İranlı yetkililer Reisi'yi taşıyan helikopter enkazının 'İran İHA'larıyla bulunduğunu' açıkladı

İranlı yetkililer Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Dışişleri Bakanı Hüseyin Amir Abdullahiyan'ın da içinde bulunduğu helikopterin Pazar günü düşmesinin ardından enkazın İran'a ait İHA'lar tarafından bulunduğunu açıkladılar.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Tuğamiral Zeki Aktürk, Perşembe günü yaptığı açıklamada, "O gün neler yaşandığı saat saat sayın Bakanımız tarafından açıklanmıştır. Herkes arama çalışmalarını sosyal medyada canlı olarak izledi" ifadelerini kullandı.

Bakanlıkta düzenlenen haftalık basın toplantısında yaptığı konuşmada bu konuya da değinen Aktürk, Türkiye açısından "önemli ve gurur duyulması gereken" üç noktanın olduğunu söyledi:

"Acil durumlarda devlet kurumlarımızın koordineli ve süratli reaksiyonu, özellikle İHA teknolojisinde yerli ve milli savunma sanayimizin geldiği nokta ve bu sayede kazandığımız yetenekler ile kabiliyetler, Türk Silahlı Kuvvetleri ve onun yetişmiş personelinin yerli ve milli savunma sanayimiz sayesinde kazandığı bu kabiliyetleri ve teknolojiyi kullanma becerisidir."

Türkiye tarafından daha önce yapılan açıklamalarda Akıncı'nın gece 2.30 sularında enkaz ile ilk görsel teması sağladığı ve tespit edilen ısı kaynağını İran makamlarıyla paylaştığı belirtilmişti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler 21 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, "Saat 5.50’de ise İranlı yetkililerle kurulan temas sonucu enkaza ulaşıldığı bilgisi alınmıştır" demişti.

İran medyasındaki haberlerde, Reisi'yi taşıyan helikoptere 12 saatten uzun süre ulaşılamadığı aktarılmıştı.

Azerbaycan, Ermenistan, Irak, Rusya ve Türkiye helikopterin bulunması için yürütülen arama kurtarma çalışmalarına destek önerisi yapmıştı.

İranlı yetkililer enkazın bulunmasında İranlı İHA'ların kullanıldığını belirttiler.

İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, kötü hava koşullarına dikkat çekerek Türkiye'den gönderilen İHA'nın enkazın konumunu tam olarak tespit edemediğini belirtti.

Açıklamada, Türkiye'nin bölgeye gece görüşlü ve termal kameralarla donatılmış bir İHA göndermesine rağmen, bu İHA'nın "bulut altındaki noktaları tespit ve kontrol" ekipmanının olmaması nedeniyle helikopterin düştüğü yeri doğru bir şekilde bulamadığı ve nihayet Türkiye'ye döndüğünü söylendi.

Buna göre enkaz Pazartesi sabahı, İran kara kuvvetleri ve İran'ın Hindistan Okyanusu'ndan bölgeye yönlendirdiği İHA'ları tarafından bulundu.

İran ordusu Türkiye'yi kurtarma görevine yardımcı olacak "dost ülkelerden" biri olarak gördükleri ve kaza alanına yakınlığı nedeniyle seçtiklerini söyledi.

BBC Monitoring'e (BBC İzleme Servisi) göre İran Kızılayı Derneği Başkanı Pirhossein Kolivan 20 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, helikopterin konumunu kendi imkanlarıyla bulduklarını belirtti:

"Operasyon tamamen İranlı kurtarma ekipleri tarafından yürütüldü. Dışarıdan yardım almak, dış ülkelerden yardım alındığı yorumları söylentiden ibaret. Sahadaydım. Sevgili [kurtarma ekiplerimiz] bir saniye bile dinlenmeden ve uyumadan çalıştı. Helikopter enkazını gören İHA İran Kızılayı'na aitti".

Devlete ait IRTV1 kanalı da aynı gün TSİ 19.30'daki yayınında düşen helikopterin enkazını İranlı İHA'ların bulduğunu söyledi.

Yayına katılan kanalın Savunma Masası Muhabiri Younes Şadlou, yerel saatle 5.30 sularında İslami Devrim Muhafızları'nın Kudüs Gücü'ne ait özel bir İHA'nın helikopteri Uzi köyünün güneybatısında tespit ettiğini söyledi.

'Enkaz, Akıncı'nın paylaştığı konumdan 10 km uzaktaydı'

Şadlou, operasyonda Türkiye ve Rusya'nın rolü hakkındaki soruya şöyle yanıt verdi:

"Türk İHA'sı, Türkiye'nin isteği ve İranlı yetkililerin kabul etmesiyle kurtarma operasyonu için yardıma geldi. Dahası Rusya da katılmak istedi ve kendi özel kurtarma donanımlarını gönderdiler."

Ermenistan'dan iki İHA ve Moskova'dan özel donanımın Tebriz'e ulaştığını söyleyen Şadlou, "Ancak İran İHA'sının bulduğu helikopterin konumu, Türk Akıncı'nın paylaştığı konumdan 10 km uzaktaydı".

Şadlou, Akıncı'nın helikopterin yerini "tam olarak bulamadığını" söyledi ve Devrim Muhafızları'nın İHA'sının enkazın yerini tespit ettiğini açıkladı.

İran basınında, bir grup gönüllü bisikletlinin helikopter enkazına ilk ulaşan kişiler olduğu haberleri de yer aldı.

Reform yanlısı günlük Arman-e Emrouz gazetesi, Akıncı'nın helikoper enkazını bulmasının Türkiye'nin başarılı mali kalkınmasıyla ilgili olduğunu ve İran'ın "ekonomik izolasyonu" ve "yaptırımlar nedeniyle yeni teknolojilere erişmekteki başarısızlığını" gösterdiğini yazdı.

Gazete, Türkiye'nin gece görüşü araçları ve İHA'lara sahip 32 kişilik bir kurtarma ekibini İran Dışişleri Bakanlığı'nın talebiyle İran'a gönderdiğini belirtti.

Sosyal medyada nasıl yorumlandı?

İranlı reform yanlısı din adamı Rahmatollah Bigdeli, X hesabından, İranlı yetkililerin Akıncı'nın İran'daki bazı stratejik bölgeleri ve "askeri konumları" taramasına izin vermesini eleştirdi ve İran'ı "mahçup ettiklerini" söyledi.

İran'da rejim yanlısı bir kullanıcı ise, X hesabından, İran İHA'ları farklı hava koşullarında gece operasyonlar düzenleyebiliyorken, hangi İran makamının Türkiye'nin İHA gönderme önerisini kabul ettiğini sorguladı. İHA biriminin başındaki İranlı kumandanların bundan sorumlu tutulması gerektiğini söyledi.

Bazı kullanıcılarsa İran'ın "dünyada İHA sektöründe lider olma" iddialarıyla alay ettiler ve Akıncı'nın başarısının Türkiye'nin İHA satışlarını artırmasına yardım edeceği yorumlarını yaptılar.