Enflasyon yüzde 61,14 ile son 20 yılın en yüksek seviyesinde

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mart ayı enflasyon oranlarını açıkladı. TÜİK'e göre geçen ay Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 5,46 artarken, enflasyon yıllık bazda yüzde 61,14'e yükseldi. Üretici fiyat endeksi (ÜFE) ise Mart'ta aylık yüzde 9,19 artarken, yıllık olarak yüzde 114,97'ye çıktı.

Enflasyonun bundan önce en yüksek olduğu dönem %65 ile Mart 2002'ydi.

TÜİK'e göre bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar sırasıyla; %99,12 ile ulaştırma, %70,33 ile gıda ve alkolsüz içecekler, %69,26 ile ev eşyası oldu.

Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar ise sırasıyla %26,73 ile eğitim, %26,95 ile giyim ve ayakkabı ve %34,95 ile sağlık oldu.

Yıllık en düşük artış %15,08 ile haberleşme ana grubunda gerçekleşti.

Mart 2022'de, endekste kapsanan 409 maddeden, 313 maddenin ortalama fiyatında artış gerçekleşti.

Reuters haber ajansının ekonomistlerle yaptığı ankette, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında gelen yaptırımlara bağlı olarak artan enerji ve emtia fiyatları nedeniyle tüketici enflasyonunun %61,5 oranında yükselmesi bekleniyordu.

Bu ekonomistlere göre, enerji ihtiyacının neredeyse tamamını ithal eden Türkiye'de enflasyon yıl sonunda sadece %52'ye düşecek.

ABD merkezli yatırım bankası JP Morgan, Türkiye'de enflasyonun yıl sonuna kadar yüzde 60'ın üzerinde olacağı tahminini paylaştı.

Enerji enflasyonu

TÜİK'in Mart ayında fiyatları en çok artan seçili ürünler sıralamasında ilk üçte fosil yakıtlar var. Fiyatı 32,67 oranında artan motorin listenin ilk sırasında, onu benzin ve kömür fiyatları izliyor. Gıda enflasyonunda en yüksek artış fiyatı Mart ayında yüzde 20,56 artan kuru soğanda gerçekleşti.

ENAG: Yıllık enflasyon yüzde 143'e yaklaştı

Öte yandan, ekonomist ve akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) yıllık enflasyonu yüzde 142,6 olarak hesapladı. ENAG'a göre aylık enflasyon ise yaklaşık yüzde 12'ydi. Bu oranlar saatlik ve günlük fiyat değişimleriyle hesaplandı.

TÜİK'in açıkladığı Şubat ayı enflasyonu %54,4 ile son 20 yılın en yüksek seviyesine çıkmıştı.

Hazine ve Maliyet Bakanı Nureddin Nebati: Kur ve faiz sarmalından çıktık

Bursa İş Dünyası Buluşması'nda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Dr. Nureddin Nebati, "Türkiye'nin kur ve faiz sarmalından çıktığını" söyledi.

Nebati, "Enflasyon yüzde 60'ın üzerinde, bu bir problem ama ekonomiyi faiz kıskacından çıkardık. Döviz kurunda istikrarı sağlamış olduk" dedi. Hazine ve Maliye Bakanı enflasyonun en önemli berileyicisi olan beklentileri de kontrol altına alarak, "yıl sonuna beklentilerimize göre bir enflasyon düşüşü göreceğiz." dedi.

Nebati sözlerini şöyle sürdürdü:

"Piyasalar canlı, durumlar iyi, kapasite kullanım oranları yüzde 79-80'lerde. Bundan sonra davranış bozukluğunun giderilmesi ve makroekonomik göstergelerdeki iyileşmelerle yatay bir geçişten sonra daha makul bir enflasyon sarmalından çıkacağımız döneme geleceğiz.

"Havalar çok iyi gitti, yazın verim patlaması yaşancak, turizmde gelirleri beklenin üzerinde olacak.

"Enflasyon konusunda bireylerin davranışsal eğilimlerini değiştirecek adımları atacağız, nasıl üstesinden geleceğimizi çok iyi biliyoruz."

CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba: Yaşanan hiperenflasyondur, acilen asgari ücrete zam yapılmalıdır

TÜİK'in açıkladığı enflasyon verilerini Twitter hesabından yorumlayan CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba, enflasyonun "bu gidişle tek haneli seviyeleri göremeyeceğini" söyledi ve "yaşananı hiperenflasyon" olarak yorumladı. Ağbaba asgari ücrete acil zam yapılması çağrısında bulundu.

İYİ Parti Ekonomi Politikaları Başkanı Özcan Kadıoğlu, "Yaşadığı yerin havası, nemi insan sağlığına etki eder. Siyasi mekanizmanın düzgünlüğü ya da bozukluğu da yine insan hayatının her şeyini etkiler" alıntısını paylaşarak, "Şu an ülkemizde herkes için en önemli sorun enflasyondur. Sorunun başlıca kaynağı yanlış ekonomi politikalarıdır" dedi.

Kadıoğlu, enflasyon oranını Afganistan, Pakistan, Irak gibi Tükiye'nin doğusundaki ülkelerle kıyaslayan bazı verileri Twitter'da paylaştı.

Ekonomistler verileri nasıl yorumladı?

Bloomberg'in gelişmekte olan ekonomiler Baş Ekonomisti Ziad Daoud, Türkiye'nin faiz oranlarının enflasyondan 47 puan düşük olduğuna dikkat çekerek bunun Avrupa, ABD, İngiltere, Japonya, Güney Afrika, Brezilya, Rusya ve Meksika gibi ekonomiler arasında en yüksek fark olduğunu belirtti.

Ekonomist Mahfi Eğilmez, Twitter'da paylaştığı yorumda faiz indirimlerinden sonra enflasyonda yaşanan kırılıma dikkat çekti.

Ekonomist Tuğba Özay, da TÜFE-ÜFE makasındaki artışa dikkat çekti.

Dış ticaret açığı ilk çeyrekte yüzde 138 oranında arttı

Öte yandan, Ticaret Bakanlığı Mart ayı dış ticaret verilerini açıkladı. Buna göre 2022 yılı Mart ayında geçen yılın aynı ayına göre; ihracat %19,8 oranında artışla 22 milyar 708 milyon dolar, ithalat %31 artışla 30 milyar 948 milyon dolar seviyesine ulaştı.

Verilere göre dış ticaret açığı Mart ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 76,7 oranında artarak 8 milyar 240 milyon dolara ulaştı.

Ocak-Mart arasındaki üç aylık ilk çeyrekte dış ticaret açığı toplam 26,4 milyar dolara ulaştı. Açığın 11,07 milyar dolar olduğu 2021 ilk çeyrekle kıyaslandığında bu, dış ticaret açığının yüzde 138 oranında arttığı anlamına geliyor.

Dış ticaret verilerine göre "en fazla ithalat yapılan 20 fasıl" arasında ilk sırada fosil yakıtların da yer aldığı mineral yakıt ve yağlar var. Buna göre Türkiye'nin mineral yakıt ve yağ ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 156 oranında arttı ve 8,4 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Türkiye'nin Mart ayında en fazla ithalat yaptığı ülkeler sırasıyla; Rusya %62,1 oranında artışla 4 milyar 112 milyon dolar, Çin %28,7 oranında artışla 3 milyar 617 milyon dolar ve Almanya %0,5 oranında artışla 2 milyar 243 milyon dolar oldu.

Diğer yandan mineral yakıt ve yağ ihracatı Mart ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 136 oranında artarak ihracatı en fazla artan fasıl oldu.

Türkiye'nin Mart ayında en fazla ihracat yaptığı ülkeler sırasıyla; Almanya %13,7 oranında artışla 1 milyar 904 milyon dolar, ABD %25,6 oranında artışla 1 milyar 561 milyon dolar ve İtalya %30,5 oranında artışla 1 milyar 276 milyon dolar olarak gerçekleşti.