3600 ek gösterge nedir, Erdoğan'ın açıkladığı düzenleme kimleri kapsıyor?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 6 Haziran'da yapılan Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, milyonlarca kişinin merakla beklediği 3600 ek gösterge düzenlemesinin detaylarını paylaştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, tüm kamu çalışanlarının ek göstergelerinde 600 puanlık bir yükseltme yapılacağını açıkladı.

Erdoğan, "Yardımcı hizmetler sınıfındakiler dahil, ülkemizdeki 5,3 milyon kamu görevlimizin tamamı, önümüzdeki yılbaşından itibaren bu düzenlemeden yararlanacaktır" ifadelerini kullandı ve sözlerine şöyle devam etti:

"Yapılan artışlar elbette halen emekli olan kamu görevlilerinin maaşlarına da yansıtılacaktır. Temmuz ayındaki enflasyon farkı artışlarıyla ücretlileri biraz daha rahatlatacağız. Yılbaşında, tüm çalışanların durumlarını ekonomide gelinen noktaya uygun şekilde gözden geçirerek herkesin hakkını almasını temin edeceğiz."

Erdoğan, uygulanacak programın bir yandan fiyat artışlarını durdurmayı, diğer yandan her kesiminin gelir kaybını telafi etmeyi hedeflediğini vurguladı.

Erdoğan, ek gösterge düzenlemesinin mevcut memur maşalarında küçük artışlar sağlamanın yanı sıra, asıl emekli maaş ve ikramiyelerine "ciddi kazanımlar" getirdiğini bildirdi.

Düzenlemeden yardımcı hizmetler sınıfındakiler dahil, 5,3 milyon memur yararlanacak. Bu çerçevede, birinci derece devlet memuru olan tüm meslek gruplarının ek göstergeleri, 600 puanlık artışla 1 Ocak 2023'ten itibaren 3600'e çıkarılacak.

Yapılan artıştan, mevcut emekli memurlar da yararlanacak.

Genel müdür yardımcılarının ek göstergesi de 3600' den 4400'e, şube ve ilçe müdürlerinin ek göstergeleri de 2200'den 3000'e çıkarılacak.

Ek göstergesi 3600'e çıkan 30 yıllık hizmeti bulunan memurun aylık maaşında, mevcut maaşlarında 1234 lira ile 1391 lira, emekli ikramiyesinde ise 44.500 lira ile 50.150 lira arasında artış olacak.

3600 ek gösterge nedir?

Peki, AKP'nin 2018'deki seçim vaatleri arasında da yer alan 3600 ek gösterge düzenlemesi ne demek ve neyi kapsıyor?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre "ek gösterge", kamu çalışanlarının, hizmet sınıflarına ve görev türlerine göre belirlenen bir parametre. 3600, 3000, 2200 ve aşağısı da dahil olmak üzere farklı ek gösterge parametreleri bulunuyor.

Bu parametrenin yüksek olması memurların alacağı maaşın da yükselmesi anlamına geliyor.

Memur emekli aylıklarının hesaplanmasında da beş unsur bulunuyor. Bunlardan ikisi olan ek gösterge aylığı ve emeklilik tazminatı hesabı, ek gösterge parametresine göre hesaplanıyor.

Dolayısıyla kamu çalışanları emekli olduklarında alacakları emekli aylıkları ve emeklilik tazminatları da ek göstergelerine göre değişiyor.

Örneğin ek göstergesi 3600 olan bir memur, hem aylığında hem emekli maaşında hem de emekli tazminatında, ek göstergesi 2200 ya da 3000 olan bir memura göre daha fazla hak ediş sağlayabiliyor.

2 milyon 148 bin emeklinin yüzde 24'ünün ek göstergesi bulunmuyor. Memurların yüzde 25'i ise 2200- 3000 düşük gösterge kapsamında çalışıyor.

3600 ek gösterge kimlere verilecek?

Erdoğan'ın verdiği bilgiye göre düzenlemeden yardımcı hizmetler sınıfındakiler dahil, 5,3 milyon memur yararlanacak. Bu çerçevede, birinci derece devlet memuru olan tüm meslek gruplarının ek göstergeleri, 600 puanlık artışla 1 Ocak 2023'ten itibaren 3600'e çıkarılacak.

Yapılan artıştan, mevcut emekli memurlar da yararlanacak.

Genel müdür yardımcılarının ek göstergesi de 3600' den 4400'e, şube ve ilçe müdürlerinin ek göstergeleri de 2200'den 3000'e çıkarılacak.

Ek göstergesi 3600'e çıkan 30 yıllık hizmeti bulunan memurun aylık maaşında, mevcut maaşlarında 1234 lira ile 1391 lira, emekli ikramiyesinde ise 44.500 lira ile 50.150 lira arasında artış olacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği yılbaşındaki rakamlara göre bu artışın çok daha yüksek olacağını belirten Erdoğan, "Mülki idare amirleri başta olmak üzere yaptıkları işle özlük hakları arasındaki makas açılan kamu görevlileriyle ilgili iyileştirici düzenlemeyi bu kapsamda gerçekleştireceğiz" dedi.

Erdoğan, TBMM'ye sunulan ve hakim-savcı yardımcılığı sistemi getiren, skokçulukta hapis cezası alt ve üst sınırını artıran 6. yargı paketi hakkında da bilgi verdi.

2018 seçimlerinde ise Erdoğan polis, öğretmen, din görevlisi ve hemşirelerin 3600 ek göstergeye sahip olamamasını "adaletsizlik" olarak tanımlayarak bu meslek gruplarındaki memurların da 3600 ek göstergeye dahil edileceğini vadetmişti. Ancak AKP'nin seçim vaatlerinde 3600 ek göstergeye dair detay açıklanmamıştı.

