Bartın'daki maden ocağında hayatını kaybeden işçiler defnedildi

Fundanur Öztürk | Amasra/Bartın

Amasra’da Türkiye Taşkömürü Kurumu’na ait maden ocağında hayatını kaybeden maden işçilerinin cenazeleri kaldırıldı. BBC Türkçe'den Fundanur Öztürk, cenazelerden izlenimlerini yazdı:

İlçede derin bir yas ve öfke hakim. 

Dün 21 cenaze defnedilmişti, bugün de ilçenin çeşitli köy ve mahallerinde, peşi sıra selalar okunuyor.

Komşular öğleden önce bir yakının cenazesine, öğleden sonra bir başkasının cenazesine katılıyor. 

Ahatlar köyünde hayatını kaybeden madenci Mehmet Bulut’un kardeşi Muammer Bulut, aynı köyde hayatını kaybeden diğer madenci arkadaşı Şaban Yıldırım cenaze aracına nakledilirken, “Seni de mi abimin yanına koydular kardeşim. Hepimizi dağıttılar” diyerek ağlıyor. 

Evlerin önünde toplanan kalabalıklar, ailelerin yasını paylaşıyor. 

Maden işçileri Şaban Yıldırım, Mehmet Bulut, Okan Akgül’ün cenazesi Ahatlar köyünde son yolculuğuna uğurlanıyor.

Her cenaze kapısında benzer şeyler konuşuluyor: 

“Başka çareleri yok, yine o madene girmek zorundalar.”

"Emekliliğine bir yıl kalmıştı"

38 yaşındaki Öner Yıldız’ın annesi, Kaleşah Mahallesi’ndeki evinin önünde yakınlarına şunları söyledi:

“Bana bir şey olursa çocuklara bakar mısınız diyordu. O yüzden evini bize yakından aldı. Bilmiyor muydu? Zaten biliyordu bunun olacağını.”

BBC Türkçe’ye konuşan Mehmet Yıldız ise, kardeşinin emekliliğine sadece 1 yılı kaldığını söylüyor. 

“Maden ocağında gaz kokusu olduğunu bir hafta önce söyledi”

Öner Yıldız’ın cenaze evinden, Ahatlar köyündeki Şaban Yıldırım’ın cenazesine gidiyoruz. 

Şaban Yıldırım’ın 28 yaşındaki eşi Sena Yıldırım, ikiz bebeklere hamile. 

Çocuğunuz var mı diye sorduğumda, “Karnımda, ikizler...” diyerek ağlamaya başlıyor. 

Genç çift henüz 1 yıllık evli. Sena Yıldırım’ın annesi Nesrin Akkuş, Şaban Yıldırım’ın bir haftadır maden ocağında bir terslik olduğunu anlattığını söylüyor:

“Maden ocağında gaz kokusu olduğunu, buna önlem olarak madenin temizleneceğini söylüyordu. Temizlediler. Bizim canlarımızı temizlediler.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘kader’ açıklamasına tepki

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan dün Bartın’da yaptığı konuşmada, Amasra’nın en ileri imkanlara sahip ocak olmasına rağmen böyle bir şeyin yaşandığını söyledikten sonra “Birileri bununla dalgasını geçebilir ama önemli değil, biz kader planına inanmış insanlarız. Bunun ne dünü, ne bugünü, ne yarını… Hiçbir zaman ne yapmayacaktır? Olmayacaktır. Bunlar her zaman olacaktır, bunu da bilmemiz lazım” demişti.

Bu açıklama siyasetçilerden ve meslek örgütlerinden tepki çekti.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, bugüne kadar madenlerde binlerce kişinin ölmesine rağmen patronların ceza almadığını, sorumluların yargılanmadığını ve siyasilerin istifa etmediğini söyledi ve ekledi:

“’Kaza’ diyorlar, ‘fıtrat’ diyorlar, ‘kader’ diyorlar… Tüm bu sözler yaşanan faciaların arkasındaki sorumluları gizlemek için söyleniyor.

“Gerekli önlemleri almadan, denetim yapmadan, güvenli koşulları oluşturmadan madencileri yerin yüzlerce metre altına gönderirseniz buna kaza diyemezsiniz. Bunun adı düpedüz cinayettir. Her cinayette olduğu gibi bunun da mutlaka faili vardır.”

Kocaeli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde endüstri ilişkileri, emek tarihi ve çalışma hukuku üzerine çalışmalar yürüten Doç. Dr. Aziz Çelik, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre Türkiye’nin Avrupa’da en fazla madencinin hayatını kaybettiği ülke olduğunu yazdı.

ILO verilerinde 2021 yılında Türkiye’de 75 madencinin öldüğü, listede ikinci ve üçüncü sıralarda bulunan Ukrayna ve Polonya’da ise en güncel verilerin olduğu 2020 yılında sırasıyla 30 ve 14 işçinin öldüğü görülüyor.

Twitter hesabından bir paylaşım yapan Çelik, “İşçi ölümleri, iş cinayetleri kuralla, denetimle, hukukla, planla ve bilimle önlenir. Kadere havale ederek değil! Kanun işverene ‘acil durum planı yap’, ‘önlem al’, ‘ölçüm yap’ diyor, kader planı değil” ifadelerini kullandı.

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu da “Hangi çağda yaşıyoruz Allah aşkına, neden bu maden kazları kitle ölümleri sadece Türkiye’de oluyor?” diye tepki gösterdi.

Bakan Dönmez: Üretime ara verilecek

Bartın'ın Amasra ilçesindeki maden faciasıyla ilgili konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, yer altında yangının devam ettiğini ve bu nedenle alanı kapatma kararı aldıklarını, üretime ara verileceğini duyurdu.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez, Amasra’da patlamanın yaşandığı maden sahasında koordinasyon merkezinde görüştükten sonra ortak açıklamada bulundu.

Dönmez, yangının kısmi olarak devam ettiğini belirterek “Bugün itibariyle teknik ve güvenlik ekiplerimiz kısmi devam eden yangınla mücadeleye devam ediyor ve o alanı komple kontrol altına alabilmek için kapatma kararı verildi. Şu anda baraj yapma işlemleri devam ediyor. Arkasında da azot ve gerekirse su ve diğer kimyevi maddeleri ocağa basmak suretiyle orayı kontrol altına alacağız. Sonrasında tesisin yeniden üretime hazırlanması için oluşan hasarları tespiti ve bunların yeniden düzenlenmesi gibi işlemler devam edecek. Tabii ki bu işler bitinceye kadar Amasra müessesemizde kömür üretimine de ara veriyoruz” dedi. 

Bozdağ tedbirlerin bundan sonra geliştirilerek uygulanmaya devam edeceğini ifade ederek, “İlk önce 3 cumhuriyet savcısı görevlendirildi, ancak olayda hayatını kaybeden işçilerimizin artması nedeniyle sayı 5’e çıkarıldı." dedi:

"Şu anda içeride soğutma çalışmaları henüz bitmediği için delil tespiti yapma henüz mümkün değil, ancak bundan sonraki süreçte soruşturmanın gerekleri neyse titizlikle yerine getirilecektir ve maddi hakikat bütün gerçekliği ile ortaya çıkacaktır.”