Böhmermann ve Almanya'da ifade özgürlüğü kaygıları

Kaynak, Reuters

    • Yazan, Damien McGuinness
    • Unvan, BBC, Berlin muhabiri

Siyaseti iyi kavrayan ve sözünü sakınmayan, rahatsız edici derecede saygısız tarzıyla Jan Böhmermann, mizahın genel olarak 'kabul edilebilir' bulunan sınırlarını zorlayan bir komedyen.

Herkesi, en sık da Almanları hedef alıyor.

Yabancılardan nefret edenler, fazla iyi olanlar, gezegeni kurtarmaya ve mültecilere yardım etmeye çalışanlar herkes mizahının hedefi olabiliyor.

Fakat Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Böhmermann'ın şakalarını hiç komik bulmadı.

  • <link type="page"><caption> Almanya komedyen Böhmermann hakkında soruşturma yapılmasına izin verdi</caption><url href="http://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/04/160415_merkel_erdogan_bohmermann" platform="highweb"/></link>

Aslına bakarsanız, Almanya'da çoğu kişi Böhmermann'ın tartışmalı ve müstehcen şiirinin pek komik olduğunu düşünmüyor.

'Komik değil ama yargılanmamalı'

Komedyenin hayranlarından bir kısmı içinde cinsel organlar, koyunlar ve keçilerle cinsel ilişki unsurları olan şiiri çocuksu ve bayağı buldu.

Fakat genel kanı değişmiyordu: Şiir komik olsun olmasın, komedyen bunu yazdığı için yargılanmamalıydı.

Böhmermann tarzının iyi bir örneği olan şiir, sadece ardarda dizilmiş müstehcen satırlardan oluşmuyor.

Şiirde daha önce yayınlanan eleştirel bir klibe atıf var
Fotoğraf altı yazısı, Şiirde daha önce yayınlanan eleştirel bir klibe atıf var

Şiir bir Alman televizyonunda günler önce yayınlanan ve Erdoğan'ı sinirlendiren video klibe atıfla açılıyor ve girişinde "Bu şiir Almanya'da yasa dışıdır" deniyor.

Burada muhtemelen çocukça bir şey söylemekten para ya da hapis cezası alınabilen Almanya'nın kendi ifade özgürlüğü sorunlarına dikkat çekiliyor.

Böhmermann bu yüzden geri adım atmayı reddediyor.

'Genel bir eleştirinin parçasıydı'

Avukatı dün, "Burada, bu şiirin tek başına değil, Almanya'da neye izin verilip neye verilmediği konusunda genel bir sunuşun parçası olarak okunduğu dikkatlerden kaçmışa benziyor" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Almanya'daki avukatı ise komedyenin bu şiiri bir daha okumama sözü vermesini istedi.

Bu gerçekleşecek gibi görünmüyor. Böhmermann böyle bir ihtarnameye uymayacağını belli etti.

Böhmermann'ın en iyi yaptığı şey kendisiyle dalga geçme tarzındaki parodileri.

Bir video klibinde "Biz Almanlar, dünyaca mizahımızla ünlüyüz" diye şarkı söylüyor.

Kaynak, AP

Şarkının devamında Yunan borç krizi sırasında Alman toplumunun, Yunanistan'ın öfkeli Maliye Bakanı Yanis Varoufakis'e bakıp, nasıl aynı anda hem dehşete kapılıp, hem de pazuları ve kalkık ipek gömlek yakalarıyla büyülendiklerini anlatıyor.

Varoufakis'den destek

Devamında tekerlekli iskemledeki Alman Maliye Bakanı Wolfgang Schaeuble'den bahisle "Bizim maliye bakanımızınsa bacakları bile yok" demesi kolay kolay bir çok komedyenin şakasını yapmaya cesaret edemeyeceği bir şey.

Türkiye Cumhurbaşkanı Böhmermann'ın yaptığı şakaya gülmedi ama Varoufakis komedyene biraz daha farklı yaklaştı.

Alman televizyon kanalı RTL'ye konuşan Varoufakis "Bana maliye bakanı olarak çok zararı oldu ama mizahının kalitesini kabul ediyorum. Onun gibi birinin en temel demokratik özgürlüklere karşı birileri tarafından yargılandığını görürsem kahrolurum" diye konuştu.

Almanya'da görülecek davayı biraz daha karmaşıklaştıran bir şey, Erdoğan için söylenen bazı sözlerin ülkenin en büyük azınlğı olan Türkiyeli topluma karşı ayrımcılık olarak yorumlanması.

Alman savcılar Böhmermann ve kamu yayıncısı ZDF televizyonunun bazı program müdürleri hakkında cezai soruşturmayı başlattılar.

Fakat soruşturma açılması suç işlendiği anlamına gelmiyor. Henüz kimse hakkında dava açılmış, ve tabi hüküm verilmiş değil.