CHP Tüzük Kurultayı: Muhaliflerin önergeleri reddedildi, 28 maddelik değişiklik kabul edildi
Kaynak, CHP
- Yazan, Ayşe Sayın
- Unvan, Ankara, BBC Türkçe
- Okuma süresi: 6 dk
Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP), sembolik açılışını Sivas Kongresi’nin 105. yıldönümü nedeniyle 4 Eylül’de Sivas’ta yaptığı Tüzük Kurultayı’nda, 28 maddelik tüzük değişikliği kabul edildi.
Milletvekili adaylarının belirlenmesi yönteminde değişiklik, parti kurullarında görev alanlara 3 dönem sınırlaması parti tüzüğüne girdi.
Kurultayda en çok tartışılan madde ise milletvekili adayının belirlenmesi yöntemiyle ilgili getirilen “önseçim” düzenlemesi oldu. Bu madde ve tüzük komisyonunun hazırladığı taslak üzerinde verilen değişiklik önergelerinin tümü reddedildi ve komisyonun hazırladığı metin aynen kabul edildi.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, delegelere yaptığı teşekkür konuşmasında, “Partinin bir çelişme varmış gibi göstermeye çalışanların boşa düşmesi açısından alınan sonuç fevkalade kıymetli” dedi.
Ankara'da ATO Congressium’da resmen başlayan ve “İkinci Yüzyıl Değişim Kurultayı” adı altında yapılan CHP'nin Tüzük Kurultayı'na seyirci alınmıyor. Kurultay salonunda, “CHP Türkiye’nin birinci partisi”, ‘Her derdin var bir çaresi, CHP” pankartları yer aldı. Salondaki dijital ekranlarda da CHP’nin yerel seçim başarısını anlatan videolar, miting görüntüleri yayınlandı. Kurultaya sadece delegeler ile onur kurulu üyeleri ve eski genel başkanlar davet edildi.
Kurultayın öğleden sonraki bölümünde, Tüzük Komisyonu'nun önerilerinin müzakeresine geçildi.
Kılıçdaroğlu katılmadı
Kurultaya, CHP ve kendini fesheden Sosyal Demokrat Hakçı Parti’nin (SHP) genel başkanları Altan Öymen, Hikmet Çetin, Murat Karayalçın ve Kemal Kılıçdaroğlu da davet edildi ve Özel salona 3 eski genel başkanla geldi.
Ancak, CHP'nin 7. Genel Başkanı Kılıçdaroğlu ise kurultaya katılmadı.
Kaynak, CHP
Özel, İmamoğlu’na sahip çıktı: Partimizin gözdesini kem gözlere bırakmayız
Kurultay Başkanlık Divanı'nın oluşmasının ardından, kurultayın açılış konuşmasını yapan Genel Başkan Özgür Özel, göreve seçilmesinden bu yana partide yaşanan değişimi anlattı.
Özel, hakkındaki dava nedeniyle hakkındaki “siyasi yasak” iddiaları dile getirilen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve MHP’li milletvekillerinin dava açarak siyasi yasak istediği eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'na sahip çıktı.
Yargı eliyle siyasetin dizayn edilmeye çalışıldığını belirten Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Geçtiğimiz haftalarda Sayın Ekrem İmamoğlu’nun uzun süredir bekletilen dosyaları üzerinden maksatlı biçimde sızdırıldı. Sayın İmamoğlu bu çabalara karşı kendi duruşunu en kararlı, en net bir biçimde ifade etti.
“Partinin genel başkanı olarak herkesin huzurunda ifade ediyorum ki Sayın İmamoğlu’nun tutumu partimizin tutumudur. CHP Ekrem İmamoğlu’nın yanındadır. İstanbul’un sevgilisi, partimizin gözdesini kimsenin kem gözlerine bırakmayız.”
Kaynak, CHP
'Aday gösterilmeyince başka partiden aday olanlar partide görev alamayacak'
CHP lideri, yerel seçimlerde partinin yeniden aday göstermemesi üzerine başka partilerden veya bağımsız aday olanlara da tepkiliydi:
“Partiyi bırakıp bağımsız aday olup bizim partimize seçim kaybettirip AK Parti’nin kazanmasını sağlayanları bir kenara not etmedik. Bizim onlarla işimiz gücümüz yok.
"Kişisel hırslarından dolayı bu partinin karşısında adaylaşanlar adaylaştıkları yerde kalsınlar. O dönem bu hataları yapanlar bir daha bu partide görev almayacaklardır.”
Kaynak, CHP
Normalleşme tartışmaları: Ne AKP ile ittifak ne de Cumhur İttifakı’na iltihak görüşmesi
Normalleşme süreci kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüşmesi nedeniyle kendisini eleştirenlere de yanıt veren Özel, tüm kamuoyu araştırmalarının halkın bu sürece destek verdiğini ifade etti ve “Çünkü normali budur” dedi.
