Arktik Muhafızı: NATO'nun Rusya ve Çin'e mesaj niteliğindeki yeni misyonu

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

NATO, Grönland odaklı yoğun gerginliğin ardından Arktik Bölgesi'nin güvenliğini sağlamak ve caydırıcılığı artırmak için yeni bir misyon başlattı.

Arktik Muhafızı adı verilen misyonla, bölgedeki mevcut ve müstakbel ulusal tatbikatlar NATO komutası altında gerçekleştirilecek.

Arktik Muhafızı bir bakıma, NATO'nun askeri, ekonomik ve siyasi çıkarların kesiştiği stratejik bölgeye yönelik taahhüdünü resmileştirdiği anlamına geliyor.

Bölgede güçlü bir askeri varlıkla Rusya ve Çin'e mesaj göndermek isteyen NATO, Grönland odaklı gerginliği de azaltmayı hedefliyor.

NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı (SACEUR) General Alexus Grynkewich, "Arktik Muhafızı, İttifak'ın üyelerini korumaya ve dünyanın stratejik açıdan en önemli ve çevresel açıdan en zorlu bölgelerinden birinde istikrarı sağlamaya yönelik taahhüdünü vurgulamaktadır" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, ulusal güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek, NATO üyesi Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'ın ülkesine bağlanması gerektiğini savunmuş, gerekirse bunun askeri seçenekle sağlanacağını ima etmişti.

Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda ise askeri müdahalede bulunmayacağını açıklayan Trump, daha sonra NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yle görüşmüş ve bir anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

NATO'nun Arktik Muhafız misyonu kararı bu sürecin ardından geldi.

Tatbikatlara NATO komutası

Arktik Muhafızı, bölgede giderek artan NATO varlığını koordine etmeyi amaçlıyor.

Artırılmış teyakkuz faaliyeti (eVA) niteliğindeki bu yeni misyon, ABD'deki Norfolk'ta bulunan Müşterek Kuvvetler Komutanlığı (JFC) tarafından yönetilecek.

Arktik Muhafızı, NATO'nun bölgedeki konumunu güçlendiren çok alanlı bir askeri faaliyet olarak tasarlandı.

Bu misyon sayesinde NATO planlayıcılarına bölgedeki müttefiklerin ulusal faaliyetlerine tam olarak erişim imkanı sağlanacak. İttifak'ın bu eylemleri tek bir temel ve kapsamlı operasyonel yaklaşımda birleştirebilmesi mümkün kılınacak.

Norveç'te, 30 binden fazla askerle gerçekleştirilen Soğuk Müdahale ve Danimarka'nın düzenlediği Arktik Dayanıklılık tatbikat serisi Arktik Muhafızı kapsamına dahil edilecek.

Ayrıntılar henüz belirsiz olmakla birlikte, daha geniş güvenlik ihtiyaçları değerlendirildikten sonra, diğer NATO faaliyetleri de Arktik Muhafızı'na eklenebilecek.

NATO ülkeleri, Soğuk Savaş döneminden bu yana Arktik bölgesinde tatbikatlar düzenliyor.

Gelinen aşamadaki fark, Arktik tatbikatlarının ölçeğinin artırılarak NATO'nun her koşulda harekete geçmeye hazır olmasının sağlanması.

Müttefiklerin, bölgeye yönelik ulusal katkılarını önümüzdeki aylarda açıklamaları bekleniyor.

Arktik Bölgesi, Kuzey Atlantik'e açılan bir kapı niteliğinde olması ve hayati öneme sahip ticaret, ulaşım ve iletişim bağlantılarına ev sahipliği yapması nedeniyle NATO için önemli.

İttifaka göre Rusya'nın askeri aktivitelerini artırması, Çin'in bölgeye yönelik ilgisinin her geçen gün artması da NATO'nun bayrak göstermesini kaçınılmaz kılıyor.

Bölgede gerçek bir tehdit olduğunu söyleyen Rutte, yeni misyonun başlatılması konusunda, "Rusya'nın artan askeri faaliyetleri ve Çin'in Kuzey Kutbu'na olan ilgisinin artması karşısında daha fazlasını yapmamız çok önemliydi" dedi.

Rusya'nın tavrı değişir mi?

NATO'nun, Arktik Bölgesi'ndeki faaliyetlerini artırması gerektiğini uzunca süredir dile getiren ülkeler arasında son Grönland krizinin merkezinde yer alan Danimarka da yer alıyordu.

Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, "NATO'nun uzun vadeli planlarında ve tatbikatlarında Arktik bölgesinin dikkate alınmasını sağlamak için bu ivmeyi korumalıyız" dedi.

Danimarka, misyona belirgin katkı sağlayacak ülkeler arasında.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ülkesinin misyonun ilk aşamasına dört Eurofighter savaş uçağı ve havada yakıt ikmal unsurlarıyla katılacağını söyledi.

İngiltere Savunma Bakanı John Healey de İngiliz kuvvetlerinin Arktik Muhafızı misyonunda hayati bir rol oynayacağını ifade etti.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, çok sayıda müttefikin farklı katkısının söz konusu olacağının sinyalini verdi.

Başından bu yana Grönland konusundaki tartışmaları uzaktan ve sessiz seyretme eğilimini koruyan Rusya'nın, Arktik Muhafızı sonrasında tavrını değiştirme ihtimali üzerinde duruluyor.

Moskova'nın, Batılı ülkelerin bölgede askeri varlıklarını artırmaları halinde buna, karşı önlemlerle cevap vereceğine yönelik beklenti hiç de düşük değil.

Karşı önlemin askeri olma ihtimali üzerinde de duruluyor.

ABD'den yine düşük temsil

Arktik Muhafızı, bugünkü NATO savunma bakanları toplantısının da gündeminde olacak.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth toplantıya katılmayacak.

7–8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nin hazırlıklarının ve Ukrayna savaşındaki son durumun da eler alınacağı toplantıda ABD'yi, Bakan Yardımcısı Elbridge Colby temsil edecek.

Hegseth'in katılmamasıyla ABD, NATO'nun son iki üst düzey toplantısında düşük seviyede temsil edilmiş olacak.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da geçen yılın son NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmamış ve yerine yardımcısı Christopher Landau'yu göndermişti.