Eğitim ve sağlık harcamaları, kredi kartı limitinin düşürülmesinden etkilenmeyecek

Bir market kasası önünde alışveriş yapan bir erkek, ödeme için yeşil renkli bir kredi kartını uzatıyor.

Kaynak, Getty Images

    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Bildirdiği yer, Ankara
  • Okuma süresi 4 dk

Kredi kartlarıyla yapılan eğitim ve sağlık harcamaları, kredi kartlarının limitlerini düşürmeyi öngören yeni düzenlemeden etkilenmeyecek.

Kredi kartında toplam limiti 400 bin liranın üzerinde olan ve limitini doldurmayan kullanıcıların limitleri kademeli olarak düşürülecek.

Toplam kredi kartı limiti 400 bin liranın üzerindeki kullanıcıların limitleri 15 Şubat'a dek dolmazsa, yüzde 50 ile 80 arasında değişen oranlarda azaltılacak.

Ancak eğitim ve sağlık harcamaları kapsam dışında tutulacak.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankalara eğitim ve sağlık harcamalarının yeni düzenlemede istisna tutulacağına dair talimat gönderdi.

Eğitim ve sağlık harcamalarının olumsuz etkilenmemesi için gerekli sistem değişikliğinin yapılması gerektiği belirtildi.

Bankalara sistemsel altyapı ve operasyonel süreçler için üç ay süre tanındı.

BDDK ilgili kararı 30 Ocak Cuma gece yarısı açıklamıştı.

Kullanıcılardan gelen eleştirilerin ardından ertesi gün bir açıklama daha yaparak, kart sahiplerinin yüzde 75'inin bu karardan etkilenmeyeceğini duyurmuştu.

BDDK'ya göre ilk aşamada düşük kredi kartı limitine sahip dar ve orta gelirli müşterilerin mevcut limitleri korunacak.

Diğer kişilerin ise aktif olarak kullanmadıkları yüksek kredi kartı limitleri, gelir düzeyleriyle uyumlu hale getirilecek.

BDDK, düzenlemenin finansal istikrarın korunması amacıyla hayata geçirildiğini söyledi.

Ayrıca kullanılmayan kart limitlerinin sınırlandırılmasıyla birlikte yasa dışı bahisle mücadeleye katkı sağlanacağını belirtti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinde kredi kartıyla yapılan toplam harcamalar içerisinde en yüksek payı genellikle market harcamaları oluşturuyor.

Özellikle okul taksitleri ve beklenmeyen sağlık harcamalarında da kredi kartları yaygın olarak kullanılıyor.

Bunların yanı sıra akaryakıt, giyim, aksesuar ve elektronik eşya harcamaları da öne çıkıyor.

Limit nasıl belirlenecek?

Kart sahiplerinin tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti ilk yıl için aylık ortalama gelirinin en yüksek iki katı, ikinci yıldan sonra ise en fazla dört katı olabiliyor.

Yeni kart çıkarılması veya mevcut kartların limitinin artırılmasında aylık veya yıllık ortalama gelir dikkate alınıyor.

Yeni kararla birlikte gelir düzeyinin teyidi yalnızca bankalara sunulan resmi evraklar üzerinden gerçekleştirilecek.

Kredi kart limiti 400 bin ve altına düşenlerin limit artış taleplerinde, 400 bin liraya kadar olan kısım için gelir ispatı şartı aranacak.

Diğer tüm artışlar için de finansal skorlarına bakılacak. Kullanıcıların beyan ettiği gelirleri ispatlaması gerekecek.

Limitler ne kadar düşürülecek?

BDDK'nın kararı toplam kredi kartı limiti 400 bin liranın üstüne olan kullanıcıları ilgilendiriyor:

  • Toplam kredi kartı limiti 400 bin TL üzerinde 750 bin TL'nin altında olanların kredi kartlarının limitleri, hesap kesim tarihleri itibarıyla, kullanılabilir limitinin en düşük olduğu dönemdeki miktarının yüzde 50'sine tekabül eden tutar kadar azaltılacak.
  • Toplam kredi kartı limiti 750 bin TL'nin üzerinde olanların kredi kartlarının limitleri, hesap kesim tarihleri itibarıyla, kullanılabilir limitinin en düşük olduğu dönemdeki miktarının yüzde 80'ine tekabül eden tutar kadar azaltılacak.
  • Limit azaltım işlemleri 15 Şubat'a kadar gerçekleştirilecek ve tüm bu işlemler bankalar tarafından 1 Ocak 2027 tarihine kadar aylık/yıllık ortalama gelirleriyle uyumlu hale getirilecek.

Yüksek tutarlı acil ödemeler nasıl karşılanacak?