Siyasetin yıllardın normalinden saptığı için milletin sorunlarının çözülemediğini kaydeden Özel, , “Yaptığımız görüşme ne AK Parti ile ittifak görüşmesi ne de Cumhur İttifakı’na iltihak görüşmesidir” ifadelerini kullandı.
İktidarın yeni anayasa talebine, “önce mevcuda uyun” koşulunu getirdiklerini anımsatan Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yarın bir sihirli değnek bu iktidarın başına değerse, yarın sabahtan itibaren tüm AİHM, AYM kararlarına uyarlarsa, kuvvetler ayrılığını uygular, yürütmenin meclisin ve yargı üzerindeki tahakkümünü ortadan kaldırırlarsa, bu konuda geçmiş hatalarını telafi eder, yeni hatalar yapmazlarsa CHP yeni anayasa tartışmalarına kulak kabartabilir.”
Özel, “normalleşme CHP’ye yarıyor” kaygısına kapılanların kendileriyle kavga etmek, “AKP iktidarı dönemindeki eski Türkiye’ye dönmek istediğini” belirterek, kendilerinin bu oyuna gelmeyeceğini söyledi.
Kaynak, @herkesicinCHP
'Genel başkan dahil hepimiz önseçime gireceğiz'
Milletvekilleri ve parti kurullarında görev alanlara 3 dönem sınırı getirilmesiyle ilgili tüzük değişiklik maddesine değinen Özel, Tüzük Komisyonu’nda ‘Dönem sınırında genel başkan muafiyeti olsun’ önerisi getirildiğini söyledi. Bu öneriyi kabul etmediğini anlatan Özel, “Genel Başkan dahil hepimiz ön seçime gireceğiz” dedi.
Genel Başkanların yüzde 5 imza ile yeniden genel başkanlığa aday olmasına ilişkin düzenlemenin delege üzerinde baskıya sebep olduğunu belirten Özel, ‘Mevcut genel başkan aday olmak isterse imza toplamasına gerek olmaz, talebi halinde adaydır’ maddesinin tüzüğe işlendiğini söyledi.
Tüzükte neler değişti?
Özel’in konuşmasının ardından, kurultay basına kapatıldı ve Tüzük Komisyonu’nun hazırladığı taslak metin görüşülmeye başlandı. Tüzük Komisyonu 5 Eylül’deki toplantıda, eleştiriler üzerine, önseçim, 3 dönem kuralının da aralarında bulunduğu bazı maddelerde değişikliğe gitmişti.
Kurultayda kabul edilen tüzük değişikliğiyle getirilen önemli düzenlemeler şöyle:
- Milletvekilliği seçimlerinde bir kişi en fazla 3 dönem üst üste seçilebilecek. Görev süresinin yarısı tamamlanmadan seçime gidilen yasama dönemleri dönemleri bu hesaba dahil edilmeyecek. Partinin milletvekili olmayan seçim çevrelerinde, partinin oyunu yükseltmek veya seçilmesini sağlayabilmek için dönem kuralı uygulanmayacak. Ayrıca, önseçim, örgüt denetiminde önseçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması yöntemlerinde dönem koşulu aranmayacak. 3 dönem kuralı, 2018 seçimlerini kapsayan 27. Dönem milletvekillerinden itibaren başlatılacak.
- Yerel seçimlerde ise bir kişi merkez yoklaması yöntemiyle en fazla üç dönem üst üste belediye başkanı, belediye veya il genel meclis üyesi seçilebilecek.
- Mevcut tüzükte yüzde 33 olarak belirlenen kadın kotası, 39. Olağan Kurultay’dan başlamak üzere 4 kurultay sonra aşamalı olarak yüzde 50’ye çıkarılacak.
- Milletvekilliği için aday saptanmasında yöntemler, önseçim, örgüt denetiminde önseçim, aday yoklaması, örgüt denetiminde aday yoklaması ve merkez yoklaması olarak belirleniyor. Hangi seçim çevresinde hangi aday saptama yönteminin kullanılacağına ilçe ve il örgütlerinin görüşü doğrultusunda PM karar verecek.
- Yapılan değişiklikle kongre ve buna bağlı olarak kurultaylar 3 yılda bir yapılabilecek.
- Parti üyelerinin seçme seçilme hakkını kullanabilmeleri için en az bir yıl üye olma şartı aranacak. Parti üyeleri, “dijital demokratik katılım” yoluyla, parti kararlarının belirlenmesinde rol oynayacak.
- Genel başkanın belirlediği, genel başkan yardımcıları ve genel sekreter, PM’den güvenoyu alarak göreve başlayacak. TBMM grup başkanı ve başkanvekilleri de MYK üyesi sayılacak.
