Melissa: 'Yüz yılın kasırgası' Haiti'de 20 kişinin ölümüne yol açtı

Video altyazısı, Melissa Kasırgası'nın ardından Jamaika'daki hasar drone ile böyle görüntülendi
    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Unvan, Londra
  • Okuma süresi: 4 dk

Karayipler'de son yüzyılın en şiddetli kasırgalarından olan Melissa, Jamaika'nın ardından Küba ve Haiti'yi etkisi altına aldı.

Haber ajansı AFP'ye konuşan Haitili yetkililer en az 20 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 kişinin de kayıp olduğunu söyledi.

Associated Press ajansı ise Haiti'deki ölü sayısını 23 olarak aktarıyor.

Jamaika'da da kasırga ve sonrasında oluşan seller nedeniyle dört kişi hayatını kaybetti.

Adanın önemli bir kısmında elektrik ve internetin kesin olması ve bazı yolların su baskınları nedeniyle kapanması nedeniyle ülkenin tümünden bilgi alınamıyor.

Kasırga Salı günü kategori beş şiddetinde Jamaika'ya ulaşmıştı.

Video altyazısı, Jamaika'nın helikopterden çekilen bu görüntüsünde çok sayıda evin parçalanarak yok olduğu görülüyor

Jamaika kıyılarını saatte yaklaşık 300 kilometreyi bulan hızla vuran kasırga, Küba kıyılarına 200 kilometre hızında rüzgarlarla ulaştıktan sonra Bahamalar'ı da etkiledi.

30 Ekim'de ise Bermuda'ya ulaşması bekleniyor.

Melissa, Jamaika'nın bilinen tarihi boyunca karşı karşıya kaldığı en güçlü kasırga.

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün tropikal siklon uzmanı Anne-Claire Fontan, "Durum felaket boyutunda. Jamaika için kesinlikle yüzyılın fırtınası" dedi.

Kasırganın uydu görüntüsü

Kaynak, NOAA / Getty Images

ABD Başkanı Donald Trump, "gerekirse Jamaika'ya yardım göndermeye hazır olduklarını" açıklamıştı.

Melissa Kasırgası'nın öncü rüzgarları Jamaika'da bazı ağaçları yerlerinden sökmüştü

Kaynak, Ricardo Makyn/AFP/Getty

Fotoğraf altı yazısı, Melissa Kasırgası'nın öncü rüzgarları Jamaika'da bazı ağaçları yerlerinden sökmüştü

Su baskınları nedeniyle timsahların da normal yaşam alanlarından yerleşim bölgelerine gidebileceği uyarıları yapılıyor.

Jamaika'nın 2,8 milyonluk nüfusunun %70'i kıyı şeridine 5 km. mesafe içinde yaşıyor.

 Santiago de Cuba kıyılarında kasırga öncesi dalgalar ve rüzgar.

Kaynak, Norlys Perez/Reuters

Fotoğraf altı yazısı, Kasırga 29 Ekim'de Küba'nın Santiago de Cuba bölgesine ulaştı.

Kübalı yetkililer yaklaşık 500 bin kişinin güvenli yerlere tahliye edildiğini açıkladı.

Dünya genelinde bugüne kadar Melissa'dan daha güçlü yalnızca iki kasırga kayıtlara geçmişti: 2015'te Meksika'yı vuran Patricia ve 1979'daki Tip Tayfunu

Karayip Denizi üzerindeki Melisa Kasırgası'nın uydu görüntüsü

Kaynak, CSU

Fotoğraf altı yazısı, Karayip Denizi üzerindeki Melisa Kasırgası'nın uydu görüntüsü

Uzmanlar, kasırganın yavaş ilerlemesinin bazı bölgelerde uzun süreli sağanak yağışlara yol açabileceği, bunun da ölümcül sel ve toprak kayması riskini artırdığı uyarısında bulunuyor.

2005'te ABD'nin New Orleans eyaletini vuran ve Melissa'yla neredeyse aynı güçte olan Katrina Kasırgası 1.392 kişinin ölümüne ve 125 milyar dolarlık hasara yol açmıştı.

