Suriye'de Şam-SDG anlaşmasının ardından IŞİD'lilerin tutulduğu hapishanelerde son durum ne?

Suriye'de hükümet ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında imzalanan ateşkesin ardından 19 Ocak'ta ülkenin kuzeydoğusundan çatışma haberleri gelmeye devam ediyor.

SDG'nin basın ofisi, Ayn İsa, Şeddadi ve Rakka'da Suriye ordu güçleriyle çatışmalar yaşandığını duyurdu.

Haseke'nin güneyindeki, binlerce IŞİD'li mahkumun bulunduğu Şeddadi Hapishanesi çevresindeki hareketlilikle ilgili iki taraftan karşılıklı iddialar geldi.

Suriye ordusu SDG'yi IŞİD'lileri "serbest bırakmakla" suçlarken, Kürt güçlerin öncülüğündeki grup, orduyu hapishaneye "saldırmakla" itham etti.

BBC Türkçe bu iddiaları bağımsız olarak teyit edemedi.

SDG'den yapılan açıklamada, "cezaevinin bölgedeki IŞİD'e karşı uluslararası koalisyon üssünden iki kilometre uzakta olmasına ve yardım çağrılarına karşılık, üsten müdahalede bulunulmadığı" belirtildi.

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'ya açıklama yapan Suriye ordu komutanlığı ise SDG'yi IŞİD militanlarını Şeddadi Hapishanesi'nden "serbest bırakmakla" suçladı ve hapishane çevresinde militanları yakalamak için çalışma başlattıklarını kaydetti.

SANA'ya göre bu gelişmenin ardından Suriye hükümeti Şeddadi şehrinde sokağa çıkma yasağı ilan etti.

Ajansın haberine göre Suriye hükümeti SDG'yi "siyasi baskı taktiği" olarak IŞİD militanlarının hapishanelerden "kaçmasına izin vermemesi" veya "serbest bırakmaması" konusunda uyaran bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, bu cezaevlerinde yaşanacak herhangi bir güvenlik ihlalinin, şu anda onları kontrol eden tarafın doğrudan sorumluluğunda olacağı belirtildi.

"Suriye devleti bu tür eylemleri savaş suçu ve Suriye'nin ve tüm bölgenin güvenliğini tehdit eden terörizmle doğrudan işbirliği olarak değerlendirecek" denildi.

İletişim Başkanlığı'ndan açıklama

İletişim Başkanlığı'na bağlı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nden yapılan açıklamada ise "Suriye'de yaşanan süreçte Türkiye'nin desteği ile Suriye ordusu tarafından DEAŞ'lı teröristlerin serbest bırakıldığı iddiası tamamen asılsızdır" ifadeleri yer aldı.

Açıklamada, Türkiye'nin IŞİD'e karşı "bölgede en güçlü mücadeleyi veren ülke olduğunun bilindiği" dile getirildi:

"Kamuoyunun ve asırlardır aynı coğrafyayı, birçok müşterek değeri paylaştığımız dost, kardeş ve komşularımızın bu tarz asılsız iddialara itibar etmemesi önemle rica olunur."

SDG açıklaması

SDG tarafından yapılan bir diğer açıklamada, Rakka'da IŞİD'lilerin tutulduğu El Aktan Hapishanesi'nin çevresinde şiddetli çatışmalar yaşandığı kaydedildi ve "Bu durum son derece tehlikeli bir gelişme" ifadeleri kullanıldı.

SDG, son üç gündür güvenliğin sağlanması amacıyla IŞİD militanlarını başka yerlere nakletmeye çalıştıklarını, Şam yönetimi güçleri ile çatışmalar sırasında bu çabalarını sürdürdükleri sırada dokuz savaşçılarının öldüğünü ve 20'sinin yaralandığını açıkladı.

18 Ocak Pazar günü imzalanan ve SDG'nin Rakka ve Deyrizor vilayetlerinden çekilerek devlet kurumlarına entegre olmasını öngören 14 maddelik anlaşmada IŞİD'li mahkumların tutulduğu hapishanelere dair maddeler de vardı.

Anlaşma IŞİD'li mahkumların tutulduğu cezaevleri ve ailelerinin barındığı kampların korunmasından sorumlu olan SDG güçlerinin Suriye ordusuyla birleşmesin öngörüyor.

Bu alanların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğu da Suriye hükümetine geçecek.

Suriye'nin doğusundaki cezaevlerinde 10 bine yakın IŞİD'li mahkum bulunuyor, kamplarda ise 50 bine yakın aile üyesinin kalıyor. Bu cezaevlerinin ve kampların güvenliği, IŞİD ile mücadele açısından büyük önem taşıyor.

Bu noktaya nasıl gelindi?

18 Ocak'ta imzalanan ateşkesin neredeyse iki haftadır süren çatışmaları sona erdirmesi bekleniyordu.

Suriye'nin geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara, bu anlaşmanın Suriye'nin "bölünmüşlük halini sona erdirerek birlik ve ilerleme durumuna geçmesini" sağlayacağını umduğunu söyledi.

SDG komutanı Mazlum Abdi çatışmaların kendilerine "dayatıldığını" ve anlaşmayı "akan kanı durdurmak için" kabul ettiklerini ifade etti.

Abdi ile Şara'nın Pazartesi günü Şam'da biraraya gelmeleri bekleniyordu.

Suriye'nin kuzeydoğusundaki özerk yönetimde iktidardaki Demokratik Birlik Partisi'nin (PYD) kıdemli üyesi Foza Alyusuf, 19 Ocak Pazartesi günü Şam yönetimini "ateşkesi uygulamamakla "suçlayarak, Kürt güçlerine genel seferberlik ilan etmeleri çağrısında bulundu.

Türkiye, PYD'yi PKK'nın Suriye'deki kolu ve "terör örgütü" olarak kabul ediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 19 Ocak'ta yaptığı açıklamada Türkiye'nin Şam yönetimini "yalnız bırakmayacağını" vurguladı.

"Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması'nın gerekleri süratle yerine getirilmeli, hiç kimse bir kere daha yanlış hesap yapmamalıdır" dedi.