- Büyükşehir sınırları içinde kalan ve nüfusu 20 binden fazla olan yerlerde milletvekilleri, belediye ve il genel meclis üyeleri, partili belediyeler, bunların bağlı kuruluşları ve iştiraklerinde çalışanlar kongrelerde aday olamayacak ve ilçe kongresi delegesi olarak seçilemeyecek.
- Partinin kuruluş yıldönümü her yıl 4-9 Eylül tarihleri arasında bilim, kültür, siyasal etkinlikler düzenlenerek kutlanacak.
Kaynak, CHP
Tüzük değişikliğine itirazlar
Kılıçdaroğlu’na yakın olan veya tüzük değişikliğinin bazı maddelerine itiraz eden delegeler ise değişiklik önergesi verdi. Edinilen bilgiye göre itirazlar, 3 dönem kuralı, önseçim maddelerinde yoğunlaştı.
İtiraz edenler, 3 dönem kuralının istisnasız uygulanmasını ve geriye dönük uygulanmamasını, sadece yargı denetiminde önseçim yapılmasını, il ve ilçe kongrelerinde sadece çarşaf liste uygulanması, genel başkan ve genel başkan yardımcılarının PM tarafından belirlenmesini istiyorlar.
Milletvekili adaylarını belirlemede başkana yüzde 15 kontenjan ayrılması, mevcut genel başkanın, delegenin imza koşulu olmadan isteği halinde aday olması, üyelerin seçme hakkını kullanabilmesi için en az 1 yıllık üyelik koşulu getirilmesi de diğer itiraz başlıklarını oluşturdu.
Kurultayda, tüzük komisyonunun hazırladığı değişiklik önerileri üzerinde delegeler görüşlerinini açıklamaya devam ediyorlar. Kurultayın geç saatlere kadar sürmesi bekleniyor.
Kaynak, @herkesicinCHP
Tansiyon yükseldi
CHP Tüzük Kurultayı’nda önseçimi düzenleyen 52. Maddesinin görüşmelerinde ise kısa süreli gerilim yaşandı.
Aday belirlemede ‘Hakim denetiminde ön seçim’in tek yöntem olmasını isteyen bazı partililer madde aleyhinde söz aldı. Denizli İl Başkanı kürsüdeyken salondan ‘Kılıçdaroğlu nerede?’ sesi duyuldu.
Bunun üzerine Ankara Milletvekili Deniz Demir cevap verince salonda tansiyon kısa süreli yükseldi.
Salıcı: Tüzük taslağı Özel’in verdiği sözlerle uyumlu değil
Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığı döneminde örgütlerden sorumlu Genel Başkan Yardımcısı olan İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı, hakim denetiminde önseçim yapılması gerektiğini savundu.
Parti yönetimini, “örgüt denetiminde önseçim diye bir kavram uydurdular” sözleriyle eleştiren Salıcı, “CHP örgütünün tümü, önseçim kavramından hakim denetiminde, bütün üyelerin katılımıyla, yüzde 5 kontenjanlı önseçimi anlar. Önseçim sözünü biz yeni anlamadık” dedi.
Salıcı, seçimlerde ittifak yapılmayacaksa, partinin hakim denetiminde önseçimden kaçınmasını istedi.
'Demokratik parlamenter sistem tüzükte yer almalı'
Kars Milletvekili İnan Akgün Alp ise CHP’nin değişim kurultayında “demokratik parlamenter sistem”in parti tüzüğüne girmesini istedi.
Alp, CHP Değişim Kurultayı’nda parlamenter sistemin parti tüzüğüne girmesi gerektiğini vurgulayarak, “Cumhuriyet Halk Partisi’nin siyasal yaşam anlayışı demokratik parlamenter sistemdir. Bunun tüzüğümüzde yer alması gerekir. Bu önerimizle amaç siyasal yaşam anlayışımızın tüzüğümüzde açık şekilde yer almasını sağlamaktır” dedi.
Alp, tüzüğe, “Parti, amaçlarını demokratik parlamenter sistem çerçevesinde hayata geçirmeyi ve her türlü toplumsal sorunun çözümünde demokratik ve barışçıl yöntemleri esas alır” ifadesinin eklenmesini önerdi, ancak bu öneri kabul edilmedi.
Program değişikliği için nasıl bir çalışma takvimi öngörülüyor?
Tüzük değişiğinin ardından kurultay cumartesi ve Pazar günü parti programında değişiklik niteliğinde çalıştaylarla devam edecek.
Kurultay, pazartesi günü CHP’nin kuruluş yıldönümü dolayısıyla yapılacak etkinliklerle sona erecek.
