Altın Palmiye Ödülü, İran ve Fransa arasında diplomatik krize neden oldu

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Bu yıl 78'incisi düzenlenen Cannes Film Festivali'ne siyasi açıklamalar damgasını vurdu. Altın Palmiye Ödülü, "Sadece Bir Kazaydı" adlı filmiyle İranlı yönetmen Cafer Penahi'nin oldu. Penahi'nin ödül konuşması, İran ve Fransa arasında diplomatik soruna yol açtı.

Penahi, ödül konuşmasında dünyanın dört bir yanındaki İranlılara "farklılıkları ve sorunları bir kenara bırakma" çağrısı yaptı:

"Şu anda en önemli şey ülkemiz ve onun özgürlüğüdür. Güçlerimizi birleştirelim. Kimse bize ne giyeceğimizi, ne yapıp ne yapamayacağımızı söylemeye kalkmamalı."

Ülkesinde iki kez hapis yatan yönetmen son seferinde 2023 yılında cezaevinden çıkmıştı.

2010 yılından bu yana seyahat yasağı olan Penahi, 15 yıldır ilk kez Cannes film festivali için ülkesinden ayrıldı.

Pazartesi günü başkent Tahran'daki havaalanında destekçileri tarafından coşkuyla karşılanan Penahi'nin yeniden tutuklanmasından endişe ediliyor.

Penahi son seferinde, İran hükümetini eleştiren iki yönetmenin hapse atılmasını protesto ettiği için tutuklanmıştı.

Film nasıl çekildi?

"Sadece Bir Kazaydı" filmi İran'da gizlice çekildi.

Penahi, hapishanede tanıdığı kişilerin hikayelerinin bu film için kendisine ilham verdiğini söyledi.

Film, İranlı beş sıradan vatandaşın kendilerine cezaevinde işkence yaptığına inandıkları kişiyle yüzleşmesini anlatıyor.

Yönetmen Penahi, karakterlerini, "Mahkumların İran hükümetinin şiddetiyle ilgili anlattığı hikayelerden" oluşturduğunu da söyledi.

Penahi, 2010'da hükümet karşıtı protestoları desteklediği gerekçesiyle altı yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

İki ay sonra yurt dışına çıkış yasağıyla tahliye edilen Penahi'nin film yapması da yasaklanmıştı.

64 yaşındaki yönetmen, Berlin, Venedik ve Cannes film festivallerinde en iyi film ödülü alarak da nadir bir başarıya imza attı.

Son beş Altın Palmiye kazanan filmin dördü, en iyi film dalında Oscar'a aday gösterilmişti.

Ancak "Sadece Bir Kazaydı"nın Oscar'a aday gösterilmesi pek olası değil. Filmlerin bu ödül için yarışabilmeleri için kendi ülkelerinde sinemada gösterime girmiş olması gerekiyor.

Panahi'nin filmlerinin İran'da gösterilmesi yasak.

Penahi'nin başarısı İran basınında geniş yer bulmadı; Tahran ve Paris arasında da gerginliğe sebep oldu.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, X sosyal medya hesabından Penahi'nin Altın Palmiye zaferini, "İran rejiminin zulmüne karşı bir direniş göstergesi" olarak yorumladı.

Bunun üzerine İran Dışişleri Bakanlığı, Fransa'nın Tahran'daki Maslahatgüzarı'nı çağırarak, Fransız bakanın ifadelerini kınadı.

İran devlet medyasında da filmin politik nedenlerle ödüllendirildiği yorumları yapılıyor.

Festivalde Büyük Jüri Ödülü'nü ise aile dramı olan "Duygusal Değer" filmiyle Danimarkalı-Norveçli yönetmen Joachim Trier kazandı.

Brezilyalı yönetmen Kleber Mendonça Filho, 1977'deki askeri diktatörlük döneminde sürgündeki siyasetçilerin hayatlarını konu alan "Gizli Ajan" filmiyle En İyi Yönetmen Ödülü'nün sahibi oldu.

Aynı filmdeki rolüyle, Brezilyalı Wagner Moura En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne layık görüldü.

En İyi Kadın Oyuncu Ödülü "Küçük Kız Kardeş" filmindeki rolüyle Fransız oyuncu Nadia Melliti'nin oldu.

