Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi seçimleri: KDP sandıktan birinci çıktı

Resmi sonuçlara göre, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) 20 Ekim Pazar günü yapılan milletvekili seçimlerini, oyların yaklaşık 810 binini alan iktidardaki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) birinci tamamladı.

İki yıldır ertelenen seçimlere yaklaşık 2,7 milyon seçmen katılmıştı. Katılım oranı yüzde 72 olarak açıklanmıştı.

Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu'nu tarafından açıklanan ön sonuçlara göre, KDP'nin muhalifi ve hükümetteki koalisyon ortağı Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) 408 binden fazla oy olarak sandıktan ikinci çıktı.

KYB’nin rakibi olarak görülen Yeni Nesil Hareketi ise yaklaşık 291 bin oyla üçüncü parti oldu.

Seçimlerden önce parlamentoda üçüncü konumda yer alan Goran (Değişim) Hareketi'nin oyları 11 bin 621'e kadar geriledi.

Komisyon kesin sonuçların itirazlardan sonra açıklanacağını belirtti.

Ön seçim sonuçlarına göre, 100 sandalyeli mecliste KDP 39, KYB 23, Yeni Nesil Hareketi 15 sandalye aldı.

IKBY'de son seçimler 30 Eylül 2018'de yapılmıştı. Bu seçime katılım oranı yüzde 51,4 olmuştu.

Dört yılda bir düzenlenmesi gereken seçimler daha sonra azınlık kotaları ile ilgili tartışmalar nedeniyle defalarca ertelenmişti.

Kimler yarıştı?

Seçimlerde 1191 aday, 100 sandalyelik meclise girmek için yarıştı.

Irak'ta seçimlerden önce etnik ve dini azınlıklara ayrılan 11 sandalyenin kaldırılmasının ardından partlamentodaki sandalye sayısı 111'den 100'e düştü.

Mecliste kadınlar için 30, Türkmen, Hristiyan ve Ermeni azınlıklar için 5 kişilik kota belirlendi.

Seçimlerde bölgenin en güçlü iki siyasi oluşumu Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) karşı karşıya geldi.

Ön sonuçlara göre KDP ve KYB meclisteki sıralamada yerlerini korurken, önceki dönemlerde üçüncü parti konumundaki Goran (Değişim) Hareketi ciddi oy kaybı yaşadı.

Yeni Nesil Hareketi ise oylarını önemli ölçüde artırarak üçüncülüğe yükseldi.

KDP Türkiye'ye, KYB ise İran'a yakın görülüyor.

IKBY Başkanı ve KDP Başkan Yardımcısı Neçirvan Barzani, 16 Ekim'de Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmüştü.

Irak'ın eski cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin kurduğu KYB'yi oğlu Bafil Talabani yönetiyor.

Seçimlerde Kürdistan İslami Birliği (Yekgirtu), Irak Türkmen Cephesi (ITC), Halk Cephesi ve Kürdistan Adalet Topluluğu (Komel) gibi partiler de yarıştı.

Peşmerge güçleri ve içişleri bakanlığı çalışanları oylarını 18 Ekim'de kullanmıştı.

Bu ilk sandıklardan KDP, oyların yüzde 60'ını alarak lider çıkmıştı. KYB ise oyların yüzde 30'unu almıştı.

Bölgesel parlamento seçimleri ülkede petrol ihracatındaki sorunlar başta olmak üzere etkisi gittikçe artan bir ekonomik kriz ortamında yapıldı.

Türkiye IKBY'nin boru hatları üzerinden petrol alımını Mart 2023'te durdurmuştu.

Irak, Türkiye’nin IKBY'nin çıkardığı petrolü Kerkük-Ceyhan ham petrol boru hattı üzerinden ithal etmesinin iki ülke arasındaki anlaşmayı ihlal ettiğini savunarak 2014 yılında tahkim davası açmıştı.

Irak’ın bu davayı kazandığını duyurmasının ardından petrol sevkiyatı durdurulmuştu.

Tahkim mahkemesi Türkiye'nin Irak yönetimine 1,4 milyar dolar ödemesine karar vermişti.