Jamaika Enformasyon Bakanı Dana Morris Dixon, BBC'ye yaptığı açıklamada, hükümetin "daha önce hiç görülmemiş türde bir fırtınaya" hazırlık için elinden gelen her şeyi yaptığını söyledi.

Ekim ayının hali hazırda yağışlı bir dönem olduğunu hatırlatan Bakan Dixon şunları söyledi:

"Toprak şu anda zaten çok doygun. Bu kadar fazla yağış alırsak, çok geniş çaplı sel baskınları ve dağlık alanlarda heyelanlar yaşanacak."

Video altyazısı, Uydu görüntülerinden oluşan bu video, Pazar gününden bu yana şiddetini artıran ve kategori 3'ten kategori 5'e yükselen kasırgayı gösteriyor
Kingston'da benzin istasyonu pompasını streç filmle saran bir Jamaikalı

Kaynak, Reuters

Fotoğraf altı yazısı, Kingston'da benzin istasyonu pompasını streç filmle saran bir Jamaikalı

Neden Melissa bu kadar tehlikeli ve etkili bir kasırga?

Melissa, son derece güçlü, geniş alanı etkileyen ve yavaş hareket eden bir kasırga.

Bunun birkaç nedeni var:

  • Sıcak deniz suları:

Kasırgalar enerji kaynağını sıcak deniz yüzeyinden alır. Batı Karayipler'deki su sıcaklığı şu anda yaklaşık 30°C, yani mevsim ortalamasının 2-3 derece üzerinde. Bu da fırtına sistemine fazladan enerji sağlıyor.

  • Rüzgâr kesmesi eksikliği:

Kasırganın çevresindeki atmosferik rüzgârlar yükseklikle birlikte çok değişmiyor. Bu da kasırganın dağılmak yerine büyümesine olanak tanıyor.

Normalde rüzgâr kesmesi fazla olduğunda fırtınalar zayıflar, ancak bu durumda Melissa günlerdir güç kazanmaya devam ediyor.

  • Yavaş ilerleme:

Kasırgayı yönlendiren "yönlendirici rüzgârlar" oldukça zayıf.

Bu da fırtınanın yalnızca saatte 4 mil (6,4 km/s) hızla ilerlemesi anlamına geliyor.

Yani aynı bölge üzerinde uzun süre kalarak aşırı yağış ve yıkıcı rüzgâr etkisini artırıyor.

Karayip Denizi üzerindeki Melisa Kasırgası'nın uydu görüntüsü

Kaynak, NOAA/Reuters

Fotoğraf altı yazısı, Karayip Denizi üzerindeki Melisa Kasırgası'nın uydu görüntüsü
çizgi

'Evim haberin bir parçası'

Nick Davis - BBC News, Kingston

Birkaç gün önce eski bir meslektaşıma, Kingston'daki eski Edward dönemi evimde yaşama kararımı sorguladığıma dair bir şaka yapmıştım.

Bina onlarca yıl önce dairelere dönüştürülmüş. Eski duvarları pek çok fırtınayı görmüş ama sanırım böyle birini hiç yaşamadı.

Penceremin hemen dışında 50 yaşında, binamdan bile yüksek bir yüzyıllık palmiye ağacı var.

Önümüzdeki birkaç gün içinde hâlâ yerinde durmasını umuyorum.

Bir arkadaşım Instagram'da, "Kasırga sonrası başkent artık aynı görünmeyecek" diyerek arabayla şehrin fotoğraflarını çektiğini paylaştı.

BBC'nin dünyanın dört bir yanında muhabirleri var ama çoğu zaman biz "olay yerine inip", bilgi toplayıp sonrasında haber haline getiririz.

Gazetecilere göre "haberin konusu biz olmamalıyız."

Ama bu kez durum farklı. Hayatım, ailem ve arkadaşlarım bu haberin merkezinde. Çünkü Melissa Kasırgası, burada hepimizin yaşamını tehdit ediyor.