Leman dergisinde Muhammed Peygamber karikatürü gerekçesiyle gözaltılar, protestoculardan 'Yaşasın şeriat' sloganları
Kaynak, OZAN KOSE/AFP via Getty Images
Mizah dergisi Leman hakkında Muhammed Peygamber'in karikatürüne yer verdiği gerekçesiyle, "dini değerleri alenen aşağılama" suçundan soruşturma başlatıldı ve yazı işleri müdürü, müessese müdürü çizer ve karikatürist gözaltına alındı.
Dergiden yapılan açıklamada, "Bize sürülen lekeyi kabul etmiyoruz. Zira Peygamber efendimizin tasviri yoktur" denildi.
Karikatürün sosyal medyada tepki görmesinin ardından dergi binasının önünde toplanan çok sayıda kişinin "Yaşasın şeriat" sloganları attığı, namaz kıldığı, tekbir getirdiği görüntüler paylaşıldı.
Binaya girmeye çalışanlar polis tarafından engellendi.
İstanbul Başsavcılığı derginin bu sayısının toplatılması kararı alındığını açıkladı ve Leman'ın sosyal medya hesaplarına erişim engellenmesi için çalışma başlatıldığını duyurdu.
Derginin 26 Haziran'da çıkan sayısında Muhammed ve Musa isimli iki kişi, bombalanan bir şehrin üzerinde "Selamün Aleyküm" ve "Aleyhem Salom" diyerek selamlaşıyordu.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, dergi hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesi gereğince soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Ayrıca, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında, derginin ilgili sayısının toplatılmasına karar verildi. Dergiye ait sosyal X hesabına erişim de mahkeme kararıyla engellendi. Derginin X'te yaklaşık 600 bin takipçisi vardı.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu, 1
Kimler gözaltına alındı?
Soruşturma kapsamında Leman Dergisi'nin yazı işleri müdürü Zafer Aknar, grafikeri Cebrail Okçu, karikatürün sahibi Doğan Pehlivan ve müessese müdürü Ali Yavuz gözaltına alındı.
Hakkında gözaltı kararı verilen derginin İmtiyaz Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Tuncay Akgün ile Yazı İşleri Müdürü Aslan Özdemir'in ise yurt dışında olduğu bildirildi.
Gözaltıları duyuran İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, sosyal medya platformu X hesabından yaptığı açıklamada, "Peygamber Efendimizin (S.A.V) karikatürünü yaparak nifak tohumları ekmeye çalışanları bir kez daha lanetliyorum" dedi.
Leman açıklamasında ne dedi?
Leman dergisinden yapılan açıklamada Muhammed ismi taşıyan 200 milyon kişinin olduğu belirtildi.
"Burada karikatürün çizeri İsrail tarafından öldürülen bir Müslümanı konu ederek, mazlum Müslüman halkın haklılığını çizmek istemiş olup, dini değerleri aşağılama amacı asla bulunmamaktadır" denildi.
X platformundan yapılan açıklama şöyle devam etti:
"Bize sürülen lekeyi kabul etmiyoruz zira Peygamber efendimizin tasviri yoktur. Karikatürü böyle yorumlamak için çok kötü niyetli olmak lazım."
Açıklamada derginin Filistinliler meselesini defalarca gündeme getirdiği belirtildi, "Beş adet Filistin Özel Sayısı ve yüzlece Mavi Marmara dahil kapak yapmış bir dergi olarak vicdanımızı ve inancımızı yanlış ve çarpıtılmış biçimde sorgulama hakkınızın olmadığını ifade ederiz" denildi.
Paris'te AFP haber ajansına konuşan Leman Genel Yayın Yönetmeni Tuncay Akgün, söz konusu görselin kasten yanlış yorumlanarak bir provokasyon yaratılmaya çalışıldığını söyledi.
"Bu çalışmada, İsrail bombardımanlarında ölen bir Müslüman'ın ismi hayali olarak 'Muhammed' yapılmıştır" dedi.