BDDK'nın kararına yönelik eleştirilerde acil ve yüksek tutarlı ihtiyaçların nasıl karşılanacağı sorusu öne çıktı.

Eğitim ve sağlık masrafları başta olmak üzere vatandaşların gıda alışverişlerinde de yaygın olarak kredi kartı kullandığı biliniyor.

Uzmanlar, yüksek enflasyon ve düşük maaşlar sebebiyle alım gücü düşen kişilerin kredi kartlarını beklenmeyen acil ödemelerde kullandığını belirtiyor.

Uzmanlar ayrıca nakit zorluğu yaşayan ve acil ihtiyaçlarını kredi kartından karşılayan kişilerin yasa dışı kanallara yönelme riskine dikkat çekiyor.

X paylaşımını geçin
X içeriğine izin veriyor musunuz?

Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.

Uyarı: BBC üçüncü taraf sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.

X paylaşımının sonu

BDDK: Kullanıcıların yüzde 75'i etkilenmeyecek

Eleştirilerin sürmesi ardından BDDK konuyla ilgili ikinci bir açıklama yaptı.

Kararın finansal istikrarın güçlendirilmesini sağlamak için bir paket halinde Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TCMB koordinasyonunda alındığı belirtildi.

Düzenlemenin tüketicinin korunması, alt gelir gruplarının desteklenmesi, yasa dışı bahisle mücadele ve uluslararası düzenlemelere uyum adına yapıldığı belirtildi.

BDDK açıklamasında kullanıcıların sadece yüzde 25'inin yeni düzenlemeden etkileneceği belirtildi.

Aralık 2025 itibarıyla 40,7 milyon tekil kredi kartı kullanıcısı olduğu, bunun 30,6 milyonunun (yüzde 75'inin) 400 bin TL altında kredi kartı limitine sahip olduğu kaydedildi.

Açıklamaya göre 750 bin TL altında kredi kartı kullanıcısının oranı ise yaklaşık yüzde 90 düzeyinde.

Açıklamada 400 bin TL kredi kartı limiti olan bir kart kullanıcısının kredi kartı limitlerinde herhangi bir kesintiye gidilmeyeceği belirtildi.

Kredi kartı kullanıcılarının gelirlerini teyit etmek suretiyle gelirlerinin 4 katına kadar kredi kartı limiti kullanmalarının önünde bir engel bulunmadığı kaydedildi.

Borçların yeniden yapılandırması nasıl olacak?

BDDK ayrıca bireysel kredi kartı borçlarının ve 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılması için imkân tanıdı.

Borç sahiplerinin üç ay içinde yapılandırmaya başvurması halinde borçlar en fazla 48 aya kadar taksitlendirilebilecek.

Yapılandırma kapsamında düşük taksitlerle borç kapatma imkânı sunulacak.

Kredili mevduat hesapları da sınırlandırılacak: Eğitim harcamaları muaf tutulacak

Düzenlemeye göre Kredili Mevduat Hesapları (KMH) da gelire göre sınırlandırma kapsamında yer aldı.

Bankalar bireysel müşterilere bu hesaplar açarken veya bunların limitini artırırken, müşterinin banka tarafından belgelendirilebilir aylık ortalama geliri esas alınacak.

Bireysel müşterilere tanınan kredili mevduat hesap limitleri aylık gelirin en fazla iki katı olabilecek.

Ancak eğitim ödemeleri amacıyla açılan kredili hesap limitleri ise bu sınırlamadan muaf tutulacak.

BDDK tarafından ikinci yapılan açıklamada, eğitim ödemeleri amacıyla bireysel müşterilere tanınan kredili mevduat hesap limitlerinin bu limitlere ilişkin sınırlamadan muaf tutulduğu belirtildi.

Kredi kartı borçluluğu ne seviyede?

Türkiye'de milyonlarca kişi nakit ihtiyacını kredi kartlarıyla karşılıyor.

Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'nin Kasım 2025 verilerine göre, bireysel kredi kartı kullananların sayısı 40,7 milyona ulaştı.

Buna göre kullanıcıların bireysel kredi kartı borcu toplamı 2 trilyon 828 milyar TL oldu.

Kişi başına düşen ortalama kredi kartı borcu son bir yılda yüzde 50'nin üzerinde artarak 69 bin 555 TL'ye çıktı.

Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 46 bin 835 bin seviyesindeydi.

Kredi kartı kullanımında İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya gibi büyükşehirler zirvede yer alıyor.

Son 12 ay içerisinde kredi kartı kullanımı en fazla artan 10 il arasında ise 6 Şubat depremlerinden etkilenen şehirler yer alıyor.

Yüzde 78 ile Adıyaman, yüzde 76 ile Kahramanmaraş, yüzde 71 ile Hatay ve yüzde 67 büyüme ile Malatya başı çekiyor.