YÖK'ün üniversiteden erken mezuniyet planı hakkında neler biliniyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, üniversite öğrencilerinin eğitim gördükleri programlardan "daha erken mezun olmanın önünü açmak" istediklerini söyledi.

20 Aralık'ta CNNTürk televizyonunda katıldığı bir programda konuşan Özvar, yeni sistemde ders sürelerini ve kredilerini değiştirmeyeceklerini söyledi.

2026-2027 akademik yılından itibaren hayata geçmesi planlanan değişiklikle, isteyen öğrencilerin "hayata erken atılmasının" mümkün hale getirilmesi amaçlanıyor.

Üniversiteyi erken bitirmek isteyenler için "sekiz sömestri üç yılda tamamlayabilecek" diyen Özvar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"14 hafta sürüyor bir yarıyıl eğitimi. Bunu biraz daha kısaltacağız ancak öğrencilerin alacağı krediyi, yapacağı projeyi azaltmayacağız. Daha yoğunlaşmış bir programlama ile eylül ayında başlayan ve temmuz ayında sona eren bir eğitim planlıyoruz."

Buna göre üniversitelerde üçüncü dönem için gereken zaman aralığı tatillerin kısaltılmasıyla sağlanacak.

Bunun için üç ay süren yaz tatilinin kısaltılması da gündemde.

Özvar üniversitelerle birlikte çalışmaya başladıklarını, yaz okulları yerine yaz aylarını da kullanabilecekleri bir eğitim sistemi oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Özvar daha önce de üniversite adaylarına istihdam odaklı bir tercih kılavuzu sunduklarını; iş dünyasıyla bağı zayıflayan bölümleri kapatıp gelecekte parlaması beklenen alanlarda yeni programlar açtıklarını söyledi.

Planlanan değişiklikleri savunanlar, öğrencilerin dört yıl yerine üç yılda mezun olmasının, iş hayatına daha erken atılmak isteyenler için avantaj olduğu görüşünde.

Derslerin daha düzenli bir takvime yayılabilmesi, özellikle uygulamalı alanlarda bilgi tazeliğinin korunması da diğer artılar arasında sayılıyor.

Buna ek olarak kampüslerin yılın daha büyük bölümünde aktif olması ve laboratuvar, kütüphane, derslik gibi kaynakların daha verimli değerlendirilmesi gibi olumlu sonuçlar alınacağı düşünülüyor.

Planlanan değişikliklikleri eleştirenler ise özellikle üç dönemli sistemin öğrencileri daha fazla yoracağına dikkat çekiyor.

Bu noktada diğer eleştiriler arasında yeni sistemin hayata geçmesi halinde staj ve çalışma fırsatlarının azalması, öğrencilerin sosyal ve kişisel gelişim alanlarının daralması var.

Sistemin ailelerinden uzakta okuyan öğrenciler için hayatı zorlaştıracağı, iş yüklerinin artmasının akademisyenlerin araştırma süresini ve akademik üretkenliklerini azaltması gibi olumsuz sonuçları olabileceği de tartışılıyor.

Erol Özvar kimdir?

YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, 1966'da İstanbul'da doğdu.

1989'da Marmara Üniversitesi İktisat Bölümü'nden mezun oldu.

Yüksek lisans ve doktorasını aynı üniversitede iktisat tarihi alanında yaptı.

1998 yılında sunduğu doktora tezinin başlığı, "17. Yüzyılda Osmanlı Taşra Maliyesi'nde Değişim"di.

Akademik çalışmalarında özellikle Osmanlı maliyesi, Osmanlı bütçeleri ve Orta Doğu'daki ekonomik kurumlar üzerinde yoğıunlaştı.

Osmanlı Maliyesi: Kurumlar ve Bütçeler adlı kitabı 2013 yılında Uluslararası Halil İnalcık Tarih Ödülü'ne layık bulundu.

Harvard Üniversitesi'nde Orta Doğu Araştırmaları Merkezi'nde ve Hukuk Fakültesi İslam Hukuku Araştırmaları Programı'nda ziyaretçi öğretim üyesi olarak çalıştı.

Türk Tarih Kurumu'nda bilim kurulu üyeliği yaptı.

2021'de YÖK Başkanı olarak atandı, 2025'te yeniden aynı göreve seçildi.

Görev süresinde özellikle yapay zeka iile dijital dönüşüm odaklı yeni bölümlerle yeşil ekonomi ve sürdürülebilirlik programlarının açılması, talebi azalan bölümlerin kapatılması gibi yükseköğretim politikalarıyla öne çıktı.

Türkiye'deki son üniversite verileri

Türkiye'de halen toplam üniversite sayısı 208.

Bunların 129'u devlet üniversitesi, 75'i vakıf üniversitesi, dördü ise vakıf meslek yüksekokulu.

YÖK geçen ay Türkiye'de örgün öğretim, açık ve uzaktan öğretim toplam 6 milyon 715 bin 761 yükseköğretim öğrencisi bulunduğunu açıklamıştı.

Kurumun son verilerine göre Türkiye'de örgün öğretimde kayıtlı 3 milyon 714 bin 449 öğrencinin 2 milyon 571 bin 297'si lisans, 1 milyon 143 bin 152'si önlisans programlarında öğrenim görüyor.

Açık ve uzaktan öğretime kayıtlı 3 milyon bin 312 öğrencinin 1 milyon 921 bin 32'si önlisans, 1 milyon 80 bin 280'i ise lisans programlarında öğrenimine devam ediyor.

Yükseköğretim sistemine kayıtlı 6,7 milyon öğrencinin 1 milyon 961 bin 195'i ikinci üniversite okuyan öğrencilerden oluşuyor.

İkinci üniversite okuyan öğrencilerin 631 bin 542'si lisans, 1 milyon 329 bin 653'ü önlisans programına kayıtlı.

İkinci üniversite okuyanlar hariç tutulduğunda güncel öğrenci sayısı 4 milyon 754 bin 566 kişi.

Bunların 3 milyon 20 bin 35'i lisans, 1 milyon 734 bin 531'i önlisans programlarında öğrenim görüyor.