"Bu karikatür, hiçbir şekilde Muhammed Peygamber'in karikatürü değildir" diyen Akgün, çıkarılan gözaltı kararını "sistematik bir provokasyon ve onlarca yıllık mizah dergisine yönelik bir saldırı" olarak nitelendirdi.
Akgün, Cumhuriyet gazetesine "Beş özel sayı yaptık Filistin için. Şimdi Filistin'i savunduğunu iddia eden bazı kesimler tarafından linç edilmek çok ağır ve acı bir çelişki" derken şunları ekledi:
"Gözaltına alınan arkadaşlarımız karikatürle hiçbir ilgisi olmayan, idari görevlerde bulunan insanlar. Ters kelepçeyle alındılar."
Karikatüre siyasilerden tepkiler ne oldu?
Karikatür özellikle iktidar kanadından yoğun tepki gördü.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan "Mizah kisvesi ile yapılan açık bir kışkırtmadır, alçakça bir provokasyondur" sözleriyle tepki gösterdi.
Erdoğan "Milletin değerlerinden yoksun, edep, adap bilmez ahlaksızların Resulü Ekrem Efendimize yaptığı hürmetsizlik kabul edilemez. Mizah kisvesi ile yapılan açık bir kışkırtmadır alçakça bir provokasyondur" diye konuştu.
Erdoğan "Biz bunun takipçisi olacağız" dedi.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da karikatürü kınayan mesajlar paylaştı.
Göktaş, "Leman isimli sözde derginin başrolünde olduğu rezaletin adı ne mizah olabilir ne de ifade özgürlüğü" dedi.
Kaynak, Leman dergisi
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, "Dergi yabancı benzerlerini aratmayacak ilkelliktedir" ifadesini kullandı ve "İslamofobiye karşı hukuki eylem planı hazırlanması" çağrısında bulundu.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel de "Hz. Muhammed'e saygısızlığa da izin vermem ama yapılmamış bir saygısızlık üzerinden yapılan lince de izin vermem" dedi.
Özel "O Leman hepiniz susarken, Mavi Marmara'ya destek çizen Leman. O Leman motokurye Samet'e destek vermiş Leman. Hz. Muhammed'e saygısızlığa da izin vermem ama yapılmamış bir saygısızlık üzerinden yapılan lince de izin vermem" dedi.
Görevden alınan, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da Leman dergisine tepki gösterdi.
"Alemlere rahmet olarak gönderilen Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'e (s.a.v.) ve Hz. Musa'ya (a.s) yapılan hadsizliği kınıyorum" diyen İmamoğlu, "sağduyu" çağrısı da yaptı.
Dergi çalışanlarında güvenlik endişesi
Karikatürün sosyal medyada tepki görmesinin ardından 30 Haziran gecesi yapılan çağrılar üzerine Leman dergisinin Beyoğlu'ndaki binası önünde çok sayıda kişi toplandı.
Binaya girmeye çalışanlar polis tarafından engellendi.
Kalabalığın "Yaşasın şeriat" sloganları attığı, namaz kıldığı, tekbir getirdiği görüntüler paylaşıldı.
Binanın olduğu sokaklarda onlarca polis otobüsü ve çok sayıda çevik kuvvet vardı.
Kaynak, OZAN KOSE/AFP via Getty Images
Büyük Doğu Akıncıları Derneği, X üzerinden bina önünde toplanmış kalabalığa ait video ve fotoğrafları "Leman dergisine Tevhid bayrağı asılacak" sözleriyle paylaştı. Videolarda yüzlerce kişinin toplandığı görülüyor.
Büyük Doğu Akıncıları İstanbul İl Başkanı Alper Kaan Aykut olduğu ifade edilen bir kişi konuşmasında "Burası Müslüman Anadolu toprağı. Ya biz gideceğiz, ya onlar gidecek. Ya onlar ölecekler, ya biz öleceğiz. Biz o nurla can vermeye de can almaya da hazırız" diyor.
Dergi çalışanları, Adalet Bakanlığı ve güvenlik birimlerini göreve davet etti.
