Bondi saldırısı: Saldırganların IŞİD bayraklı videosu ortaya çıktı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Avustralya'daki Bondi plajındaki saldırıyı gerçekleştiren Naveed ve Sajid Akram'ın, saldırıyı aylardır planladıkları ve IŞİD bayrağı önünde bir manifesto videosu çekmiş oldukları ortaya çıktı.

Baba-oğul saldırganlar, Yahudilerin Hanuka Bayramı kutlamalarını hedef almıştı. Sajid Akram saldırı sırasında öldürüldü, Naveed Akram ise yaralandı.

Hastanedeki tedavisinin ardından cezaevine gönderilen 24 yaşındaki Naveed Akram, 15 kişiyi öldürmekle suçlanıyor.

New South Wales eyaleti polisi, saldırıya dair yeni bilgi ve görüntüleri paylaştı.

Saldırganların silahla etrafa ateş açmadan önce ev yapımı dört bomba attıkları ancak bunların patlamadığı belirtildi.

Ayrıca Naveed'in telefonunda ikilinin Ekim ayında, IŞİD bayrağı önünde çektikleri manifesto videosu da bulundu.

Videoda ikilinin "Zionistlerin eylemlerini" kınadıkları ve Naveed'in Kuran'dan bölümler okuduğu açıklandı.

Başka bir videoda ise baba ve oğlun atış talimi yaptıkları görülüyor.

Ayrıca güvenlik kamerası görüntüleri ikilinin saldırıdan iki gün önce Bondi plajında keşif yaptığını ortaya koydu.

Radikalleşmeye dair yeni yasa

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese de saldırı ardından, hükümetin nefret söylemine karşı sert önlemler alacağını açıklamıştı.

Albanese, gazetecilere yaptığı açıklamada, yeni yasaların "nefret, bölünme ve radikalleşmeyi yayanları" hedef alacağını söyledi.

İçişleri Bakanına ayrıca nefret söylemi yayanların vizelerini iptal etme veya reddetme konusunda yeni yetkiler verilecek.

Ülkede eğitim sisteminin "antisemitizmi önlemesini, ele almasını ve uygun şekilde yanıt vermesini" sağlamak için yeni bir görev gücü kurulacak.

Yeni yasalar ayrıca şiddeti teşvik eden vaizler ve liderler için "ağırlaştırılmış nefret söylemi" adı altında yeni bir federal suç tanımlıyor.

Çevrimiçi tehdit ve taciz suçlarında ceza belirlemede "nefret" ağırlaştırıcı bir faktör olarak eklenecek.

Yahudiler için kutsal Hanuka Bayramı'nın ilk günü kutlamasını hedef alan saldırıda 10 yaşında bir kız çocuğunun da bulunduğu 15 kişi öldürüldü, altısı ağır 25 kişi yaralanmıştı.

Kurbanların yaşları 10 ile 87 arasında değişiyor.

Saldırının hayatta kalan zanlısı Naveed Akram 15 cinayet dahil toplam 59 suçtan yargılanacak.

24 yaşındaki zanlının babası Sajid Akram (50), olay yerinde polisle çıkan çatışmada öldürüldü.

16 Aralık'ta açıklama yapan Avustralya Başbakanı Anthony Albanese saldırının "IŞİD ideolojisiyle bağlantılı göründüğünü" söyledi.

Saldırıyı "titiz, hesaplı, soğukkanlı" olarak nitelendiren Albanese, soruşturmada şu ana kadar elde edilen bilgilerin, iki silahlı saldırganın tek başına hareket ettiğini gösterdiğini belirtti.

Saldırganların Filipinler'e yaptıkları bir seyahat de inceleniyor.

Bu ülkede askeri eğitim aldıkları iddiasını Filipinli yetkililer doğrulamıyor.

Ancak Filipinli yetkililer baba ve oğulun Kasım ayının büyük bölümünü bu ülkede geçirdiği doğruladı.

Avustralya'da kitleleri hedef alan silahlı saldırılar nadiren gerçekleşiyor.

Bondi'deki saldırı, 1996'da tek bir silahlı saldırgan tarafından 35 kişinin öldürüldüğü Port Arthur katliamından bu yana ülkedeki en ölümcül olay olarak kayda geçti.

Baba oğul Hint kökenli

Hint yetkililer, Pazar günü Sidney'de olay yerinde hayatını kaybeden 50 yaşındaki Sajid Akram'ın Hindistan'ın Telangana eyaletine bağlı Haydarabad şehrinden olduğunu doğruladı.

Yetkililer, Akram'ın 1998'de Avustralya'ya taşındığını kaydetti.

Bu sürede Hindistan'a sadece altı kez seyahat ettti.

Polis, ailesinin, "radikal zihniyeti veya faaliyetleri hakkında hiçbir şey bilmediklerini" ifade ettiğini aktardı.

Bir yetkili, "Babasının vefatı sırasında bile Hindistan'a gitmediği anlaşılıyor" dedi.

Yetkili ayrıca, Sajid Akram'ın Hindistan'da sabıka kaydı olmadığını, üniversite diploması aldığını ve "Avrupa kökenli" bir kadınla evlenmeden önce iş aramak için Avustralya'ya taşındığını söyledi.

