OPEC+ petrol üretiminde kesintiye gideceğini açıkladı

Dünyanın en büyük petrol üreticisi ülkelerinin, petrol ihracatında kesintiye gitmekte anlaşmasının ardından petrol fiyatlarının yükselişe geçmesi bekleniyor. Goldman Sachs’ten Morgan Stanley’e kadar birçok kurum ileriye dönük petrol fiyatlarının artacağı tahmininde bulundu.

Suudi Arabistan ve Rusya'nın da içinde olduğu OPEC+ ülkeleri, günlük petrol üretimini Kasım ayından itibaren 2 milyon varil azaltma kararı aldı.

Goldman Sachs Enerji Analisti Damien Courvalin Bloomberg televizyonuna, “Şu an arz tarafındaki tüm gelişmeler yıl sonuna doğru fiyatların yükseleceğine işaret ediyor.” dedi.

Banka, brent petrol için son çeyrek tahminini 100 dolardan 110 dolara yükseltti.

Kararı alan OPEC+, 13 OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) üyesi ve petrol üreticisi diğer 10 ülkeyi kapsıyor.

OPEC+ bu kararı, son aylarda yavaşlayan küresel ekonomi nedeniyle düşen petrol fiyatlarını istikrara kavuşturmak için aldıklarını açıkladı.

Ancak karar, petrolün fiyatının artması endişelerini beraberinde getiriyor.

OPEC+ grubunun böyle bir karar alacağı söylentileri bile bu hafta petrol fiyatlarının yükselmesine neden olmuştu.

Brent petrolün varil fiyatı Çarşamba günü yüzde 2 artarak 93 Amerikan dolarına yükseldi.

Bu, koronavirüs salgınının yaşandığı 2020 yılından bu yana üretimde yapılan en büyük kesinti olacak.

OPEC+ grubunun kararı, Rusya'nın Ukrayna işgali sonrası artan petrol fiyatları nedeniyle üretimin artırılması çağrısı yapan ABD'nin bu talebine de ters düşüyor.

Beyaz Saray kararla ilgili olarak "sağduyusuz bu gelişmeden üzüntü duyduklarını" açıkladı.

Avusturya'nın başkenti Viyana'da toplanan OPEC üyeleri ise küresel ekonominin resesyona girme endişesi bulunan bir ortamda petrole olan talepteki belirsizliğe karşı atılan bir adım olduğunu söyleyerek kararı savundu.

Birleşik Arap Emirlikleri Enerji Bakanı Süheyl Al Mazrouei, "Bu siyasi değil, teknik bir karar" dedi.

Kuveyt'in Petrol Bakanı Vekili Muhammed el-Fares ise kararın piyasaya olumlu etkisi olacağını savundu.

OPEC üyesi ülkeler şöyle: Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Venezuela, İran, Irak, Libya, Kuveyt, Cezayir, Angola, Kongo, Ekvator Ginesi, Gabon, Nijerya, .

2016'da kurulan OPEC+'daki 10 diğer ülke şöyle: Azerbaycan, Bahreyn, Brunei, Kazakistan, Malezya, Meksika, Umman, Rusya, Güney Sudan ve Sudan.

OPEC+ nedir?

OPEC+, dünya pazarında ne kadar ham petrol satılacağına karar vermek için düzenli olarak toplanan ve 23 petrol ihraç eden ülkeden oluşan gruba verilen isim.

Bu grubun kalbinde, çoğunluğunu Orta Doğu ve Afrika ülkelerinin oluşturduğu OPEC'in (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) 13 üyesi bulunuyor.

OPEC, dünya çapında petrol arzını ve fiyatını sabitlemek amacıyla 1960 yılında bir kartel olarak kuruldu.

Bugün, OPEC ülkeleri dünya ham petrolünün yaklaşık yüzde 30'unu üretiyor. Günde 10 milyon varilden fazla üreten Suudi Arabistan, OPEC içindeki en büyük petrol üreticisi konumunda.

OPEC+ ise petrol fiyatlarının düşük olduğu 2016 yılında OPEC'in diğer 10 petrol üreticisiyle güçlerini birleştirmesiyle ortaya çıktı.

