuşması zaman zaman dinleyicilerin "Amerika'ya ölüm" sloganlarıyla bölündü.
