DERGİ - Dev mürekkep balığı sadece masallarda mı?

Kaynak, Christian Darkin Science Photo Library

    • Yazan, Matt Walker
    • Unvan, BBC Earth

Eskiden balıkçılar Kraken olarak bilinen bir dev mürekkep balığı hikayesi anlatırdı. Bu yaratık insanları gemilerden çekip denizin dibine sürüklüyordu.

Bugün bu dev mürekkep balığı hikayelerinin gerçek olduğunu biliyoruz. Balıkçıları çekip boğdukları kısmının olmasa da, en büyük omurgasızlar arasında yer aldıklarını en azından.

Peki bu dev mürekkep balıkları ne kadar büyüktür?

Kıyıya vurmuş bir dev mürekkep balığı

Kaynak, Conrad Maufe Naturepl.com

Fotoğraf altı yazısı, Kıyıya vurmuş bir dev mürekkep balığı

Dev mürekkep balığı dünyanın en gizemli hayvanlarından biri. 1639’dan bu yana Avrupa’da kıyıya vurdukları biliniyor. Fakat doğal ortamlarında görüntülenmeleri ancak 2004’te mümkün oldu.

Biyologlar bu mürekkep balığı türünün boyutları konusunda tartışmaya devam ediyor. Journal of Zoology adlı zooloji dergisinde yayımlanan bir araştırma kapsamında farklı veriler incelendi.

  • <link type="page"><caption> DERGİ - Okyanuslar nasıl oluştu?</caption><url href="http://www.bbc.com/turkce/haberler/2015/06/150618_vert_ear_okyanuslarin_olusumu.shtml" platform="highweb"/></link>
  • <link type="page"><caption> DERGİ - Denizlere rengini veren nedir?</caption><url href="http://www.bbc.com/turkce/haberler/2015/06/150608_vert_ear_denizin_rengi.shtml" platform="highweb"/></link>

Bu canlıyı gemilerden gören insanların tanıklıklarına, kıyıya vurmuş mürekkep balığı ölçümlerine, hatta balinaların midesinde bulunan parçalara başvuruldu. Böylece toplam 460 dev mürekkep balığı esas alındı.

En büyük olduğu öne sürülen dev mürekkep balığı, İkinci Dünya Savaşı sırasında Maldive adalarında görülmüştü ve boyu 53 metreyi buluyordu. Fakat bu tür anlatımlar abartı içerebileceğinden bunlardan yola çıkan ölçümlerin çoğu dikkate alınmadı.

İspermeçet balinalarının midesinde bazen dev mürekkep balığı kalıntılarına rastlanıyor.

Kaynak, Christian Darkin Science Photo Library

Fotoğraf altı yazısı, İspermeçet balinalarının midesinde bazen dev mürekkep balığı kalıntılarına rastlanıyor.

Dev mürekkep balığı sudan çıktığında yumuşak dokusu elastik bir hal alıp doğal halinden daha uzadığı için ölçmesi de zordur. Bu tür etkenler de göz önünde bulunduruldu.

İskoçya’daki St Andrews Üniversitesi’nden Dr Chris Paxton’a göre, bugüne kadar ölçülmüş en büyük mürekkep balığı gövdesi 2,79 m uzunluğunda.

“Bu mürekkep balığı 1879’da Yeni Zelanda’daki Cook Boğazı’nda görülmüş, ama toplam uzunluğu kayıtlara geçmemişti” diyor. Gövde uzunluğundan hareketle, kollarıyla birlikte toplam uzunluğunun 14,28 metre olduğu tahmin ediliyor.

Dondurulmuş bir dev mürekkep balığı

Kaynak, fir0002CC by NC

Fotoğraf altı yazısı, Dondurulmuş bir dev mürekkep balığı

Fakat bütün mürekkep balıklarının gövde oranları eşit olmadığından bu kesin bir rakam değil. Üstelik bundan daha da büyükleri de yakalanmayıp okyanusta olabilir.

“Dev mürekkep balıklarının her birinin farklı oranlarda olduğunu göz önünde bulundurursak 2,79 m gövdesi olan mürekkep balığının toplam uzunluğu 5,83 ila 27,53 metre arasında değişebilir” diyor Paxton.

Ancak bu rakamların kesin ölçümlere dayanmadığını, sadece tahmin olduğunu eklemeyi ihmal etmiyor. Ama olası bir tahmin.

İspermeçet balığı avlanıyor; belki de bir dev mürekkep balığı yakalıyor.

Kaynak, Mark Carwadine Naturepl.com

Fotoğraf altı yazısı, İspermeçet balığı avlanıyor; belki de bir dev mürekkep balığı yakalıyor.

Bazı hikayelerde dev mürekkep balıklarının okyanusta balinalarla bile kavgaya tutuştuğu anlatılıyor. İspermeçet balinalarının midesinde bulunan kalıntılar dev mürekkep balıkları avladıklarını gösteriyor. Fakat bazıları onların yakalayamayacağı kadar büyüktür.

Dişi ispermeçet balinaları 12 m civarındadır. Ancak 20 metreye ulaşan erkek balinalar dev mürekkep balıkları avlayabilir.

  • <italic>Bu makalenin <link type="page"><caption> İngilizce</caption><url href="http://www.bbc.com/earth/story/20160524-the-27-metre-long-giant-sea-monster" platform="highweb"/></link> aslını <link type="page"><caption> BBC Earth</caption><url href="http://www.bbc.com/earth" platform="highweb"/></link> sayfasında okuyabilirsiniz.</italic>
  • <italic>Diğer dergi makalelerine <link type="page"><caption> buradan ulaşabilirsiniz</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/turkce/search/?q=dergi" platform="highweb"/></link>.</italic>