Yıllardır gergin olan Türkiye-Hollanda ilişkilerinde yeni dönem: Başbakan Rutte Ankara'da Erdoğan ile görüştü

Hollanda ile Türkiye arasında 2017 yılından bu yana gergin olan ilişkiler sonrası Başbakan Mark Rutte'nin Ankara ziyareti yoğunlukla Ukrayna gündemi ile gerçekleşti.

Ankara'da bir araya gelen Hollanda Başbakanı Mark Rutte ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ortak basın toplantısı düzenledi.

Avrupa Birliği ve küresel meseleler hakkında konuştuklarını belirten Erdoğan, Ukrayna'daki gelişmeleri ayrıntılı şekilde ele aldıklarını ifade etti.

"NATO müttefikimiz Hollanda ile ilişkilerimiz ve bölgesel konulardaki diyaloğumuzu geliştirme konusunda ortak iradeye sahibiz" dedi.

"Türkiye olarak Ukrayna'daki savaşın başından bu yana net bir tavır takındık. Diplomasiye alan açılmasına dikkat çektik. Maalesef Ukrayna'daki insani dram artarak devam ediyor" diyen Erdoğan, "Bu gidişata bir an evvel son verilmesi için yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyoruz" sözlerini ekledi.

Erdoğan, Zelenskiy ve Putin ile temasların devam ettiğini belirterek "Diplomasiyi tek çıkış yolu olarak gören samimi girişimlerimizi bundan sonra da sürdüreceğiz" dedi.

Rutte ise görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra dünyadaki olaylara odaklandıklarını belirtti. Türkiye ve Hollanda'nın iki NATO ülkesi olduğu vurgusuyla Türkiye'nin ittifak için büyük bir siyasi ve askeri önem taşıdığını ifade etti.

Rutte ayrıca, "Komşusunu işgal ederek Putin, Ukrayna'nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal etmiştir. Bu kabul edilemez" dedi.

Görüşme öncesi mesajlar

Görüşme öncesi ise Almanya dışında az sayıda Avrupa ülkesinin Türkiye ile yakın temasta olduğuna işaret eden Rutte, bunun daha fazla ülke tarafından yapılması gerektiğini söyledi.

Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile telefon görüşmesi yapan Hollanda Başbakanı Rutte, Türkiye'ye ziyaret sözü vermişti. Rutte, 24 Mart'taki olağanüstüsü NATO liderler zirvesi öncesi Ankara'ya gitmenin daha uygun olacağını bildirdi.

Hollanda medyasına göre, Erdoğan'ın son dönemde hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hem de Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodomir Zelenskiy ile temas halinde olan sayılı liderlerden biri olması, ziyareti önemli kılan etkenlerden biri.

Rutte'nin Türkiye'ye ziyaretinin, Ankara - Lahey arasından uzun süredir devam eden gerilimin de yumuşamasına yol açması bekleniyor.

Hollanda Başbakanı Rutte, Cuma günü gerçekleştirilen kabine toplantısı sonrası, Ankara ziyareti konusunda olumlu mesajlar verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile "Kişisel ilişkilerinin her zaman iyi kaldığını" belirten Rutte, NATO üyesi ülkelerin birbirleriyle yoğun temaslara devam etmesinin önemine vurgu yaptı.

"Türkiye, NATO'nun doğu kanadının savunması için çok önemli" diyen Hollanda Başbakanı, şu anda Almanya dışında az sayıda Avrupa ülkesinin Türkiye ile yakın temasta olduğuna işaret ederek, bunun daha fazla ülke tarafından yapılması gerektiğini söyledi.

İlişkiler 2017'de kopma noktasına geldi

Hollanda medyasına göre, Lahey'den gelen ılımlı mesajlar ve Rutte'nin ziyaretiyle, İsrail'den sonra Hollanda'yla da ilişkilerin yumuşatılması için önemli bir sürecin başlaması bekleniyor.

NATO üyesi olan Hollanda ile Türkiye'nin ilişkileri, 2017 yılında neredeyse tamamen kopma noktasına geldi. Hollanda, anayasa değişikliği referandumu öncesi Türk hükümet üyelerinin ülkesinde propaganda yapmasına izin vermedi.

Almanya'dan kara yoluyla kaçak olarak Rotterdam'a gelen dönemin Aile ve Sosyal İşler Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın Türkiye Başkonsolosluğu'na girmesine izin verilmemiş; bakan polis gözetiminde Almanya'ya geri gönderilmişti.

Başkonsolosluk önünde yaşanan olaylar sırasında dönemin diplomatik dokunulmazlığı bulunan Türkiye'nin Lahey Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Aslan Alper Yüksel ile bazı görevliler Rotterdam polisi tarafından gözaltına alınarak saatlerce nezarethanede tutuldu.

Yaşanan olayların ardından iki ülke de karşılıklı olarak büyükelçilerini geri çekti. Yaklaşık 2 yıl sonra yeniden büyükelçi atandı. İlişkiler normalleşme eğilimine girse de, gerilim devam etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Hollanda'yı "Nazi kalıntısı" olmakla suçlaması ülkede geniş yankı buldu.

Türkiye'nin Libya, Suriye ve Azerbaycan'daki tutumu ile Doğu Akdeniz'de Yunanistan ile yaşadığı gerilim, Lahey hükümeti tarafından sık sık eleştirildi.

Geçen Ekim ayında Batılı 10 büyükelçinin, iş insanı Osman Kavala'nın serbest bırakılması amacıyla yayınladığı bildiride, Hollanda'nın Ankara Büyükelçisi Marjanne de Kwaasteniet'in de imzasının bulunması, iki ülkeyi yeniden karşı karşıya getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, imzacı büyükelçilerin sınır dışı edilmesini istediği yönündeki açıklamasının ardından, Hollanda - Türkiye ilişkilerinde bir kez daha tansiyon yükseldi. Ancak tüm tarafların çabalarıyla gerilim kısa sürdü.