Putin Azerbaycan uçağı için Aliyev'den özür diledi

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Rus hava sahasında gerçekleşen trajik olay için" Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev'den özür diledi.

25 Aralık'ta gerçekleşen olayda, Azerbaycan Havayolları uçağındaki yolcuların aktarımına göre, Rusya'nın Grozni kentine iniş için alçalan uçağın dışında bir patlama gerçekleşmişti.

Daha sonra Kazakistan'ın Aktau kentine yönlendirilen uçak iniş sırasında düşmüş ve 67 yolcu ve mürettebattan 38'i hayatını kaybetmişti.

Öte yandan Putin, uçağın düşürülmesinden Rusya'nın sorumlu olduğunu söylemedi.

Kremlin'den yapılan yazılı açıklamada Putin'in bugün Aliyev'i telefonla aradığı ve yaralılara şifa, hayatını kaybedenlere de başsağlığı dileğini ilettiği yer aldı.

Bu, Kremlin'in konu hakkındaki ilk açıklaması oldu.

Açıklamada olay sırasında Rus hava savunma sistemlerinin aktif bir şekilde Ukrayna'nın insansız hava araçlarını engellemekte olduğu aktardı.

ABD'de Beyaz Saray Sözcüsü John Kirby, 25 Aralık'ta Kazakistan'da düşen uçak hakkında gördükleri "ilk bulguların", Rus hava savunma sistemleri tarafından düşürülmeye işaret ettiğini söyledi.

Cuma akşam konuşan Kirby, Azerbaycan'ın konuyla ilgili soruşturmasına yardımcı olma teklifi ilettiklerini de duyurdu.

Azerbaycan Havayolları da Cuma günü yaptığı açıklamada devam eden soruşturmanın ön sonuçlarının, "fiziksel ve teknik dış müdahaleye" işaret ettiğini açıklamıştı.

Havayolları açıklamasında "fiziksel ve teknik dış müdahale" ifadesi ile ilgili ayrıntıya girilmedi.

Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu da Azerbaycan Devlet Sivil Havacılık Ajansı'nın talebi üzerine, kazanın nedenlerini araştırmak, teknik ve operasyonel analizler yapmak ve gerekli desteği sağlamak amacıyla Cuma akşamı Azerbaycan'a sekiz kişilik bir heyet gönderdiklerini açıkladı.

Bakü'nün henüz direkt olarak suçlamadığı Rusya tarafındansa bazı tespitler içeren ilk açıklama Cuma günü gelmişti.

Rusya'nın sivil havacılık kurumu Rosaviatsia'nın müdürü Dimitri Yadrov, uçağın Grozni'ye inmeye çalıştığı sırada hava sahasındaki durumun "çok karmaşık" olduğunu savunmuştu.

Yadrov, Ukrayna'nın olay sırasında Grozni ve Vladikavkaz şehirlerine yönelik bir saldırı düzenlediğini ve bu nedenle "hava sahasının kapatılması" protokolünün devreye sokulduğunu söylemişti.

Düşen uçaktan kurtulan kişilerse, dış darbeye ilişkin tanıklıklarını paylaşıyor.

Kurtulan 29 kişiden biri olan uçuş görevlisi Zülfikar Asadov, Azerbaycan medyasına uçağın "bir tür dış saldırıyla vurulduğunu" anlattı.

Asadov, "Etkisi içeride paniğe neden oldu. Yolcuları sakinleştirmeye, oturtmaya çalıştık. O anda başka bir saldırı oldu ve kolum yaralandı." dedi.

38 kişinin öldüğü olay sonrası Azerbaycan Havayolları, yedi Rus şehrine uçuşlarını askıya aldıklarını açıkladı.

Azerbaycan'daki hükümet yanlısı basında Rusya'ya yönelik baskı artıyor ve Moskova'ya "hatalarını" kabul etme çağrıları yapılıyor.