İstanbul Valisi Davut Gül de X üzerinden yaptığı açıklamada, göstericiler arasında provokatif eylemler yapanların bulunduğunu vurguladı. "Kamu düzeninin korunması adına gösteri yapan grupların dağılması önem arz etmektedir" dedi ve ekledi:
"Sebebi ne olursa olsun, hiç kimsenin suç işleme hakkı ve özgürlüğü yoktur" dedi.
AFP'nin aktardığına göre ilerleyen saatlerde polis kalabalığı dağıtmak için biber gazı ve plastik mermi kullandı.
Beyoğlu Kaymakamlığı, 1 Temmuz'da ilçe sınırları içinde toplantı ve gösteri yürüyüşleri gibi eylemleri yasakladı. Taksim Meydanı ve çevresinde ek güvenlik önlemleri alındı.
Bu makalede X içeriği bulunmaktadır. Çerez ve diğer teknolojileri kullanıyor olabilirler, bilgisayarınıza herhangi bir şey yüklenmeden önce sizin rızanızı alırız. İzin vermeden önce çerez politikasını okumak ve gizlilik politikasına göz atmak isteyebilirsiniz. Bu içeriğe ulaşmak için lütfen "kabul et ve devam et" seçeneğine tıklayın.
X paylaşımının sonu, 2
TİP'ten Madımak hatırlatması
Türkiye İşçi Partisi (TİP) dergi binası önünde yaşananları eleştirdi.
TİP "İktidar destekli yobaz bir güruhun Leman dergisi binasına ve İstiklal Caddesi'ndeki yurttaşlarımıza dönük fiziki saldırısı hiçbir koşulda kabul edilemez" dedi.
Parti, saldırıda bulunanlara yönelik işlem başlatılması gerektiğini söyledi.
TİP açıklamasında, "Yetkililere, yurttaşların can ve mal güvenliğini sağlamaları yönündeki temel görev ve sorumluluklarını hatırlatıyor, Madımak Katliamı'nın yıl dönümü olan 2 Temmuz yaklaşırken 'Ya onlar ölecekler, ya biz öleceğiz' diyerek yeni katliamlara zemin hazırlayanlara izin vermeyeceğimizi ilan ediyoruz" denildi.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nın (THİV) yazılı açıklamasında, "düşünce ve ifade özgürlüğü kişinin/yurttaşın özerklik alanının vazgeçilmez bir unsuru olduğu ve yaşama hakkıya birlikte temel haklar statüsüne sahip olduğu" vurgulandı.
Açıklamada ayrıca "Bazı gruplar tarafından Leman Dergisi'ne yönelik gerçekleştirilen, insanı merkezine alan hiçbir inanç ve değerler sistemi, hiçbir kutsallık ile ilgisi olmayan, ifade özgürlüğünün özünü ilga eden, hatta kişi güvenliği ve yaşam hakkını tehdit eden nefret saldırıları asla kabul edilemez" ifadeleri yer aldı.
Yazar ve ilahiyatçı İhsan Eliaçık da sosyal medya paylaşımında, "'Leman Dergisi'indeki karikatür dini inançları olan vatandaşlarımız incitmiştir' diye lafa girenler ne dediğini bilmiyor.
"Bizim de dini inancımız var ve Filistin'in yanındayız. İncinme bir yana karikatür sanatıyla Filistin'de barışa destek verdiği için Leman'a teşekkür bile edilir" dedi.
"O 'dini inançları olan vatandaşlarımız' dediğiniz istihbarat yönlendirmesi bir guruptur" sözlerini ekledi.
İstanbul Barosu, "gözaltı sırasında uygulanan ters kelepçeleme, zorla baş eğdirilerek çekilen görüntülerin paylaşılması vb eylemler, kötü muamele yasağını (Any., m.17, İHAS, m.3) açıkça ihlal ettiğini" vurguladı.
"Bu süreçte siyasiler ve bakanlar tarafından yapılan açıklamalar masumiyet karinesini zedelemiş, işkence uygulamasını meşru gösterme ve yargı bağımsızlığını etkileme tehlikesini de beraberinde getirmiştir" sözlerini ekledi.
