Fransa'da hükümet düştü, şimdi ne olacak?

Fransa'da Başbakan Michel Barnier hükümetinin güven oylaması ile düşürülmesi sonrası ülke yeni bir siyasi belirsizlik içine girdi.

Ülke tarihinde 1962'den bu yana ilk kez bir hükümet güven oylaması sonrası düştü.

Yalnızca üç aydır başbakan olan Barnier, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'a istifasını sundu.

Macron istifayı kabul etti.

Macron'un yeni hükümeti kurma görevini kime vereceği ise henüz belli değil.

Son seçimin üzerinden bir sene geçmemiş olması nedeniyle, krizin sandıkla çözülmesi olasılığı da bulunmuyor.

Fransa Anayasası'na göre 2025 Temmuz ayından önce seçim yapılamıyor.

Bu aşamada Macron'un seçilmemiş teknokratlardan oluşan bir hükümet ataması da söz konusu.

Cumhurbaşkanı Macron'un 5 Aralık Perşembe akşamı yapacağı ulusa sesleniş konuşması süreci daha belirgin hale getirebilir.

Güven oylamasının, son seçimde üçüncü parti olan Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen için de bir güç sınavı olduğu yorumu yapılıyordu.

Le Pen oylama sonrası verdiği televizyon röportajında, bütçeye onay vermenin imkansız olduğunu söyleyerek, Barnier'i düşürmekten başka çareleri olmadığını söyledi.

Kriz nasıl başladı?

Eylül ayının başlarında başbakan olarak atandıktan sonra Barnier, önceliklerini Fransa'nın bütçe açığını azaltmak ve maliyeyi düzene sokmak olarak belirlemişti.

2025 bütçe önerisi, toplam 60 milyar euro'luk bir tasarruf sağlayacak vergi artışları ve harcama kesintileri içeriyordu.

Son siyasi kriz, hükümetin gelecek yıl için kemer sıkma bütçesini geçirmek istemesi ile başladı.

Aşırı sol blok ve Marine Le Pen'in başını çektiği aşırı sağ ayrı ayrı önergelerle bütçeye karşı çıktı.

İki uç siyasi kanat, hükümetin endişelerini dinlemediği noktasında birleşiyordu.

Çarşamba günü akşam saatlerinde yapılan güven oylamasında 577 parlamenterin 331'i hükümetin düşürülmesi yönünde oy kullandı.

Aşırı soldan eski Marksist Jean-Luc Mélenchon, hükümetin düşürülmesi sonrası X’ten yaptığı paylaşımda Macron’un da çok zamanı kalmadığını savundu.

Mélenchon, Macron’un görevdeki süresini kastedere, “Her üç ayda bir Barnier bulsa bile, Macron üç yıl görevde kalamayacak” dedi.

Barnier hükümeti, Temmuz ayındaki seçim sonrası aylar süren bir görüşme trafiği ile kurulabilmişti.

Şimdi ne olacak?

Barnier hükümetinin düşmesiyle Fransa siyasi bir belirsizliğin içine girdi.

BBC'nin Paris muhabiri Hugh Schofield analizinde, bu "politik kriz normal bir politik krizden daha kötü" yorumunu yaptı.

"Normalde demokratik bir ülke çalkantılı bir dönemden geçerken bunun sona ermesi olasılığı vardır. Paris'te bugün durum bu değil" dedi.

Schofield, Barnier'yi nazik ve uzlaşmacı tavrıyla tanınan ılımlı bir siyasetçi olarka tarif etti ve "Eğer bütçeyi o geçiremezse kim geçirebilir" dedi.

Schofield, meclisin birbiriyle konuşmak istemeyen üç parçaya bölündüğünü vurguladı ve muhalefetteki iki bloğun, iktidara gelen bloğu düşürme yetkisi olduğunu hatırlattı.

Analistlere göre yukarıdan aşağıya inen bir güç yapılanmasına alışık olan Fransa'da hiçbir siyasi blok taviz ve uzlaşma kültürüne alışkın değil.

Ülkenin önde gelen gazetecilerinden Eric Brunet, parlamentodaki tartışmaları analiz ederek şu saptamada bulundu:

"İzlediklerimiz dudak uçuklatacak kadar Fransız. Pragmatizm yok, sadece ideoloji var. Bütün konuşmalar değerler ve aşırılıklarla ilgili. Bütün söylemimiz gerçeklikten kopuk."

Bazılarına göre bu gelişmeler Fransa'nın ekonomik gerçeklikle yüzleşmemesinden kaynaklanıyor.

Yıllardır hükümetler kamu harcamalarını katlandırarak borcun ve bütçe açığının yükselmesine yol açtı.

Şimdi ise hükümetin kemer sıkma politikaları izlemesinden başka çaresi kalmadı.

Piyasadan yana bir gazete olan L'Opinion'a yazan Nicolas Beytout'a göre bu durum, Fransa'nın ihtiyaç duyduğu üzere çok sayıda kriz yaşamasına yol açacak:

"Yeni hükümetin zamana ihtiyacı olacak, ancak bu mümkün değil. Çoğunluğu sağlaması gerekecek, ancak bunu yapamayacak. Devlet harcamalarında kesintinin gerçekleşmesi için kararlılığa ihtiyaç duyacak, ancak bu olmayacak. Bu yüzden biz tam olarak uyanana kadar daha çok hükümetin düştüğünü göreceğiz."