Afganistan'ın ilk yabancı öğrencileri Türkiye'den

Afganistan'ın başkenti Kabil'deki tek Afgan-Türk yatılı kız okuluna girdiğinizde bahçede çok sayıda disiplinli kız öğrenci görürsünüz.

Dış görünümleri Afgan öğrencilerden farklı değil, ama bu kızlar üniversiteye gitmek için savaşın yıkımına uğramış Afganistan'a Türkiye'den gelmiş.

Altı ay önce, 9'u erkek, 27'si kız 36 Türk öğrenci Afganistan'a gelmiş. Kızlardan altısı Kabil'e alışamayıp geri dönmüş.

Ama yatılı okulda kalan 21 Türk kız öğrenci, aylar süren eğitimin ardından gelecek hafta Herat ve Kabil üniversitelerine başlayacak.

Farsça, Peştunca ve Afganistan tarihi dersleri alan bu öğrenciler üniversitede İslam araştırmaları, İngilizce ve Türkçe dersleri alacak.

1930'lardan 60'lara kadar çok sayıda yabancı öğrenci Afganistan'da burslu okumuş. Ancak bu Türk öğrenciler, son 10 yıldır yüksek öğrenim için gelen ilk yabancı öğrencileri oluşturuyor.

Afganistan'da parasız eğitim alacak olan bu öğrencilere barınma olanağını Afgan-Türk bir sivil toplum örgütü sunuyor. Ancak tatillerde Türkiye'ye uçak biletlerini kendileri karşılamak zorunda.

<link type="page"><caption> İlk Türk öğrencilerin Kabil'deki fotoğraflarını görmek için tıklayın.</caption><url href="http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2013/04/130402_galeri_afgan_turk_okulu.shtml" platform="highweb"/></link>

Mevlana'nın mezarından beşiğine

Kız öğrencilerin yüksek öğrenim için Afganistan'ı seçme nedeni, Türkiye ile bu ülke arasındaki din, kültür ve tarih ortaklığına dayanıyor.

19 yaşındaki Zarife, Fars edebiyatında önemli bir yeri olan Mevlana'nın mezarının bulunduğu Konya'da doğmuş ve büyümüş.

Kabil'e gelmeden önce Afganistan hakkındaki düşüncelerinin farklı olduğunu, ama Celaleddin Rumi'nin asıl vatanına gelmekten mutlu olduğunu söylüyor.

"Annemi-babamı özlüyorum, ama öğretmenlerimin sevgisini ve Afganların misafirperverliğini görünce yabancılık çekmiyorum" diyor.

"Konya Mevlana şehridir; şimdi de onun memleketinde olmaktan mutluluk duyuyorum. Afganistan'ı seviyorum, kültürlerimiz birbirine yakın. İki ülke de Müslüman olduğu için hiçbir sorunla karşılaşmadık" diye ekliyor Zarife tatlı aksanlı Farsçasıyla. İngiliz edebiyatı okuyup sonra da Afgan öğrencilere ders vermek istiyor.

'Keşke daha önce gelseydim"

Afganistan deyince yabancıların çoğunun aklına otomatik olarak savaş ve şiddet gelir. Oysa 20 yaşındaki Fatma Türkiye'de iken iki ülke arasındaki dostluğa dair olumlu şeyler duymuş.

Ama ailesi Afganistan'da okumasına karşı çıkınca, buradaki yaşamının zorlu olacağını düşünmüş.

"Afganistan'da çok sorunla karşılaşacağımı sandım, ama buraya gelince Türkiye gibi bir ülke olduğunu anladım. Kültür, gelenekler ve giyim tarzı benzerlik gösteriyor" diyor Fatma.

"Diller farklı ama ülkeler değil. Bütün kızlar böyle düşünüyor. Kendi kendime, 'keşke daha önce gelseydim' diyorum" diye ekliyor.

Fatma ve Türkiye'den 20 kız arkadaşının Afgan-Türk okulundaki hayatı sessiz kampüste geçmiyor hep. Boş zamanlarında ve alışveriş için pazara gidiyorlar. Nevruz'da öğretmenleri onları evine davet edip özel bir Afgan yemeği ikram etmiş. Unutulmaz bir anı olarak görüyorlar bunu.

Neden Afganistan?

Türkiye'de eğitim olanakları bu savaş yıkımına uğramış ülkeden çok daha iyi iken neden Afganistan'ı seçtiklerine dair sorumu, "Niye Afganistan olmasın ki?" diye cevaplıyor kızlar.

Hepsinin hikayesi aynı ve hepsinin uzun vadeli hedefleri var.

İyi çalışırlarsa eğitimleri açısından Afganistan'ın en iyi yer olduğunu, çalışmazlarsa da dünyanın neresine giderlerse gitsinler başarılı olamayacaklarını söylüyorlar.

İki yeni dil öğrendiklerini, eğitimlerini bitirince de Afgan öğrencilere öğretmenlik yapmayı planladıklarını ifade ederek "Daha ne isteyebiliriz ki?" diye soruyorlar.

İkili ilişkileri güçlendirmek

Dört yıl boyunca Afganistan'da kalıp öğrenim görecek kızların hikayesi işte böyle.

Afgan-Türk kız lisesinin müdürü Kubilay Maden, öğrencilerin, Afgan-Türk sivil toplum örgütü ile Afganistan yüksek öğrenim bakanlığı arasındaki anlaşma uyarınca bu ülkeye geldiğini ifade ediyor.

"Bu programın amaçlarından biri, Ankara ile Kabil arasındaki ilişkileri güçlendirmek. 150 ülke ile bu yönlü düzenlemelerimiz var ve Afganistan'da da başarılı olacağımızı umuyoruz."

Maden, yabancı öğrencilerin Afgan kurumlarını geliştireceğine ve akademik merkezlerde de olumlu değişikliklere yol açacağına inanıyor.

Türk öğrenciler Afganistan'da yeni. 20 dil sınavından geçmişler. Üniversite eğitimlerini tamamlayınca Afganistan'ın dört büyük eyaletindeki Afgan-Türk okullarında işe başlayıp Afgan öğrencilere eğitim verecekler.