Trump'tan ek gümrük tarifeleri: 'Türkiye avantajlı ülkeler arasında kalacak'
Kaynak, ERIC LEE/POOL/EPA/Shutterstock
ABD Başkanı Donald Trump, çok sayıda ülkeye ek gümrük vergileri açıkladı. Türkiye'den ABD'ye giden ürünler %15 ek gümrük vergisine tabi olacak. Türkiye için daha önce %10'luk bir gümrük vergisi açıklanmıştı.
Yeni vergiler 8 Ağustostan itibaren yürürlüğe girecek.
Trump bu vergileri göreve geldikten sonra açıklamış fakat ticaret anlaşması müzakereleri yürütmek için yürürlüğünü ertelemişti.
ABD'nin en büyük ticaret ortaklarından Kanada'ya yönelik gümrük vergisi %25'ten 35'e çıkarılırken Avrupa Birliği için bu oran, geçen haftaki anlaşmada kararlaştırıldığı üzere %15 oldu.
Trump Kanada ile ticaret müzakerelerine devam etmek için istekli olduğunu söyledi.
ABD ile ticaret anlaşması imzalayan bir diğer ülke olan İngiltere de %10 ek gümrük vergisine tabi olacak.
Öte yandan ABD'ye geçen yıl 63 milyar dolar ihracat yapan İsviçre %39 gibi büyük bir gümrük vergisine maruz kalacak.
İsviçre Suriye, Laos ve Myanmar'ın ardından en çok gümrük vergisi getirilen ülke oldu.
Hindistan %25, Tayvan ise %20 gümrük vergisine tabi olacak.
'Türkiye avantajlı ülkeler arasında olmayı sürdürecek'
ABD'nin yeni açıkladığı tarife listesinde Türkiye'ye yönelik vergiler %10'dan 15'e çıkartıldı.
BBC Türkçe'ye konuşan uzmanlar, %5'lik artışın Türkiye'nin ihracatı üzerinde büyük olumsuz etkisi olmayacağını söyledi.
Pusula Portföye Yönetim Kurulu Üyesi ve ekonomist İris Cibre, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede Türkiye'nin ABD tarifelerinden en az etkilenen ülkeler arasında yer aldığını söyledi.
Cibre'ye göre "Türkiye avantajlı ülkeler arasında olmaya devam edecek".
Uzman, ABD'nin Rusya'dan enerji ithalatı yapan Hindistan ve Çin gibi ülkelere ek tarifeler getirme ihtimaline dikkat çekti ve şu yorumu yaptı:
"Bizimle ilgili şimdiye kadar herhangi bir haber çıkmadı. Daha önce İran'dan yaptırım olmasına rağmen ticaret için özel izin almıştık.
"Bu konuda Trump'la müzakere yürütüldüğünü düşünüyorum. Ama eğer orada da ceza kapsamına girersek sıkıntı yaşayabiliriz."
Galatasaray Üniversitesi İktisat bölümü Öğretim Üyesi Profesör Doktor Ata Özkaya, genel ihracat kalemlerinde %15'lik vergi uygulanmasına karşın çelik ve otomotiv sektörleri özel vergi rejimine tabi olduğu için daha yüksek vergiler uygulanacağına dikkat çekti:
"Bu sektörlerin ağırlığının %13-15 olduğu dikkate alındığında ihracat gelirlerinde toplamda %1,5 - 2,5 aralığında bir ek gümrük vergisi ödenmesi gerekecektir."
Özkaya, yeni tarifelerin Avrupa Birliği ile ticaret üzerindeki dolaylı etkilerinin de tartışılması gerektiğini vurguladı.
Uzman, tarifeler konusunda "sektörel ayrıcalık" için ABD ile pazarlık yürütülebileceğini belirtti:
"Böyle bir pazarlık savunma sanayi ve ilaç sanayi üzerinden yürütülürse verimli olacağını düşünüyorum."
Yeditepe Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nden Doçent Doktor Ayşe Sevencan, ABD'nin Türkiye'ye ticaret açığı verdiği diğer ülkelere kıyasla daha az vergi getirmesine dikkat çekti.
Türkiye'ye "iltimas geçildiği" yorumunu yapan Sevencan, bu durumun ABD'ye benzer kalemlerde ihracat yapan ülkelere kıyasla Türkiye'nin rekabet gücünü artıracağını vurguladı.
Uzman, ABD'nin Çin'e getirmesi beklenen ek gümrük vergilerinin Çin'deki maliyetleri artıracağını, bundan dolaylı yoldan Türkiye'nin de olumsuz etkilenebileceği uyarısını yaptı:
"Birçok ürünün ara malının geldiği Çin'den bize gelecek ürünün maliyeti artarsa ne olur bilmiyoruz."
Tarife kararı sonrası Asya piyasaları düşüşe geçti
Gümrük vergilerinin açıklanmasının ardından Asya piyasaları güne düşüşle başladı.
Güney Kore'de borsa %3'ten fazla düşerken bu oran Japonya'da %0,4, Avustralya'da %0,7, Çin'de %0,2 oldu.
Türkiye'nin komşularından Suriye'ye %41 ve Irak'a %35 ek gümrük vergisi getirildi.
Çin'e yönelik yeni gümrük vergileri ise 12 Ağustos'a kadar ertelenmişti. İki ülke arasındaki görüşmeler devam ediyor.
ABD'nin bir diğer büyük ticaret ortağı Meksika'ya yönelik gümrük vergileri de 90 günlüğüne ertelendi.
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda bu süreyi uzun vadeli bir ticaret anlaşmasında uzlaşmak için kullanacaklarını yazdı.
ABD Hazine Bakanlığı bu yıl gümrük vergilerinden 200-300 milyar dolarlık ek gelir elde edeceklerini hesaplıyor.
ABD Başkanı Trump 31 Temmuz gecesi açıkladığı gümrük vergilerinin yanı sıra, 8 Ağustos'a kadar Ukrayna ile bir ateşkes imzalamaması durumunda Rusya'dan gaz ve petrol alan ülkelere de ek bir gümrük vergisi uygulamayı planlıyor.
