AKP'den yeni yasa teklifi: Doğum izni, çocuklara sosyal medya yasağı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

AKP, çocukların sosyal medya ve dijital oyun platformlarına girişini sınırlayan ve kadınların doğum izninin süresini uzatan torba yasa teklifini meclis başkanlığına sundu.

"Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun Teklifi" 29 maddeden oluşuyor.

AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, yasa teklifinde öngörülen düzenlemelerle ilgili mecliste açıklama yaptı.

Kamuoyunda uzun süredir tartışılan çocuklara sosyal medya sınırlamasına ilişkin düzenleme de bu yasa teklifi içinde yer aldı.

Teklif doğum izni ile ilgili değişikliğin yanı sıra Çocuk Koruma Kanunu'nda değişiklikler ve sosyal hizmet kurumlarıyla ilgili düzenlemeleri de içeriyor.

Çocuklara sosyal medya kısıtlaması

Yasa teklifi, çocukların sosyal medya ve dijital oyun platformlarını kullanmalarına yaş kategorilerine göre yasak ve sınırlama öngörüyor.

Bu çerçevede, sosyal ağ saylayıcılarına 15 yaş altındaki çocukların bu platformlara kaydını engelleyecek etkin yaş doğrulama sistemleri kurma ve ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu getiriliyor.

On beş yaş üstü çocuklar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış güvenli hizmet, ebeveyn denetim araçları sunma ve tüm bu konularda alınan önlemlere belli periyotlarla raporlama yükümlülüğü getirililmesi öngörülüyor.

Sosyal ağ sağlayıcılar ayrıca acil durumlarda zararlı içeriklere bir saat içinde müdahale etmek zorunda olacak.

Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen veya aykırı davranan küresel ölçekli platformlar için caydırıcılığı artırmak amacıyla bir önceki yılki küresel cirolarının yüzde üçüne kadar idari para cezası ve kademeli bant daraltma yaptırımı uygulanacak.

Günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcıları, Türkiye'de temsilcilik açacak ve oyunları da yaş kriterlerine göre derecelendirecek.

Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen platformlara idari para cezasından, bant genişliği daraltmasına kadar uzanan bir dizi yaptırım öngörülüyor.

Yasa teklifinde, gerek dijital oyun platformları, soysal ağ sağlayıcıları, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na gerekli altyapıyı oluşturmaları için 6 aylık süre tanınıyor.

Doğum izni tartışması

Teklifte, son yıllarda Türkiye'nin nüfus artış oranının gerilemesi nedeniyle, doğum oranlarını artırmayı teşvik edici bazı düzenlemeler öngörülüyor.

Bu çerçevede, halen 16 hafta olan doğum izni 24 haftaya kadar çıkarılıyor.

Sağlık durumu çalışmaya elverişli raporu alan kadınlar, doğum öncesi izninin bir bölümünü doğum sonrasına aktarabilecek.

Memurlar gibi, işçi statüsündekiler için de babalık izni 10 güne çıkarılıyor.

Yasanın çıktığı tarihte doğum izninde olan kadınlar da yeni yasa hükümlerinden yararlanacak.

Leyla Şahin Usta, doğum izninin artırılmasının kadın istihdamı aleyhine sonuç doğurma riskine ilişkin soru üzerine, bu konuda yasalarda yaptırım olduğunu söyledi.

Mevcut mevzuatta doğum izni sonrası işe geri dönüşle ilgili herhangi bir ayrımcılığa uğrayan annelerin haklarının olduğunu belirten Usta, "Bunu uygulamakta zorluk çekiyorduk. Kamudaki kadar izinlerin kullanılması noktasında, 24 hafta için bir netlik yoktu" dedi.

Usta, "Uygulamayla ilgili bir sorun yaşanırsa zaten mevcut mevzuatımızda yaptırımı var. Bizim amacımız kadınların istihdam ve annelik arasında sıkışmamasını sağlamak" dedi.

Yasa teklifi ile getirilen diğer önemli düzenlemelerden biri de Çocuk Koruma Kanunu'nda olacak.

Buna göre cinsel saldırı, çocuğun cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu suçları, kasten adam öldürme gibi suçlardan hüküm giyenler, kamu ve özel sektörde, kreş, yurt çocuk hizmet birimleri dahil, çocuklarla ilgili hiçbir kurumda çalıştırılamayacak.

Sosyal hizmet kurumlarına merkezi kamera

Yasa teklifi ayrıca sosyal hizmet kurumlarının merkezi kamera sistemi ile izlenmesinin yolunu açıyor.

Buna göre özel gereksinimli bireylerin kaldığı sosyal hizmet kurumlarında suç işlenmesinin önlenmesi, acil durumlarda erken müdahalenin sağlanması gerekçesiyle merkezi izleme sistemine bağlı kamera sistemlerinin kurulması hükme bağlanıyor.

Kişisel veriler, adli veya idari bir soruşturmaya konu olmaması halinde kayıt tarihinden itibaren iki yıl sonra silinecek.

Koruyucu aileliği yaygınlaştıracak önlemler de devreye sokulacak. Bu çerçevede, sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailelerin SSK pirimi devlet tarafından ödenecek.

Yasa teklifinde Darülaceze Nizamnamesi'nde de değişiklik yapılıyor.

Sadece İstanbul'da doğan ve bu ilde ikamet eden kişilerin yardıma muhtaç kişilerin kabul edildiği Darülaceze'nin yurtiçi ve yurtdışında hizmet vermesinin yolu açılıyor.

Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımlar kurumlar vergisi matrahından indirilecek.

Sosyal yardımların daha geniş kesimlere ulaştırılabilmesi için Darülaceze'ye gıda bankacılığı faaliyetinde bulunma izni verilecek.