Azerbaycan'ın hükümet yanlısı televizyonlarındaki uzmanlar, Bakü'nün Rusya'nın uçağı düşürdüğünü kabul etmesini beklediklerini söylüyor.

Moskova'nın kazayla ilgili sorumluluk kabul etmesi durumunda, iki soru öne çıkıyor.

Bunlardan ilki, bir saldırı tespit edildiyse neden Rus hava sahasının neden kapatılmadığı.

İkinci olaraksa, uçağın en kısa sürede inmesine izin vermeyip, iniş için Aktau'ya yönlendirildiği de bir diğer önemli soru.

Bazı kaynaklara göre hava savunma sistemi sorumlu

Bazı havacılık uzmanları Çeçenistan'dan havalanan bir hava savunma sisteminin uçağı vurduğunu öne sürüyor.

Azerbaycan tarafından başlatılan soruşturmaya yakın bir Azeri kaynak Reuters haber ajansına, ilk belirlemelere göre uçağın bir Rus Pantsir-S hava savunma sistemi tarafından vurulduğunu söyledi.

Aynı kaynak uçak Çeçenistan'ın başkenti Grozni'ye yaklaştığı sırada uçağın iletişim sistemlerinin elektronik savaş sistemleriyle felç edildiğini de söyledi.

Kaynak, "Kimse bunun kasten yapıldığını söylemiyor ama ortadaki gerçekleri hesaba katarsak, Bakü Rus tarafının Azerbaycan uçağını vurduklarını itiraf etmesini bekliyor" dedi.

Hayatta kalan yolculardan biri Rus televizyonuna yaptığı açıklamada, pilotun Grozni üzerinde yoğun sis altında iki kez iniş yapmaya çalıştığını, ancak "üçüncü denemede bir şeyin patladığını... uçağın gövdesinin bir kısmının koptuğunu" anlattı.

Hazar Denizi üzerinde dolandı

Çakılma anına ait videoda uçağın iniş takımları açıkken yüksek hızla yere doğru ilerlediği görülüyor.

Uçuş takip sitesi Flightradar24'ten alınan verilere göre uçak Çarşamba günü TSİ 06.55'te Bakü'den havalandı ve 09.28 sularında düştü.

Yine aynı siteye göre normal rotasından sapan uçak, önce Hazar Denizi'nin öte yakasına geçiyor, ardından yere çakıldığı Kazakistan'ın Aktau şehrinde havada dolanıyor.

Kuş sürüsüne çarptığı iddia edilmişti

Rus hava güvenlik kurumu kazanın hemen ardından uçağın bir kuş sürüsüne çarpmış olabileceğini söylemişti.

Olay, Ukrayna'nın Rusya'nın güneyini vuran İHA saldırılarının hemen ardından yaşandı.

İHA hareketleri yüzünden geçmişte yakındaki havalimanlarının kapatıldığı olmuştu.

BBC'ye konuşan risk danışmanlık şirketi Sibylline'dan Justin Crump, "Uçağın arkası ve solundaki hasar büyük ihtimalle bir hava savunma füzesi patladığına işaret ediyor" dedi.

Ukrayna bu ay Çeçenistan'ı vurdu

Çeçenistan bu ay Ukrayna'nın gönderdiği İHA'lar tarafından vurulmuştu.

İnguşetya bölgesindeki yetkililer, savaşın başladığından beri ilk defa bölgenin Ukrayna tarafından hedef alındığını aktardı.

Video görüntüleri kazadan kurtulanaların enkazdan sürünerek çıktığını gösteriyor.

Yaralananlardan yedi kişinin Bakü'ye geri dönebilecek kadar iyi durumda olduğunu ifade edildi.

Havayolu şirketi, uçağın Ekim ayından beri çalıştığını ve hiçbir teknik hatasının olmadığını aktardı.

Boeing'in küçük rakiplerinden Brezilyalı havacılık şirketi Embraer, iyi bir güvenlik siciline sahip.