Seçim sonuçlarında son durum

ABD'de Kamala Harris'le yarışan Donald Trump, başkan seçilmesi için gereken 270 delege sınırını aştı. Harris, Trump'ı arayarak tebrik etti. Trump ABD'nin 47. başkanı olacak. Seçimlerle ilgili tüm gelişmeler, BBC Türkçe'nin canlı anlatım sayfasında.


Kaynak, Getty Images
Bazı eyaletlerde nihai sonuçlar henüz belli değil. Nevada'da oyların yüzde 90'ı sayıldı.
Üç milyondan fazla nüfusu olan eyalet Las Vegas'ı da içeriyor.
Şu ana kadar sayılan oyların yaklaşık yüzde 51,6'sı Donald Trump'a, yüzde 46,7'si ise Kamala Harris'e gitti.

Kaynak, Getty Images
Trump kampanyası ekibi, Başkan Joe Bien'ın seçilmiş Başkan Donald Trump'ı arayıp, zaferini kutladığını ve eski başkanı devir sürecini görüşmek üzere Beyaz Saray'a davet ettiğini duyurdu.
Trump'ın Sözcüsü Steven Cheung "Başkan Trump, kısa sürede yapılacak görüşmeyi sabırsızlıkla bekliyor aramadan dolayı minnettar" dedi.
Donald Trump, 2020'de Biden'a karşı kaybettiği seçimden sonra, geleneği bozmuş ve rakibini davet etmemişti.
Amerikan başkanları genelde göreve başlayacak yönetimi Beyaz Saray'a davet ediyor ve sonra birlikte yemin töreni için ABD Kongresine gidiyorlar. Trump, 2021'deki törene katılmamıştı.
Donald Trump'ın torunu, Donald Jr.'ın kızı Kai Trump, X'te aile fotoğrafı paylaşarak "Tüm ekip" yazdı.
Fotoğrafta Trump'ın çocukları Barron, Eric, Ivanka, Tiffany ve Donald Jr.'ın yanı sıra Eric'in eşi olan Cumhuriyetçi Ulusal Komite Eş Başkanı Lara Trump da fotoğrafta yer alıyor.
Fotoğrafta Elon Musk da var. Musk, Trump'ın yakın bir siyasi müttefiki ve başkanlık kampanyasına çok büyük destek verdi.

Kaynak, X

Kaynak, Getty Images
Başkanlık seçimlerini kaybeden Demokrat Partili aday Kamala Harris, yenilgiyi kabul ettiği konuşmasına "Kalbim, bana duyduğunuz güvene teşekkürle dolu. Bu ülkeye sevgiyle ve kararlılıkla dolu" dedi.
Seçim sonuçlarının umduğu ya da mücadelesini verdiği gibi olmadığını belirten Harris "Amerika'nın vaadinin ışığı, asla vazgeçmezsek ve mücadeleye devam edersek yanmaya devam edecek" diye konuştu.
"Sonucu kabul etmeliyiz" diyen Harris, seçilmiş Başkan Trump'la görüşüp, kendisini tebrik ettiğini ve geçiş döneminde yardımcı olacaklarını söylediğini ifade etti.
Kamala Harris "Sadakatimiz bir başkana değil, anayasaya" diye de ekledi.
Trump'a karşı kaybetse de kampanya yürüttüğü kadın hakları gibi konularla ilgili mücadeleyi bırakmayacağını söyledi. Demokrasi, hukukun üstünlüğü, eşitlik, adalet ve tüm hak ve özgürlükler için "sandıkta, mahkemelerde ve kamusal alanda" mücadeleyi sürdürmeye devam edeceğini ekledi.

Kaynak, Reuters
ABD Başkanlık seçiminde, Cumhuriyetçi rakibi Donald Trump'a karşı kaybeden Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in kısa bir süre sonra Washington'da bir konuşma yapması bekleniyor. Harris'in konuşmasında seçim yenilgisini kabul etmesi öngörülüyor.