Sajid Akram'ın Hindistan pasaportu olduğunu, çocuklarınınsa Avustralya'da doğduğunu ve Avustralya vatandaşı olduğunu açıklandı.

Saldırı nasıl gelişti?

14 Aralık Pazar günü yerel saatle yaklaşık 18:47'de , New South Wales Polisi, Bondi Plajı'nda çok sayıda silah sesi duyulduğuna dair ihbarlar aldı.

Kısa bir süre sonra polis ilk kamuoyu açıklamasını yaparak olay yerinde bulunan herkesi sığınaklara gitmeye, diğerlerini ise bölgeden uzak durmaya çağırdı.

Doğruluğu teyit edilmiş videolarda, silah sesleri yankılanırken yüzlerce insanın plajdan kaçtığı, çığlık attığı ve koştuğu görülüyor.

BBC tarafından doğrulanan görüntülerde, iki silahlı kişinin Bondi Plajı'na doğru uzanan küçük bir köprüden ateş açtığı görülüyor.

BBC tarafından doğrulanan ayrı bir videoda, bir görgü tanığının silahlı saldırganlardan birini yere yatırdığı, ardından silahını alıp ona doğrulttuğu görülüyor. Silahlı saldırgan daha sonra köprüye doğru geri çekiliyor ve oradan başka bir saldırgan ateş açıyor.

Olay yerinde bulunan kişinin, manav dükkanı sahibi ve iki çocuk babası Ahmed el Ahmed olduğu tespit edildi.

Ailesi, 7News Australia'ya yaptığı açıklamada, koluna ve eline kurşun isabet ettiği için ameliyat geçirdiğini ve halen hastanede tedavi altında olduğunu belirtti.

New South Wales eyaleti başkanı Chris Minns tarafından "gerçek bir kahraman" olarak nitelendirildi.

Minns basın açıklamasında, "Onun cesareti sayesinde bu gece hayatta olan çok, çok sayıda insan olduğuna hiç şüphem yok" dedi.

Aynı görüntülerde, yaralı olduğu anlaşılan başka bir adamın olay yerinden kaçtığı görülüyor; polis olay yerine gelip silahlı kişilere doğru ateş etmeye başlıyor.

Doğruluğu teyit edilmiş bir başka videoda ise aynı köprüde birkaç polis memuru görülüyor. Bir polis memurunun hareketsiz bir adama kalp masajı yaptığı, birinin ise "Öldü, öldü" diye bağırdığı anlaşılıyor.

Ne tepkiler geldi?

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese televizyonda ilk konuşmada, silahlı saldırıyı "kötü niyetli bir Yahudi düşmanlığı eylemi" olarak nitelendirdi.

"Bugün Avustralyalıların başkalarına yardım etmek için tehlikelere doğru koştuklarını gördük. Bu Avustralyalılar kahraman ve cesaretleri hayat kurtardı" diye ekledi.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, saldırıyı "Yahudilere yönelik çok acımasız bir saldırı" olarak nitelendirdi.

İngiltere Kralı 3. Charles ise "korkunç antisemitik terör saldırısı nedeniyle dehşete düştüğünü ve üzgün olduğunu" söyledi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırının ardından Avustralya hükümetini antisemitizmi körüklemekle suçladı.

Canberra'nın Filistin devletini tanıyacağını açıklamasının ardından Ağustos ayında Anthony Albanese'ye gönderdiği mektuba atıfta bulunan Netanyahu, "Üç ay önce Avustralya başbakanına, politikanızın antisemitizm ateşine benzin döktüğünü yazmıştım" dedi.

Avustralya Eylül ayında Filistin topraklarını devlet olarak resmen tanımıştı.

Televizyonlardan yayınlanan bir etkinlikteki konuşmasına Netanyahu, "Antisemitizm, liderler sessiz kaldığında ve harekete geçmediğinde yayılan bir kanserdir" dedi.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada saldırı "en güçlü şekilde" kınandı.

AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, saldırıyı "lanetledi."

X'ten yaptığı paylaşımda, "Avustralya halkına ve hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı diliyoruz. Terörün her türlüsüne karşıyız" dedi.

Hanuka nedir?

Hanuka genellikle Yahudilerin ışık bayramı olarak anılıyor.

Hanuka'nın tarihleri her yıl değişiyor ancak Kasım veya Aralık aylarında sekiz gün boyunca kutlanıyor.

Olayın yaşandığı sırada Bondi Plajı'nda kutlamaların ilk günü için bir etkinlik düzenleniyordu.

"Deniz Kenarında Hanuka 2025" adlı etkinliğe ait dijital bir broşürde, etkinliğin Pazar günü yerel saatle 17:00'de plajın çocuk oyun alanının yakınında gerçekleşmesinin planlandığı belirtiliyor.

Bondi'deki Chabad Yahudi merkezi tarafından düzenlenen etkinlikte, "her yaşa uygun" canlı müzik ve aktiviteler yer alacaktı. Etkinliğe yaklaşık 1000 kişinin katılması bekleniyordu.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.