En İyi Senaryo Ödülü "Genç Anneler" filminin senaryosunu kaleme alan Luc ve Jean-Pierre Dardenne'ye verildi.

Juliette Binoche, Cannes'da Gazzeli fotoğrafçıyı andı

Fransa'da düzelenen festivalin açılış törenineyse ünlü oyuncu Juliette Binoche ve Robert De Niro'nun siyasi açıklamaları damgasını vurdu.

Aynı zamanda Altın Palimiye'nin jüri başkanı olan Binoche, törende öldürülen Gazzeli foto muhabiri Fatima Hassouna'dan bahsetti.

25 yaşındaki Hassouna, geçen ay kendisiyle ilgili yapılan bir belgeselin Cannes'da premier yapmak üzere seçilmesinden bir gün önce İsrail'in düzenlediği hava saldırısında ailesinden 10 kişiyle birlikte öldürülmüştü.

Binoche "Bu gece, burada, bizimle olmalıydı. Dünyanın bütün bölgelerinde sanatçılar her gün mücadele ediyor ve direnişi sanatın içine katıyor" dedi.

Festivalden önce aralarında Shindler'in Listesi filminin başrol oyuncusu Ralph Fiennes'in ve daha önce Cannes'da ödül alan yönetmenlerin de bulunduğu 380 sinema çalışanı, sektörün İsrail'in Gazze kuşatmasına yönelik ses çıkarmamasından "utandıklarını" söylemişti.

Fransız Liberation gazetesi ve Amerikan Variety dergisinde yayımlanan açık mektupta "Gazze'de soykırım yaşanırken sessiz kalamayız" ifadeleri yer aldı.

Mektubu imzalayanlar arasında Hollywood yıldızları Richard Gere ve Susan Sarandon'un yanı sıra İspanyol yönetmen Pedro Almodovar, daha önce Cannes'da ödül kazanan Rubert Ostlund, Mike Leigh, Justine Triet ve Costa Gavras gibi isimler de vardı.

13 Mayıs'taki açılış töreninin onur konuğu ünlü oyuncu Robert De Niro da sinemaya katkıları dolayısıyla Altın Palmiye Onur Ödülü'nü, aktör ve bazı filmlerdeki rol arkadaşı Leonardo DiCaprio'nun elinden aldı.

81 yaşındaki tecrübeli oyuncu "Ülkemizde kalın kafalı bir başkana karşı demokrasi için büyük bir mücadele veriyoruz" dedi.

De Niro, Trump'ın 5 Mayıs'ta açıkladığı "yabancı ülkelerde çekilmiş filmlere yüzde 100 gümrük vergisi uygulanması planlarını da sert bir şekilde eleştirdi.

Ünlü oyuncu "Yaratıcılığa fiyat biçemezsiniz ama görünüşe bakılırsa gümrük vergisi getirebiliyorsunuz. Tabii ki tüm bu saldırılar kabul edilemez. Bu sadece bir Amerikan problemi değil, küresel bir sorun" dedi.

Açılışı Tarantino yaptı

Festivalin resmen açılışını da Cannes'da daha önce ödül alan Quentin Tarantino yaptı.

Tarantino kırmızı halıda, kıyafetine Hamas'ın elindeki rehineleri simgeleyen sarı bir kurdele takan İsrailli eşi Daniella Pick ile poz verdi.

Bu yıl 78'incisi düzenlenen festivalin açılışı, aynı zamanda yeni kıyafet kurallarının uygulandığı ilk tören oldu.

Festivalin yeni kıyafet kuralları aşırı derecede büyük kıyafetleri ve "tam çıplaklığı" yasaklıyor.

Jüri üyelerinden ünlü Amerikalı oyucu Halle Berry, tören için hazırlattığı kıyafeti yeni kurallar nedeniyle giyemedi. Berry "Giyemedim, çünkü kuyruğu çok uzundu" dedi.

Ancak diğer bazı isimler kuralları pek dikkate almaz göründü. Alman manken Heidi Klum, kuyruğu en az üç metre uzunlukta bir elbiseyle, Çinli oyuncu Wan Qianhui de dev bir tafta kumaştan kıyafetle açılışa katıldı.

Tom Cruise'un oynadığı Mission Impossible (Görevimiz Tehlike) serisinin son filminin galası da Cannes'da yapıldı.