Kaynak, Getty Images
BBC'nin ortak yayın kuruluşu ABD merkezli CBS News'e göre Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Donald Trump'ı telefonla arayarak başkanlık seçimlerindeki yenilgisini kabul etti ve rakibini tebrik etti.
Üst düzey bir yardımcısı Harris’in görüşme sırasında görev devrinin barışçıl bir şekilde gerçekleşmesinin ve seçilen kişinin tüm Amerikalıların başkanı olmasının önemini vurguladığını söyledi.
Harris'in ilerleyen saatlerde Howard Üniversitesi'nde yapacağı konuşmayla halka hitap etmesi bekleniyor.
Demokratların başkan adayı Kamala Harris, kamuoyuna açık şekilde, Donald Trump'a henüz bir kutlama mesajı göndermedi.
Harris'in başkent Washington'da bulunan ve mezun olduğu Howard Üniversitesi'nde konuşacağı duyuruldu. Burada yenilgiyi kabul etmesi bekleniyor.
Reuters'a konuşan kaynaklar ilerleyen saatlerde yapılacak bu konuşmada Harris'in yenilgiyi kabul edeceğini aktardı.
Kamala Harris, resmi olmayan sonuçlara göre, oyların yüzde 47.4'ünü elde etti.

Kaynak, Getty Images
Canlı anlatımımızı yeni takip etmeye başlayanlar için ABD'nin 47'inci başkanlık seçimleriyle ilgili son gelişmeler şöyle:

Kaynak, Getty Images
Hilken Boran, BBC Türkçe
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Analisti Selim Koru, Trump’ın seçilmesiyle birlikte Türkiye-ABD ilişkilerinde "Kısa vadede ilişkilerin olumlu, uzun vadede olumsuz yönde değişmesini" beklediğini söyledi.
Koru, Trump yönetimindeki ABD’nin NATO’ya yaklaşımının Türkiye’yi nasıl etkileyeceği sorusuna, "Trump'ın NATO'ya dair sıkıntısı Avrupalı ülkelerin stratejik yetersizliğiyle ilgili. Türkiye tam tersi bir yönde ilerliyor. Trump Türkiye'nin tutumundan memnun" yanıtını verdi.
TEPAV analisti, ikinci Trump iktidarında Ankara-Washington hattında İsrail ve Akdeniz konularında da "sorun yaşanma ihtimali olduğunu" belirtti.

Kaynak, Getty Images
ABD Başkanı olacağı kesinleşen Donald Trump'ın seçim kampanyası, petrol ve gaz endüstrileri için sınırlamaların kalkacağı, yeni rafineriler için izinlerin kolaylaşacağı bir dönemi vadediyordu.
Peki Trump'ın seçimleri kazanması, iklim krizinin başat sebeplerinden fosil yakıtlara geri dönüleceği anlamına mı geliyor?
BBC'nin İklim Editörü Justin Rowlatt'ın bu konudaki yorumu şöyle:
"Trump'ın vaadi kesinlike bu, aynı zamanda Başkan Joe Biden'ın milyarlarca dolarlık yeşil teknoloji yatırımlarını da geri çekeceğine söz vermişti.
Ancak Trump'ın ABD'deki iklim eylemine etkisi sözleri kadar cüretkar olmayabilir.
Biden'ın iklim yatırımlarını kesmesi bazı Cumhuriyetçi delegelerin muhalefetiyle karşılaşabilir çünkü eyaletlerine buradan çok fazla para geliyor.
Beyaz Saray'daki son döneminde kömür santrallerini savunma sözü vermişti ancak kömür santalları kapanmaya devam etmişti.
Petrol ve gaz bir başka konu. Biden yönetiminde bu endüstriler büyümeye devam etti ve ABD bugün dünyanın en büyük petrol üreticisi haline geldi.
Ama şunu akılda tutmakta fayda var: Tesla kurucusu Elon Musk, Trump'ın kampanyasında büyük bir rol oynadı, belki bu yüzden Trump onun için yakın zamanda, "büyük bir güneş enerjisi taraftarı" sözlerini kullandı. Birçok analist yeşil teknolojilerin maliyet avantajının Trump'ın desteği olsun ya da olmasın ekonominin karbonsuzlaşmasını sürdürmeye yetecek büyüklükte olduğunu savunuyor."
Kuzey Amerika Muhabiri Anthony Zurcher
Donald Trump yine yaptı. Hillary Clinton'ı alt edişinden sekiz yıl ve Joe Biden Beyaz Saray'ı ondan aldıktan dört yıl sonra, eski ABD başkanı yeni ABD başkanı oluyor.
Zaferi 6 Ocak enkazında, itibarı paramparça görünen bir şekilde başkanlık görevini tamamlayan bir adam için dikkate değer bir geri dönüşü simgeliyor.
Demokratlar hatta bazı Cumhuriyetçiler tarafından şiddetle kınandıktan sonra, kendisini Amerikan gücünün zirvesine taşıyan dört yıllık bir yolculuğa hazırlanıyor.
Trump miting konuşmalarında yer yer odağını kaybetmiş ve yıpranmış görünüyordu ama kendisini işinde uzman ve profesyonel çalışanlarla çevreledi. Anketler Amerikalılar'ın Trump'a bu seçimin iki temel konusunda güvendiğini gösterdi: Göçmenler ve ekonomi. Trump kampanyası sırasında bu konulardaki mesajlarını amansızca yineledi.
Trump'ın ekibi ilk etapta Biden'dan Kamala Harris'e geçiş sürecine nasıl yaklaşacağı konusunda kararsız görünse de, eski başkan sonunda sağlam zemini buldu ve seçmendeki iktidar karşıtı hisleri Beyaz Saray'a yönlendirdi.
Şimdi önünde dört yıllık iktidar var. Bu kez, vaatlerini eyleme geçirmeye hevesli daha gelişmiş bir siyasi organizasyonun desteğine sahip.
Başkanlık yarışında önde giden Donald Trump, kritik eyalet Winconsin'i de kazanarak 276 delegeye ulaştı.
Trump Alaska'yı da alarak 3 delege daha kazandı.
Bu kazanımlarla birlikte Trump'ın 47'inci ABD Başkanı olacağı kesinleşti.

