11. Yargı Paketi kapsamında tahliyeler başladı: Hangi suçlar kapsam dışı?
Kaynak, Adalet Peşinde Aileler Platformu / X
- Yazan, Ayşe Sayın
- Bildirdiği yer, Ankara
- Okuma süresi: 4 dk
TBMM'de kabul edilen 11. Yargı Paketi kapsamında cezaevlerinden tahliyeler başladı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren paketten, deprem kaynaklı meydana gelen öldürme suçlarından hüküm giyenler çıkarılmıştı.
Düzenleme, 31 Temmuz 2023 tarihinde veya öncesinde işlenen suçlar nedeniyle hüküm giyenleri kapsıyor.
Bu kişilerin kapalı cezaevinden açık cezaevine veya açık cezaevinden denetimli serbestliğe üç yıl daha erken ayrılmalarına olanak tanıyor.
Buna göre ilk etapta 55 bin, birkaç ay içinde de 115 bin kişinin tahliyesi bekleniyor.
Böylece kamuoyunda 'Covid-19 düzenlemesi' olarak bilinen uygulamanın kapsamı genişletilmiş oldu.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 25 Aralık'ta yaptığı açıklamada, ceza infaz kurumlarında hazırlıkların tamamlandığını ve düzenlemeden faydalanacak hükümlülerin işlemlerinin başlatıldığını söyledi.
Adalet Bakanlığı'nın BBC News Türkçe'ye verdiği bilgiye göre tahliyeler, "bir anda" değil, "kademeli" olarak gerçekleşecek.
Düzenlemenin dışında tutulan suçlar ise şu şekilde:
- Kasten öldürme suçunun, failin üstsoyu, altsoyu, eşi, boşandığı eşi, kardeşi, çocuğu, kendini savunamayacak durumda olan kişi veya kadına karşı işlenmesi,
- Deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları,
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,
- Terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar
Yol kesenlere hapis cezası
11. Yargı Paketi ile trafikte yol kesmek, bir aracı durdurmak veya engellemek suç kapsamına alındı. Bu kişilerde bir yıldan üç yıl kadar hapis cezası öngörülüyor.
Düğün, nişan ve asker uğurlamaları gibi mesken mahalde silahla ateş edenlerin cezaları da artırıldı. Bu kişiler bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilecek.
Dolandırıcılıkla mücadele kapsamında suçta kullanılan her türlü hesap 48 saate kadar askıya alınacak. Askıya alınan hesaptaki paralara el konulabilecek. Paranın mağdura ait olduğunun anlaşılması halinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilecek.
Sahte cep telefonu hattı kullanımının engellenmesi amacıyla da yeni uygulamalar gündeme geliyor.
Abonelik kaydı ancak çipli kimlik kartlarıyla gerçekleştirilebilecek. Abonelik kaydı kişinin kimliği, kimlik belgesi ve yüz veya parmak izi özetine ilişkin biyometrik veriler ya da kimliği doğrulayıcı şifre vasıtasıyla teyit edilecek.
'2500 deprem davası dosyası'
Deprem suçlularına tahliye imkânı, yargı paketindeki "Covid affı" olarak adlandırılan düzenleme kapsamında doğmuştu.
6 Şubat depremlerinde yakınlarını kaybedenlerin kurduğu Adalet Peşinde Aileler Platformu'nun itirazları üzerine, deprem kaynaklı ölüme sebebiyet verenlerin "Covid affı" düzenlemesi dışında tutulması formülünde uzlaşılmıştı.
Kaynak, Adalet Peşinde Aileler Platformu / X
Adalet Peşinde Aileler Platformu, 11. Yargı Paketi'nin Genel Kurul gündemine gelmesi üzerine Meclis önünde eylemler yapmış, ayrıca iktidar ve muhalefet partilerinin grup başkanlarıyla görüşmeler yaparak, deprem suçlarından yargılananların af kapsamından çıkarılmasını istemişti.
AKP kaynaklarının verdiği bilgiye göre sadece 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremleri sonrası açılan 2 bin 500 deprem davası dosyası bulunuyor.
'Covid izni' neydi?
11. Yargı Paketi ile gelen düzenleme, 2020 yılında Covid-19 salgını nedeniyle cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmak amacıyla getirilen "Covid izni" uygulamasının genişletilmesi olarak biliniyor.
Pandemi döneminde, açık ceza infaz kurumlarında bulunan veya denetimli serbestlikte beş yıl veya daha az süresi kalan hükümlülerin salgın riski gerekçesiyle izinli sayılması ve tahliye edilmesi sağlanmıştı.
Daha sonra "Covid izni" 31 Temmuz 2023'e kadar uzatılmıştı.
Ancak, 31 Temmuz 2023 tarihinden sonra hükmü kesinleşenler, bu düzenlemeden yararlanamamış ve bu durum "eşitsizlik" eleştirilerine yol açmıştı.
Sigorta borçları silindi
Düzenlemenin 29. maddesinde Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na geçici bir madde de eklendi.
Bu maddeyle 1 Ocak 2016 öncesine ait, ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile gecikme cezası ve gecikme zammı gibi borçların tahsilinden vazgeçildi.
Böylece bu tarih öncesine ait borçlar silinmiş oldu.
Düzenlemeden yaklaşık bir buçuk milyon kişinin faydalanacağı tahmin ediliyor.
Genel Sağlık Sigortası (GSS), Türkiye'de ikamet eden ve herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan geniş bir kesimi kapsıyor. Türkiye'de ikamet eden Türk vatandaşları 1 Ocak 2012'den bu yana zorunlu olarak genel sağlık sigortası kapsamında bulunuyor.
21 Kasım'da yapılan düzenlemeyle, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan GSS prim oranı %3'ten %6'ya çıkarıldı. Bu artışla birlikte 2025 yılında 780 TL olan aylık GSS primi, 1.560 TL'ye yükselmiş oldu.
1 Ocak 2026 itibarıyla uygulamaya konacak yeni asgari ücretle birlikte güncel prim tutarı 1.981 TL olacak.
