Kuzey Kutbu'ndaki ısınma, kutup ayılarının hastalık riskini artırıyor
Kaynak, USGS
- Yazan, Victoria Gill
- Unvan, BBC News Bilim Muhabiri
- Okuma süresi: 2 dk
Kutupların ısınması kutup ayılarının virüs, bakteri ve parazit türlerine maruz kalma riskini de artırdı.
Kutup ayılarındaki hastalıkların Kuzey Kutup Bölgesi'ndeki buzul kaybıyla ilişkisini araştıran bilim insanları, ABD'nin Alaska eyaleti ve Rusya arasındaki Çukçi Denizi'nde yaşayan kutup ayılarından alınan kan örneklerini inceledi.
Uzmanlar, 1987 - 1994 ve 30 yıl sonra 2008-2017 döneminde toplanan kan örnekleri üzerinde çalıştı.
Araştırmacılar, yeni kan örneklerinde, önceki döneme kıyasla çok daha fazla ayıya virüs, bakteri ve parazit bulaştığını gösteren kimyasal izler tespit etti.
Çalışmada kutup ayılarında incelenen altı patojenin beşi bulundu.
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'ndan Dr. Kary Rode, durumun tüm Kuzey Kutup Bölgesi ekosisteminde bir şeylerin değiştiğini gösterdiğini söylüyor.
Dr. Rode, incelemede "önemli buzul kaybı yaşanan ve kutup ayılarında karada dolaşmanın arttığı 30 yılın" ele alındığını belirtti.
Kutup ayılarında daha sık görülmeye başlanan beş patojen şöyle:
- Toksoplazmoz ve neosporosize yol açan iki bakteri
- Tularemi (Tavşan ateşi hastalığı) ve Bruselloza (Malta humması) yol açan iki tür bakteri
- Köpeklerde huysuzluk yapan bir virüs
Dr. Rode "Ayılar genelde hastalıklara karşı dayanıklıdır. Ayı nüfusunu etkiliyor gibi görünmese de Kuzey Kutbu'nda işler değişiyor" dedi.
Kaynak, USGS
Kutup ayılarıyla ilgili bilinmesi gerekenler
- Çoğunluğu Kanada'da olmak üzere, 26 bin civarında kutup ayısı yaşıyor. ABD, Rusya, Grönland ve Norveç'te de kutup ayıları var.
- Kutup ayıları Uluslararası Muhafaza ve Doğa Birliği tarafından soyu tükenme tehdidine açık türler arasında tanımlanıyor.
- Yetişkin erkekler, üç metre boya ve 600 kilo ağırlığa ulaşabiliyorlar.
- Kutup ayıları bir oturuşta 45 kiloya kadar balina yağı yiyebiliyor.
- Kutup ayılarının çok güçlü bir koku hissi var. Avının kokusunu 16 kilometre uzaklıktan alabiliyor.
- İyi yüzücüler ve kıyıdan 100 kilometre açıkta görülebiliyorlar. Kısmen pençelerinde perde olması sayesinde, saatte 10 kilometre hızla yüzebiliyorlar.
Kaynak, USGS
ABD'de kutup ayıları tehdit altındaki türlerden biri olarak tanımlanıyor.
Uzmanlar, türün geleceğine en büyük tehdidin, buzul yaşam alanının sürekli kaybedilmesi olduğunu söylüyor. Kutup ayıları buzulları avlanırken bir platform olarak kullanıyor. Sudaki avlarına bir anda saldırarak avlanıyorlar.
Tasma kameralar kullanılarak yapılan daha önceki araştırmalar, üzerinden avlanacak buzul olmayınca yılın daha büyük bir bölümünü karada geçirdiklerini, bu nedenle de yeterli yiyecek bulamadıklarını göstermişti.
Dr. Rode kutup ayılarının beslenme zincirinin en tepesinde olduğunu hatırlatarak "Çalışmamız, bazı patojenlere öncelikle avladıkları türler üzerinden maruz kaldıklarını gösteriyor" dedi.
"Yani kutup ayılarında patojenlere maruz kalmada gördüğümüz değişiklikler, diğer türlerin de deneyimlediği değişikliklere işaret ediyor."
Araştırma, bilim dergisi PLOS One'da yayımlandı.