Kaynak, Getty Images
Afşin Yurdakul, Gazeteci
Trump kampanya boyunca dilini sertleştirmekten çekinmedi. Muhalifler için "içerideki düşman" benzetmesi yapması ve böylesi "tehditler" için gerekirse ordunun da harekete geçebileceğine işaret etmesi büyük tepki topladı. Kendisiyle mesaisi olanların ona yönelik "faşist" tanımlaması çok tartışıldı.
Trump şimdi bir kez daha Beyaz Saray'a gitmeye hazırlanırken ona oy vermeyenler, bağımsız basın organlarına ve muhaliflere nasıl bir üslupla muamele edeceği konusunda huzursuz.
Söylediklerini yapar mı yapmaz mı bilinmez fakat ABD böyle bir iklime girerse, dünyanın başka demokrasileri için de sonuçlar doğabileceği, otoriter eğilimli yönetimlerin elinin güçlenebileceği söylenebilir.

Kaynak, Getty Images
Hilken Boran, BBC Türkçe
Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) Direktörü Sinan Ülgen’e göre Trump’ın Ocak’ta Beyaz Saray’a geri dönmesi durumunda Türkiye-ABD ilişkilerinde kısa vadeli somut kazanımlar görülecek.
Ülgen, ilişkilerde beklenilen ivme değişikliğinin temelinde Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın arasında “geçmişte var olan yüksey düzeyli ilişkinin" rol oynadığını söyledi.
Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya hesabından Trump’ın seçim zaferini “Dostum Donald Trump’ı tebrik ediyorum” diyerek kutladı.
Ülgen'e göre Trump’ın iktidara gelmesiyle birlikte ABD’nin Suriye politikasında değişime gitmesi ihtimali de oldukça yüksek.
EDAM direktörü ayrıca Türkiye’nin Filistin tutumunun Trump’ın İsrail politikalarıyla “tam bir tezat” oluşturduğunu ve bunun Ankara-Washington hattında "sorun yaratabileceğini" söyledi.