3600 ek göstergeyi talep eden meslek grupları da, ücretlendirmede adaletsizlik olduğunu düşünüyor.

Kamu Emekçileri Sendikası Konfederasyonu (KESK), hâlihazırda görev yapan 3,5 milyon civarındaki kamu görevlisinin yaklaşık yarısının Mayıs 2008 tarihinden sonra 5510 sayılı kanuna göre kamu görevine başladığını belirtiyor.

KESK, "Dolayısıyla, yaşlılık aylıklarının düzeltilmesi için öncelikle 5510 sayılı Kanunun getirmiş olduğu sistem değiştirilmelidir. Yaşlılık aylığına esas aylığın hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısının, 4447 sayılı Kanunda tanımlanan ilk halinde olduğu gibi TÜFE ile gelişme hızının çarpımı olmalıdır" diyor.

Diğer yandan Memur Sendikaları Konfederasyonu (Memur-Sen) Genel Başkanı Yalçın, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı, 3600 ek gösterge düzenlemesiyle ilgili, "Çalışma; reformist, kapsayıcı ve kamu personel sistemi içerisinde son derece anlamlıdır." dedi.

AA'ya konuşan ve çalışmaya ilişkin detayları henüz görmediklerini, bu sebeple özellikle ek göstergelerle birlikte tazminat yansıtma oranlarında da artış yapılması tekliflerinin karşılanmasına ilişkin değerlendirme yapmayı şu anda erken bulduklarını söyleyen Yalçın, ek göstergeleri 3600'ün altında kalan kamu görevlilerinin tazminat yansıtma oranlarında artış yapılması beklentilerini koruduklarını söyledi.

Maaşları nasıl etkileyecek?

Düzenleme kapsamında ek göstergesi 3600'e çıkan ve 30 yıllık hizmeti olan bir memurun; emekli aylığında 1234 TL ile 1391 TL, emekli ikramiyesinde ise 44 bin 500 TL ile 50.150 TL arasında bir artış olacak. Birinci dereceye gelmiş 3000 ek göstergeli öğretmenin, sağlık çalışanının ve din görevlisinin emekli aylığı 5627 TL'den 6861 TL'ye çıkacak, emekli ikramiyesi ise 202 bin 909 TL'den 247 bin 408 TL'ye çıkacak.

Böylece söz konusu kamu görevlilerinin emekli aylıklarında ve ikramiyelerinde yüzde 22 oranında artış sağlanacak. Polisler de yüzde 22'lik artıştan yararlanacak ve emekli aylıkları 5727 TL'den 6961 TL'ye, emekli ikramiyeleri ise 202 bin 909 TL'den 247 bin 408 TL'ye yükselecek. 2200 ek göstergeli 4 yıllık yükseköğrenim mezunu hemşire ve din görevlileri ise yüzde 25'lik bir artışla emekli aylıklarında 1391 TL ve ikramiyelerinde 50 bin 150 TL ilave ödeme alacak.

Ek gösterge artışına bağlı olarak yükselecek emekli aylığı ve emekli ikramiyesi tutarları yürürlükteki katsayılara göre hesaplanıyor; bunların 2022 Temmuz ve 2023 Ocak aylarında memur maaş zamları oranında daha da ileriye taşınması planlanıyor.

Siyasetin gündeminde

Ek gösterge meselesi uzun süre siyasetin de gündeminde oldu. Muhalefet de sık sık bu konuyu gündeme taşıdı.

Gerek Meclis grup toplantılarında gerekse de meslek gruplarını ziyaretlerinde Erdoğan'a seslenen CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, hükümetin 3600 ek gösterge düzenlemesini getirmemesi durumunda, seçimi kazanmalarıyla birlikte kendilerinin getireceğini söylüyordu.

Kılıçdaroğlu, 12 Ekim 2021'de yaptığı grup toplantısında, Erdoğan'ın 2018 seçim vaatlerinden bu yana 41 ay geçtiğini ancak hala bir neticeye ulaşamadığını hatırlatarak şöyle konuşmuştu:

"'2022'de yapacağız' diyor. Kaçacak mı 2022'de, ne yapacak? Niye şimdi yapmıyorsun kardeşim? Meclis açık, getir, niye getirmiyorsun? Yine vaadinden kaçacak, yine başka bir gerekçe uyduracak. Ya para yok diyecek, ya başka bir şey diyecek veya beni seçerseniz ben yapacağım diyecek. Artık seni kimse seçmeyecek, sen kusura bakma."

Erdoğan ise konuyu yeniden getirdiği 14 Kasım'daki Memur-Sen Büyük Türkiye Buluşması'nda "Bizim yıllar önce sözünü verdiğimiz ve hazırlıklarını başlattığımız 3600 ek gösterge meselesini sahiplenmeye çalışan CHP gibi fırsatçılar olduğunu da görüyoruz. Neyse ki milletimizin ve kamu görevlilerimizin hafıza kayıtlarında bunların hepsi de mevcuttur" diye konuştu.

3600 ek gösterge, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in de uzun süre gündemindeydi.

Haziran 2020'de yaptığı bir grup toplantısında Akşener, Erdoğan'a seslenerek "Trollerin sanal ama; 3600 ek gösterge bekleyenler, EYT'liler gerçek" ifadelerini kullanmıştı.

Akşener, Nisan 2021'deki bir grup toplantısında kürsüye emekli polis memuru Erdinç Emecan'ı davet etmişti.

Kendisinin ortaokul mezunu bir emekli polis olduğunu ve 2988 TL maaş aldığını belirten Emecan, 3600 ek göstergenin yürürlüğe girdiği 1995 yılından bu yana bu gösterge için mücadele verdiklerini belirterek, "3600 ek gösterge alırsam maaşım gerçekten 3600 lira olacak" demişti.