Bu yeni üyeler arasında günde 10 milyon varilin üzerinde üretim yapan Rusya da bulunuyor.

Tüm bu ülkeler dünyadaki toplam ham petrolün üretiminin yaklaşık yüzde 40'ını üretiyor.

Enerji Enstitüsü'nden Kate Dourian, "Opec+ piyasayı dengelemek için arz ve talebi belirliyor. Petrol talebi düştüğünde arzı da düşürerek fiyatları yüksek tutuyorlar." diyor. Kuruluş ayrıca piyasaya daha fazla petrol pompalayarak fiyatları düşürebiliyor.

OPEC+ neden arzı düşürüyor?

Mart 2020'de Viyana'da düzenlenen ilk fiziksel toplantısında OPEC+ üyeleri, küresel petrol üretimini Ağustos 2022'den itibaren günde iki milyon varil azaltarak 42 milyon varilin altına düşürmeyi kabul etmişti.

Kasım ayından itibaren uygulanmaya başlanacak olan kesinti, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 2'sini oluşturuyor ve beklenenden daha büyük bir kesinti olacağı anlamına geliyor.

Karar Haziran ayındaki 122 dolarla zirveyi gören petrol fiyatlarının 90 doların altına düşmesi üzerine geldi. Açıklamanın ardından fiyatlar yükseldi.

Yükselen petrol fiyatları, küresel çapta enflasyonun yükselmesine katkıda bulundu.

ABD, kısmen daha düşük petrol fiyatlarının Rusya'nın gelirlerini düşüreceği için OPEC+'ın kesintileri durdurmasını istemişti.

ABD Başkanı Biden, Temmuz ayında, OPEC+ içindeki en büyük petrol üreticisi olan Suudi Arabistan'ı ziyaret ederek Veliaht Prens Muhammed bin Salman'dan petrol üretimini artırmasını istemişti. Veliaht bu isteği reddetti.

İngiltere'nin eski başbakanı Boris Johnson da Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden üretimi artırmalarını istemişti ancak başarılı olamadı.

Rus petrolünü kimler alıyor?

Rusya Ukrayna'yı işgal ettikten sonra birçok ülke Rusya'dan petrol ithalatını azalttı ve petrolün fiyatı düşmeye başladı.

Rus ham petrolünün fiyatı bir noktada Brent ham petrolünün 30 dolar altına düşmüştü.

Aradaki fark Eylül ayının sonunda yaklaşık 20 dolardı.

Rusya'ya karşı yaptırım uygulamayan Hindistan ve Çin, ülkenin deniz yoluyla yapılan petrol ihracatının yarısından fazlasını alıyor.

Rusya şu anda Çin'in en büyük petrol tedarikçisi konumunda.

Avrupa Birliği, 5 Aralık'tan itibaren Rus ham petrolüne ambargo uygulamayı planlıyor.

ABD ulusal rezervi kullanmayı sürdürecek

ABD, petrol fiyatlarındaki yükselişin önüne geçmek için ulusal rezervi "uygun biçimde" kullanmayı sürdüreceğini ve pompa fiyatlarını dizginleyebilmek için diğer başka yollar da aranacağını açıkladı.

Kasım ayında ara seçimlere gidecek olan ABD'de petrol fiyatı seçmen için en öncelikli konulardan biri.

OPEC+ grubunun bu kararı, ABD'nin Rusya petrolüne tavan fiyat belirlenmesi girişimlerini de sekteye uğratacak. Washington, Ukrayna işgali süren Rusya'nın petrol gelirlerini azaltmak için bir tavan fiyat belirlenmesini istiyordu.

Yüksek petrol fiyatları, bu yıl başında dünyayı vuran tüketici fiyatlarındaki artışın başlıca nedenlerinden biri. Enflasyon oranları onyıllardır görülmeyen seviyelere çıkarken, pahalılık beraberinde siyasi gerginlikleri de artırıyor.

Brent ham petrolün varil fiyatı ilkbahar aylarında 130 dolara çıkarken, Eylül ayında 84 dolara kadar inmişti.