Kaynak, Getty Images
Afşin Yurdakul, Gazeteci
Başabaş giden seçimde Biden yönetiminin İsrail politikası beklendiği üzere Kamala Harris’in Beyaz Saray yoluna taş koydu.
Kritik eyaletlerden Michigan’da Arap ve Müslüman Amerikalı seçmenlerin Gazze ve Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarının durdurulmasıyla ilgili talepleri karşılık bulmadı.
Bu seçmen grubunun Demokrat Partiyle mesafelenmesi, ironiktir ki hem İsrail’e eleştirel söyleme sahip Yeşil Parti adayı Jill Stein’a, hem de İsrail’e desteğini gizlemeyen Trump’a bir fırsat yaratıyordu.
Arap ve Müslüman toplumdaki hassasiyeti, bir imamın da sahneye çıktığı seçim toplantısıyla karşılamak isteyen Trump, Harris’in Michigan krizini kendi lehine çevirmiş görünüyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zafer ilan eden Donald Trump'ı tebrik etti.
Erdoğan'ın İsrail-Gazze ve Rusya-Ukrayna savaşlarının son bulması temennisini vurguladığı tebrik mesaı şu şekilde,
"Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan başkanlık seçimini büyük bir mücadelenin ardından kazanarak yeniden ABD Başkanı seçilen dostum Donald Trump’ı tebrik ediyorum"
"Amerikan halkının seçimiyle başlayacak olan bu yeni dönemde, Türkiye-ABD ilişkilerinin güçlenmesini, Filistin meselesi ve Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere bölgesel ve küresel çapta yaşanan krizlerin, savaşların son bulmasını temenni ediyor; daha adil bir dünya için daha fazla çaba sarf edileceğine inanıyorum.
"Seçimlerin dost ve müttefik ABD halkı ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum."
Trump'ın ilk başkanlık döneminde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile liderler düzeyinde ilişkilerinin olumlu olduğu ancak iki ülke arasındaki ilişkilerin en parlak dönemini yaşamadığı düşünülüyor.

Kaynak, Getty Images

Kaynak, Getty Images
Dünya liderleri, zafer ilan etmesinden sonra Donald Trump'a tebrik mesajlarını iletmeye başladı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bunu "tarihin en muhteşem geri dönüşü" olarak nitelendirdi ve şu mesajı paylaştı:
"Tarihin en muhteşem geri dönüşünden dolayı sizi tebrik ediyorum! Beyaz Saray'a tarihi dönüşünüz Amerika için yeni bir başlangıcı ve İsrail ile Amerika arasındaki büyük ittifaka güçlü bir yeni bir adanmışlığı getiriyor. Bu muazzam bir zafer."
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise, "tarihi seçim zaferi" olarak nitelendirdiği sonuç için Trump'ı tebrik etti ve kendisiyle gelecek yıllarda birlikte çalışmayı heyecanla beklediğini söyledi.
"Büyümeden güvenliğe, inovasyona ve teknolojiye İngiltere ve ABD'nin özel ilişkileri gelecek yıllarda da Atlantik'in iki yakasında gelişmeye devam edecektir." diye ekledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy de Trump'ı ilk tebrik eden liderlerden biri oldu.
Zelenskiy, "Başkan Trump ile Eylül ayındaki harika buluşmamızı hatırlıyorum, Ukrayna-ABD startejik ortaklığını, Zafer Planı'nı ve Ukrayna'ya karşı Rusya'nın saldırılarını durdurmanın yollarını konuşmuştuk" dedi ve ekledi:
Trump'ın küresel meselelerde "güç üzerinden barış" yaklaşımını takdir ediyorum. Bu tam olarak Ukrayna'yı pratikte barışa yaklaştıracak prensiptir. Bunu birlikte yaşama geçireceğimize dair ümitliyim."
BBC Kıdemli Kuzey Amerika Muhabiri Gary O'Donough Trump Genel Merkezi'nden bildiriyor:
Bekleyiş sürerken Donald Trump toplamda oyların çoğunluğunu da alacak gibi görünüyor. Bu 2016'da bile elde edemediği bir başarıydı.
Beyaz Saray'a dönmesi halinde ceza ve intikam sözü vermişti.
Göçmenlere yönelik tarihteki en büyük sınır dışı operasyonu, gümrük vergilerini artırma ve Ukrayna ile Orta Doğu'daki savaşları bitirme sözleri vermişti. Ancak bunları nasıl yapacağını asla açıklamadı.
Yani önünde bir listelerin listesi var. Ancak yetkiyi de aldı.
Trump kendi zaferini ilan etti ancak oy sayımı birçok eyalette devam ediyor.
Minnesota'daKamala Harris kazandı ve eyalet Demokrat Partisi Adayı'na 10 delege kazandırdı. Harris'in Başkan Yardımcısı Adayı Tim Walz Minnesotalı.
Demokratların kalesi olarak görülen bir diğer eyalet New Jersey'de de Harris kazandı ve delege sayısını 14 artırdı.